Chủ động dựng “lá chắn” bảo vệ học sinh vùng cao
Giữa những thách thức ngày càng phức tạp của tệ nạn xã hội và ma túy len lỏi vào học đường, Trường PTDT Nội trú Ba Chẽ đang từng bước xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh thông qua mô hình “Trường học không có ma túy và tệ nạn xã hội”.
Không chỉ dừng ở những khẩu hiệu tuyên truyền, mô hình đã trở thành hành động cụ thể, góp phần bảo vệ học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số trước những nguy cơ từ xã hội hiện đại.
Trường PTDT Nội trú Ba Chẽ hiện có 11 lớp với 376 học sinh, trong đó hơn 99% là học sinh dân tộc thiểu số như Dao, Tày, Sán Chỉ, Cao Lan…
Các em đến từ nhiều thôn bản vùng cao của các xã Lương Minh, Kỳ Thượng và Ba Chẽ, học tập và sinh hoạt nội trú tại trường.
Đặc thù học sinh sống xa gia đình, tuổi đời còn nhỏ, kỹ năng tự bảo vệ bản thân còn hạn chế khiến nguy cơ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội luôn hiện hữu.
Trong khi đó, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn những năm gần đây có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là các hành vi liên quan đến ma túy, thuốc lá điện tử, cờ bạc trực tuyến và bạo lực học đường.
Trước thực tế đó, Chi bộ và Ban Giám hiệu nhà trường xác định việc xây dựng mô hình “Trường học không có ma túy và tệ nạn xã hội” là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo “lá chắn” bảo vệ học sinh từ sớm, từ xa.
Nhà trường xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng bộ phận, từ giáo viên chủ nhiệm, tổ quản lý học sinh nội trú đến các đoàn thể như Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Liên đội.
Đồng thời, tăng cường phối hợp với lực lượng Công an, Trung tâm Y tế và các tổ chức đoàn thể địa phương trong công tác tuyên truyền, giáo dục và quản lý học sinh.
Các buổi ngoại khóa, tuyên truyền chuyên đề được tổ chức thường xuyên với nội dung gần gũi, phù hợp lứa tuổi như: phòng chống ma túy, tác hại của thuốc lá điện tử, kỹ năng phòng chống bạo lực học đường, an toàn trên không gian mạng…
Đặc biệt, nhà trường chú trọng đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng trực quan, sinh động. Những video clip ngắn, tiểu phẩm sân khấu hóa, cuộc thi hùng biện, vẽ tranh hay sinh hoạt dưới cờ đã giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ hiểu, dễ nhớ.
Không chỉ tuyên truyền trong trường học, mô hình còn phát huy hiệu quả sự phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội.
Phụ huynh được vận động ký cam kết phối hợp quản lý con em trong thời gian nghỉ cuối tuần, nghỉ lễ, nghỉ hè; thường xuyên trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để nắm bắt tâm lý học sinh.
Xây dựng môi trường học đường an toàn, nhân ái
Một trong những điểm nổi bật của mô hình là phát huy tính tự quản, vai trò chủ động của học sinh trong phòng chống tệ nạn xã hội.
Nhà trường thành lập “Đội Thiếu niên tuyên truyền”, “Đội tự quản nội trú”, “Đội cờ đỏ”, đồng thời duy trì hiệu quả “Góc tư vấn tâm lý học đường” để hỗ trợ học sinh tháo gỡ khó khăn trong học tập, cuộc sống.
Thông qua các hoạt động trải nghiệm, học sinh được rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng nhận diện nguy cơ và biết cách nói “không” với các hành vi tiêu cực.
Nhiều em đã mạnh dạn tham gia xây dựng sản phẩm truyền thông, tuyên truyền tới bạn bè và cộng đồng dân cư.
Nhà trường thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền chuyên đề về phòng chống ma túy, thuốc lá điện tử, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, phòng chống đuối nước và bạo lực học đường.
Nội dung giáo dục kỹ năng sống, giáo dục pháp luật cũng được lồng ghép vào các môn học và giờ sinh hoạt lớp.
Đến nay, 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh nhà trường đã ký cam kết thực hiện “3 không”: Không ma túy; không cờ bạc, trộm cắp; không vi phạm pháp luật.
Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, môi trường học đường ngày càng an toàn, thân thiện.
Nhà trường không có học sinh vi phạm liên quan đến ma túy, cờ bạc hay bạo lực học đường; tỷ lệ học sinh vi phạm nội quy giảm rõ rệt, không có học sinh bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên.
Không dừng ở việc phòng ngừa vi phạm, mô hình còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Theo đại diện nhà trường, mục tiêu lớn nhất của mô hình không chỉ là ngăn chặn ma túy và tệ nạn xã hội xâm nhập học đường mà còn xây dựng một thế hệ học sinh có bản lĩnh, kỹ năng sống và khát vọng vươn lên.
