Theo bác sĩ Đỗ Thiện Hải, Phó khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội), bệnh tay chân miệng xuất hiện quanh năm. Đa phần trẻ có diễn biến nhẹ nhưng bệnh cũng có thể có biến chứng nguy hiểm và đặc biệt là diễn biến rất nhanh chỉ trong vòng vài giờ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến tình trạng nặng như sốc, viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp thậm chí dẫn đến tử vong.
Các dấu hiệu của bệnh gồm sốt (sốt nhẹ hoặc sốt cao) và tổn thương ở da (dát đỏ, mụn nước ở các vị trí đặc biệt như họng, quanh miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông, đầu gối...).
Dưới đây là 3 dấu hiệu cảnh báo bệnh trở nặng cha mẹ cần lưu ý:
- Trẻ quấy khóc dai dẳng kéo dài.
Trẻ có thể quấy khóc nhiều, thậm chí quấy khóc cả đêm không ngủ. Ngủ khoảng 15-20 phút trẻ lại dậy quấy khóc, khoảng 15-20 phút rồi lại ngủ tiếp. Nhiều cha mẹ thường giải thích do bé có các nốt đau miệng nhưng thực tế không phải vậy. Đó là tình trạng nhiễm độc thần kinh ở giai đoạn rất sớm.
- Sốt cao không hạ.
Trẻ sốt trên 38,5 độ C kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với thuốc hạ sốt paracetamol. Đây là dấu hiệu cho thấy quá trình đáp ứng viêm rất mạnh trong cơ thể, gây nên tình trạng nhiễm độc thần kinh. Lúc này, cần dùng một loại thuốc hạ sốt đặc biệt hơn đó là các chế phẩm có ibuprofen.
- Giật mình.
Đây là dấu hiệu của tình trạng nhiễm độc thần kinh. Chú ý phát hiện triệu chứng này ngay cả khi trẻ đang chơi, quan sát xem tần suất giật mình có tăng theo thời gian hay không.
Nếu trẻ có một trong 3 triệu chứng nêu trên, cha mẹ cần đưa đi khám để được xử trí kịp thời.
Mùa tựu trường sắp tới là một trong những thời điểm dễ lây truyền bệnh. Vì thế, để phòng bệnh Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
- Vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.
- Vệ sinh ăn uống: Thức ăn cho trẻ cần đảm bảo đủ chất dinh dưỡng; ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải được rửa sạch sẽ (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống.
- Làm sạch đồ chơi, nơi sinh hoạt: Hộ gia đình, nhà trẻ cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, vật dụng như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà... bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
- Quản lý chất thải: Chất thải phải được thu gom, xử lý và đổ vào nhà tiêu đủ tiêu chuẩn vệ sinh.
- Theo dõi phát hiện sớm: Trẻ em phải được thường xuyên theo dõi sức khỏe để kịp thời phát hiện bệnh.
- Cách ly, điều trị khi phát bệnh: Trẻ bị bệnh phải được cách ly ít nhất 10 ngày từ khi khởi bệnh, không cho trẻ có biểu hiện bệnh đến lớp và chơi với các trẻ khác.
