Nếp sống sạch bắt đầu từ mỗi gia đình
Giữ gìn vệ sinh không gian sống, thu gom rác đúng nơi quy định hay sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh là những việc nhỏ nhưng có ý nghĩa đối với chất lượng cuộc sống. Tại xã Sam Mứn (Điện Biên), những thói quen ấy đang được quan tâm trong quá trình xây dựng nếp sống văn hóa ở khu dân cư.
Sau sắp xếp, xã Sam Mứn có 12 thôn, bản, với cộng đồng dân cư gồm nhiều dân tộc cùng sinh sống. Điều kiện sinh hoạt giữa các khu dân cư còn khác nhau, nhất là những bản xa trung tâm. Vì vậy, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cần bắt đầu từ những việc gần gũi, phù hợp với từng gia đình.
Đầu tháng 11/2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Sam Mứn phát động cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”, hướng đến xây dựng gia đình văn minh, an toàn, góp phần thực hiện các tiêu chí nông thôn mới.
Trong đó, ba tiêu chí “sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ” gắn trực tiếp với sinh hoạt của người dân.
Sạch nhà không chỉ là giữ nơi ở gọn gàng mà còn gắn với sử dụng nước sạch, nhà tiêu hợp vệ sinh và phân loại rác tại nguồn. Sạch bếp hướng đến bảo đảm vệ sinh nơi chế biến, bảo quản thực phẩm an toàn. Sạch ngõ đòi hỏi mỗi gia đình thu gom, xử lý rác đúng quy định, không gây ô nhiễm môi trường xung quanh.
Những nội dung này không xa lạ, nhưng để thực hiện thường xuyên cần thay đổi từ nhận thức đến thói quen. Bởi khu dân cư sạch đẹp không thể chỉ trông chờ vào những đợt tổng vệ sinh.
Việc đưa các tiêu chí vào cuộc vận động cũng tạo cơ sở để Hội Phụ nữ tuyên truyền, hướng dẫn hội viên thực hiện những việc làm cụ thể ngay tại gia đình.
Từ ngõ nhà đến cảnh quan thôn bản
Nếu giữ sạch nhà, sạch bếp thuộc trách nhiệm từng hộ thì bảo vệ cảnh quan chung đòi hỏi sự tham gia của cộng đồng.
Tại các thôn Hòa Bình, Sam Mứn và Tam Vạn, nội dung giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường được đề cập trong quy ước xây dựng nếp sống văn hóa. Người dân được vận động thu gom rác, bảo vệ nguồn nước, giữ gìn cảnh quan và công trình công cộng.
Những quy định ấy hướng đến ý thức chung: mỗi người không chỉ giữ sạch nơi ở mà còn có trách nhiệm với môi trường xung quanh.
Đối với khu dân cư miền núi, bảo vệ môi trường còn gắn với sản xuất nông nghiệp và tập quán sinh hoạt. Rác thải gia đình, vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật hay nguồn nước sinh hoạt đều là những vấn đề cần quan tâm.
Trong giai đoạn trước, địa phương đã bố trí các điểm tập kết rác sinh hoạt, thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật nhằm hạn chế tác động đến môi trường.
Tuy nhiên, có điểm thu gom mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Hiệu quả còn phụ thuộc vào cách người dân phân loại, tập kết rác, sử dụng công trình đúng mục đích và duy trì vệ sinh thường xuyên.
Đây cũng là lý do các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là Hội Phụ nữ, có vai trò quan trọng trong vận động thay đổi hành vi.
Từ việc nhắc nhở thành viên gia đình bỏ rác đúng nơi quy định đến tham gia làm sạch đường bản, mỗi hội viên đều có thể góp phần lan tỏa ý thức giữ gìn môi trường.
Khi những việc làm ấy được duy trì, bảo vệ môi trường không còn chỉ là nhiệm vụ của chính quyền hay đoàn thể mà trở thành trách nhiệm của từng gia đình.
Để những tiêu chí xanh đi vào cuộc sống
Trong cuộc vận động vừa phát động, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Sam Mứn đặt mục tiêu đến năm 2030 có 60 hộ gia đình đạt các tiêu chí “5 không, 3 sạch, 3 an”. Mỗi chi hội phấn đấu thực hiện ít nhất 5 công trình hoặc phần việc thiết thực góp phần xây dựng nông thôn mới.
Đây là mục tiêu đòi hỏi sự tham gia thường xuyên của cán bộ, hội viên và người dân, thay vì chỉ hưởng ứng trong một thời điểm.
Theo định hướng triển khai của Hội LHPN xã, các tiêu chí cần được cụ thể hóa thành những phần việc phù hợp với điều kiện từng thôn, bản, giúp hội viên dễ thực hiện và duy trì lâu dài.
Đối với nhóm tiêu chí “3 sạch”, có nơi cần cải thiện vệ sinh nơi ở, nơi khác cần chú trọng thu gom rác sinh hoạt, bảo vệ nguồn nước hoặc giữ sạch đường ngõ.
Cách vận động cần gần gũi, dễ hiểu để người dân nhận thấy lợi ích trực tiếp của việc giữ gìn môi trường đối với sức khỏe và đời sống.
Không nhất thiết bắt đầu bằng công trình lớn, việc giữ khuôn viên nhà ở gọn gàng, thu gom rác đúng nơi quy định hay cùng làm sạch đường bản đều là những phần việc thiết thực.
Đáng chú ý, trong thông điệp phát động cuộc vận động ngày 3/11, Ban Thường vụ Hội LHPN xã Sam Mứn kêu gọi: “Mỗi cán bộ, hội viên và toàn thể nhân dân hãy chủ động, tự giác thực hiện ngay từ chính ngôi nhà của mình”.
Thông điệp ấy đặt trách nhiệm thực hiện ngay từ mỗi gia đình, nơi những thói quen sinh hoạt được hình thành và duy trì hằng ngày.
Với các chi hội phụ nữ, những hộ thực hiện tốt tiêu chí vệ sinh có thể trở thành điển hình để khuyến khích các gia đình khác làm theo.
Tuy nhiên, kết quả cuộc vận động cần được nhìn nhận từ chuyển biến thực tế, không chỉ qua số lượng hộ đăng ký hay những đợt phát động.
Một tuyến đường sạch cần được duy trì thường xuyên. Một gia đình thực hiện tốt tiêu chí vệ sinh phải hình thành thói quen lâu dài. Và một thôn bản xanh, sạch không thể thiếu trách nhiệm chung của người dân.
Cùng với vận động, hướng dẫn phân loại, thu gom, xử lý rác thải và bảo vệ nguồn nước cần được quan tâm, nhất là tại những khu dân cư còn khó khăn về hạ tầng.
Với Sam Mứn, xây dựng nếp sống xanh không chỉ góp phần cải thiện cảnh quan mà còn nâng cao chất lượng đời sống, hình thành cách ứng xử văn minh với môi trường.
Từ gian bếp sạch, khoảng sân gọn gàng đến những con đường không còn rác thải, mỗi thay đổi dù nhỏ đều góp phần tạo dựng diện mạo thôn bản.
Khi ý thức giữ gìn vệ sinh trở thành thói quen của từng gia đình và trách nhiệm cộng đồng, nếp sống xanh sẽ có cơ hội được duy trì bền vững, góp phần xây dựng những khu dân cư sạch đẹp, văn minh trên vùng đất biên cương Sam Mứn.
