PV: Công tác tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá được nhà trường chú trọng như thế nào?
Thầy Võ Hồng Cầm: Trong những năm qua, Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên luôn xác định công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá là một nội dung quan trọng trong giáo dục đạo đức, lối sống và bảo vệ sức khỏe cho học sinh.
Học sinh trường dân tộc nội trú đến từ nhiều dân tộc thiểu số trên địa bàn toàn tỉnh, nhà trường càng chú trọng xây dựng môi trường học đường lành mạnh, nói không với thuốc lá và các chất gây nghiện.
Ngay từ đầu mỗi năm học, nhà trường đều tổ chức tuyên truyền, phổ biến Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các quy định của nhà trường về “Trường học không khói thuốc” tới toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh. Nội dung này được lồng ghép trong các buổi sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động trải nghiệm, hoạt động của Đoàn Thanh niên và các câu lạc bộ học sinh.
Bên cạnh đó, nhà trường thường xuyên treo pano, áp phích, khẩu hiệu tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và thuốc lá điện tử tại khu vực lớp học, khu nội trú, nhà ăn và các khu sinh hoạt chung của học sinh. Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, giáo viên quản lý nội trú cũng thường xuyên nhắc nhở, giáo dục học sinh trong các buổi sinh hoạt tập thể.
Ngoài ra, nhà trường còn phối hợp với cán bộ y tế học đường, cơ quan y tế địa phương tổ chức các buổi tuyên truyền chuyên đề, cung cấp kiến thức khoa học về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe, đặc biệt là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên.
PV: Các hoạt động thực tiễn để tuyên truyền về tác hại thuốc lá đã tác động như thế nào đến nhận thức của học sinh?
Thầy Võ Hồng Cầm: Thông qua nhiều hoạt động tuyên truyền thiết thực, nhận thức của học sinh về tác hại của thuốc lá ngày càng được nâng cao. Các em không chỉ được nghe tuyên truyền lý thuyết mà còn được tham gia vào nhiều hoạt động trải nghiệm như: thảo luận nhóm, tìm hiểu kiến thức, xây dựng tiểu phẩm tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt tập thể, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật hoặc hoạt động của Đoàn Thanh niên.
Đặc biệt, với đặc thù học sinh nội trú sinh hoạt tập trung, nhà trường tổ chức nhiều hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, trong đó lồng ghép nội dung tuyên truyền về lối sống lành mạnh, tránh xa thuốc lá và các chất kích thích. Qua đó, các em hiểu rõ hơn những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như các bệnh về tim mạch, hô hấp, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ.
Nhiều học sinh sau khi được tuyên truyền đã có sự thay đổi tích cực trong nhận thức, thể hiện thái độ rõ ràng trong việc nói không với thuốc lá và thuốc lá điện tử. Một số em còn chủ động tuyên truyền lại cho bạn bè, anh chị em trong gia đình và cộng đồng nơi mình sinh sống, góp phần lan tỏa thông điệp xây dựng môi trường sống lành mạnh.
PV: Theo thầy sự kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội sẽ tác động như thế nào trong nhận thức của học sinh về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử?
Thầy Võ Hồng Cầm: Theo tôi, để công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đạt hiệu quả bền vững thì sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội có vai trò hết sức quan trọng.
Nhà trường là nơi trực tiếp giáo dục, trang bị kiến thức và định hướng hành vi cho học sinh. Tuy nhiên, gia đình lại là môi trường gần gũi nhất, có ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành thói quen và lối sống của các em. Nếu phụ huynh gương mẫu, không hút thuốc trước mặt con em và thường xuyên quan tâm, nhắc nhở thì sẽ góp phần rất lớn trong việc hình thành nhận thức đúng đắn cho học sinh.
Bên cạnh đó, sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể, chính quyền địa phương và các phương tiện truyền thông cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, hạn chế việc buôn bán, quảng cáo và tiếp cận thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử trong lứa tuổi học sinh.
Đối với Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên, do học sinh đến từ nhiều huyện vùng cao của tỉnh, nhà trường luôn chú trọng phối hợp chặt chẽ với phụ huynh thông qua giáo viên chủ nhiệm, các kênh thông tin liên lạc và các cuộc họp phụ huynh để cùng theo dõi, giáo dục học sinh.
PV: Theo thầy những nguyên nhân nào khiến học sinh sử dụng thuốc lá?
Thầy Võ Hồng Cầm: Thực tế cho thấy có nhiều nguyên nhân khiến một số học sinh có thể thử hoặc sử dụng thuốc lá. Trong đó, phổ biến nhất là tâm lý tò mò của lứa tuổi vị thành niên, muốn thử nghiệm những điều mới lạ hoặc muốn thể hiện bản thân trước bạn bè.
Ngoài ra, ảnh hưởng từ môi trường xung quanh cũng là một yếu tố đáng chú ý. Một số học sinh có thể tiếp xúc với hình ảnh người lớn hút thuốc trong gia đình hoặc ngoài xã hội, từ đó hình thành suy nghĩ chưa đúng về việc sử dụng thuốc lá.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của thuốc lá điện tử với nhiều hình thức, màu sắc và hương vị hấp dẫn cũng khiến một bộ phận học sinh dễ bị thu hút nếu không được trang bị đầy đủ kiến thức về tác hại của loại sản phẩm này.
Chính vì vậy, việc tăng cường tuyên truyền, giáo dục, quản lý học sinh và xây dựng môi trường học đường lành mạnh là những giải pháp quan trọng để phòng ngừa từ sớm.
PV: Khi phát hiện học sinh sử dụng thuốc lá, nhà trường đã có những biện pháp như thế nào để giáo dục các em?
Thầy Võ Hồng Cầm: Khi phát hiện học sinh có biểu hiện sử dụng thuốc lá, nhà trường luôn ưu tiên các biện pháp giáo dục, tư vấn và định hướng thay đổi hành vi.
Trước hết, giáo viên chủ nhiệm và giáo viên quản lý nội trú sẽ gặp gỡ trực tiếp học sinh để trao đổi, tìm hiểu nguyên nhân và giúp các em nhận thức rõ những tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe cũng như ảnh hưởng đến việc học tập và rèn luyện.
Trong nhiều trường hợp, nhà trường cũng phối hợp với bộ phận tư vấn tâm lý học đường để hỗ trợ học sinh, giúp các em xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh, tích cực tham gia các hoạt động học tập, thể thao, văn hóa văn nghệ.
Đồng thời, nhà trường sẽ thông tin tới phụ huynh để cùng phối hợp giáo dục, theo dõi và hỗ trợ học sinh thay đổi hành vi. Với cách tiếp cận mang tính giáo dục và hỗ trợ, nhiều học sinh đã nhận ra sai sót của mình và có sự thay đổi tích cực.
PV: Những nội quy, quy định của nhà trường về nghiêm cấm sử dụng thuốc lá được thực hiện như thế nào?
Thầy Võ Hồng Cầm: Nhà trường đã ban hành nội quy học sinh trong đó quy định rõ: nghiêm cấm học sinh sử dụng, tàng trữ hoặc mang thuốc lá, thuốc lá điện tử và các sản phẩm liên quan vào khuôn viên trường học và khu nội trú.
Nội dung này được phổ biến tới học sinh ngay từ đầu năm học, đồng thời được lồng ghép trong các buổi sinh hoạt lớp, sinh hoạt dưới cờ và các hoạt động của Đoàn Thanh niên. Học sinh khi nhập học đều được quán triệt các quy định của nhà trường về xây dựng môi trường “Trường học không khói thuốc”.
Do đặc thù là trường nội trú, nhà trường cũng tăng cường công tác quản lý, kiểm tra tại khu nội trú, khu sinh hoạt chung, đồng thời phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên quản lý nội trú và tổ chức Đoàn - Hội trong việc tuyên truyền, nhắc nhở học sinh thực hiện nghiêm quy định.
Thông qua các biện pháp đồng bộ đó, Trường PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên luôn nỗ lực xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, không khói thuốc, góp phần bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của học sinh.
Xin cảm ơn thầy đã trả lời PV!