Người Việt coi trọng hiếu đạo, cho rằng làm con thì nên ngoan ngoãn vâng lời và kính trọng người lớn tuổi. Nhưng trong không ít gia đình, khi giao tiếp với bố mẹ, con cái luôn không kiềm chế được sự cáu gắt, thiếu kiên nhẫn.
Những tổn thương khiến con cái khó gần gũi với bố mẹ
Có những người, không phải là không muốn dịu dàng với bố mẹ nhưng vừa mở lời đã không kiềm chế được mà trở nên cáu gắt. Bên trong chuyện này, rất có thể là những tổn thương từ gia đình gốc đang chi phối.
Ảnh hưởng của gia đình nguyên thủy đối với một người là sâu rộng, có những tổn thương, mặc dù theo thời gian có vẻ đã lành lại, nhưng thật ra để lại những vết sẹo khó phai.
Một nhà tâm lý học chia sẻ: “Những suy nghĩ, hành vi của một người khi trưởng thành đều có thể tìm thấy bóng dáng trong trải nghiệm tuổi thơ của họ".
Cụ thể, những người từng chịu tổn thương trong gia đình nguyên thủy, khi lớn lên thường khó thiết lập mối quan hệ thân thiết với bố mẹ. Họ có thể từng chịu sự thờ ơ, giận dữ, thậm chí lạm dụng từ bố mẹ, những trải nghiệm này khiến họ có những cảm xúc phức tạp đối với bố mẹ - vừa khao khát được yêu thương, vừa sợ bị tổn thương một lần nữa.
Khi họ cố gắng giao tiếp với bố mẹ, những tổn thương trong quá khứ rất dễ bị kích hoạt. Họ trở nên dễ cáu gắt, phòng thủ mạnh mẽ, như cách để tự bảo vệ bản thân khỏi bị tổn thương lần nữa. Đây không phải lỗi của họ, mà là “hậu quả” còn lại từ gia đình nguyên thủy.
Sự khác biệt về quan niệm tạo ra rào cản giao tiếp
Cùng với sự thay đổi của thời đại và sự phát triển của xã hội, mỗi thế hệ đều có giá trị quan và lối sống khác nhau. Sự khác biệt này đặc biệt rõ ràng giữa bố mẹ và con cái. Khi hai thế hệ cố gắng giao tiếp, những khác biệt về quan niệm thường gây ra rào cản giao tiếp khó vượt qua.
Bố mẹ thường giữ quan niệm truyền thống, cho rằng con cái nên sống theo những kỳ vọng của họ. Trong khi đó, con cái có suy nghĩ hiện đại hơn, cởi mở hơn. Sự khác biệt này trong đời sống hàng ngày dẫn đến vô số cãi vã và hiểu lầm.
Ví dụ, bố mẹ muốn con cái làm việc ổn định, kết hôn, sinh con, trong khi con cái lại quan tâm hơn đến sự phát triển nghề nghiệp, sở thích cá nhân, thậm chí chọn không kết hôn hoặc không có con.
Khi cả hai bên cố gắng thuyết phục đối phương chấp nhận quan điểm của mình, việc giao tiếp rất dễ trở nên bực bội và thiếu kiên nhẫn. Đây không phải là chuyện ai đúng ai sai, mà là sự va chạm và ma sát giữa hai quan niệm khác nhau.
Thiếu cảm xúc khiến hai bên khó hiểu và chấp nhận nhau
Ngoài những tổn thương từ gia đình gốc và sự khác biệt về quan niệm, thiếu cảm xúc cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến con cái khó giao tiếp với bố mẹ.
Một số người trong quá trình trưởng thành có thể không nhận được đủ tình yêu thương và sự hỗ trợ từ bố mẹ. Sự thiếu cảm xúc này sẽ khiến họ khó hiểu và chấp nhận bố mẹ khi trưởng thành.
Khi những người này cố gắng thiết lập mối liên kết cảm xúc với bố mẹ, họ có thể nhận ra bản thân không làm được. Họ cảm thấy bối rối, chán nản, thậm chí tức giận. Những phản ứng cảm xúc phức tạp này sẽ khiến họ trở nên nóng nảy và thiếu kiên nhẫn khi giao tiếp với bố mẹ.
Họ không thực sự muốn nổi giận với bố mẹ, mà chỉ là không biết cách thể hiện nhu cầu và cảm xúc của mình. Thiếu cảm xúc cũng có thể dẫn đến việc cả hai bên thiếu tin tưởng. Không có sự tin tưởng làm nền tảng, giao tiếp tự nhiên sẽ khó diễn ra suôn sẻ. Trong trường hợp này, ngay cả khi cả hai bên đều muốn cải thiện mối quan hệ, cũng thường khó đạt được tiến bộ thực chất.
