Ngày 24/11 hằng năm được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam theo chủ trương tại Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Thực hiện Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, ngành Giáo dục triển khai các hoạt động hưởng ứng gắn với nhiệm vụ xây dựng văn hóa học đường.
Ngày 2/11/2026, Bộ GD&ĐT ban hành Công văn số 7692/BGDĐT-HSSV hướng dẫn tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với triển khai nhiệm vụ xây dựng văn hóa học đường, gửi các sở GD&ĐT, cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc.
Văn bản thay thế Công văn số 282/BGDĐT-CTHSSV ngày 25/1/2017 về đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa trong trường học, thể hiện yêu cầu cập nhật phương thức hướng dẫn, tổ chức và đánh giá công tác này.
Theo hướng dẫn, đợt cao điểm tuyên truyền, giáo dục được tổ chức hằng năm từ ngày 18/11 đến 24/11, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam. Các hoạt động nhằm góp phần bồi dưỡng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam cho thế hệ trẻ.
Đáng chú ý, hoạt động hưởng ứng không tách rời nhiệm vụ giáo dục thường xuyên mà trở thành dịp để các cơ sở giáo dục rà soát, thúc đẩy việc thực hành văn hóa học đường trong cả năm học.
Một trong những định hướng quan trọng của Công văn số 7692/BGDĐT-HSSV là đổi mới tư duy quản lý văn hóa học đường theo hướng lấy người học làm trung tâm, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, khắc phục tình trạng triển khai nặng về hình thức, phô trương, lãng phí.
Các hoạt động cần được tổ chức thiết thực, tiết kiệm, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, cấp học, trình độ đào tạo và điều kiện thực tiễn. Đồng thời, khuyến khích sự tham gia chủ động, sáng tạo của học sinh, sinh viên, tránh gây quá tải cho người học và cơ sở giáo dục.
Hiệu quả xây dựng văn hóa học đường không chỉ được đánh giá qua số lượng văn bản hay quy mô phong trào, mà phải thể hiện ở sự chuyển biến trong nhận thức, thái độ, hành vi ứng xử và chất lượng các mối quan hệ trong nhà trường.
Đó còn là cảm nhận của người học về sự an toàn, tôn trọng, gắn bó và tinh thần trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường, xã hội.
Văn hóa học đường được hình thành từ cách ứng xử hằng ngày, sự mẫu mực của đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo và khả năng kiến tạo môi trường giáo dục nhân văn, nơi mỗi người học được tôn trọng, bảo vệ và có cơ hội phát triển.
Công văn cũng đặt ra yêu cầu rà soát, sắp xếp hệ thống khẩu hiệu trong trường học theo hướng phù hợp với mục tiêu giáo dục, cấp học, trình độ đào tạo và không gian chức năng.
Việc chuẩn hóa nhằm khắc phục tình trạng khẩu hiệu dàn trải, trùng lặp, thiếu phù hợp với đặc điểm lứa tuổi hoặc chưa phát huy tác dụng giáo dục. Tuy nhiên, các cơ sở giáo dục không áp dụng máy móc một danh mục thống nhất hay thay mới đồng loạt, mà cần căn cứ điều kiện thực tiễn, bảo đảm thiết thực, tiết kiệm.
Giá trị của khẩu hiệu không nằm ở số lượng hay hình thức trang trí, mà ở thông điệp rõ ràng, phù hợp và khả năng chuyển hóa thành nhận thức, hành vi, chuẩn mực ứng xử trong đời sống học đường.
Một điểm đáng chú ý khác là định hướng tăng cường ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục văn hóa.
Các nền tảng như bản đồ số văn hóa Việt Nam, AI, công nghệ thực tế ảo và thực tế tăng cường (VR/AR) có thể hỗ trợ xây dựng học liệu, tổ chức hoạt động trải nghiệm, phát triển sản phẩm truyền thông giáo dục, đưa giá trị văn hóa và di sản đến gần hơn với học sinh, sinh viên.
Cùng với đó, giáo dục văn hóa số, đạo đức số và trách nhiệm khi tham gia môi trường mạng cần được chú trọng, giúp người học biết chọn lọc thông tin, tôn trọng sự khác biệt và ứng xử văn minh trên không gian số.
Công nghệ đóng vai trò bổ trợ, làm phong phú phương thức học tập, không thay thế việc tiếp xúc trực tiếp với di sản và trải nghiệm văn hóa thực tiễn.
Công văn số 7692/BGDĐT-HSSV yêu cầu các cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện hằng năm trước ngày 5/12, qua đó tăng cường theo dõi, đánh giá và trách nhiệm tổ chức thực hiện.
Tuy nhiên, hiệu quả chính sách không chỉ nằm ở việc hoàn thành kế hoạch, báo cáo đúng hạn, mà quan trọng hơn là những chuyển biến trong đời sống học đường: sự tôn trọng trong ứng xử, tinh thần trách nhiệm, khả năng phòng ngừa bạo lực và cảm nhận an toàn, gắn bó của người học.
Đợt cao điểm từ ngày 18/11 đến 24/11/2026 cần được xem là điểm nhấn trong quá trình xây dựng văn hóa học đường liên tục, thay vì chỉ dừng lại ở một tuần lễ hoạt động.
Khi các giá trị văn hóa được nuôi dưỡng từ những việc làm thường ngày, mỗi người học được lắng nghe, tôn trọng và tạo điều kiện phát triển, nhà trường sẽ từng bước hình thành môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, nhân văn, góp phần bồi dưỡng thế hệ công dân có tri thức, nhân cách và trách nhiệm với cộng đồng, đất nước
