Vượt sóng đến trường

Hành trình ấy chất chứa không ít gian khó, nhưng đang được san sẻ nhờ những chính sách hỗ trợ kịp thời và sự đồng hành của chính quyền địa phương.

Nhịp cầu nối ước mơ

Cách đất liền khoảng 24 km, xã Nhơn Châu (còn gọi là Cù Lao Xanh) là xã đảo duy nhất của tỉnh Gia Lai. Nơi đầu sóng này không chỉ giữ vị trí quan trọng về an ninh, quốc phòng mà còn là điểm tựa cho phát triển kinh tế biển. Nhưng phía sau vẻ bình yên của đảo là những nhọc nhằn rất đời thường, đặc biệt là câu chuyện học hành của con trẻ.

Trên đảo hiện chỉ có các cơ sở giáo dục từ mầm non đến bậc trung học cơ sở. Hết lớp 9, cánh cửa học tập của học sinh không khép lại, nhưng cũng không còn ở ngay trước mắt. Để đi tiếp, các em buộc phải rời nhà, theo những chuyến đò vào đất liền, bắt đầu cuộc sống trọ học xa gia đình khi tuổi đời còn nhỏ.

Những chuyến đò vì thế trở thành nhịp cầu nối ước mơ. Nhưng cũng chính chuyến đò ấy lại mang theo không ít nỗi lo: Chi phí đi lại, tiền ăn ở, nỗi nhớ nhà và cả sự chông chênh của những đứa trẻ lần đầu sống xa gia đình.

Anh Nguyễn Văn Nhất (44 tuổi) hiểu rõ những trăn trở ấy. Gia đình anh có hai con, trong đó một con đang học lớp 11 tại đất liền. Anh kể, ngày con rời đảo, điều anh lo nhất không phải là chuyện học hành, mà là việc con sẽ ăn ở ra sao, có đủ chi phí để theo học lâu dài hay không.

“Có khi vài tháng, thậm chí hết một học kỳ cháu mới về nhà một lần. Lúc đầu gia đình rất lo, nhưng nhờ có chính sách hỗ trợ, mỗi tháng cháu được khoảng 1,1 triệu đồng, nên cũng đỡ phần nào. Sắp tới, khoản hỗ trợ này tăng lên, gia đình rất vui và phấn khởi”, anh Nhất chia sẻ.

Dù được quan tâm, hỗ trợ, nhưng để tiết kiệm chi phí, anh vẫn đều đặn gửi thêm tôm, cá từ đảo vào đất liền cho con. Đó không chỉ là thức ăn, mà còn giúp con vơi bớt nỗi nhớ nhà trong những ngày vắng cha mẹ.

Không riêng gia đình anh Nhất, nhiều hộ dân trên đảo từng chùn bước trước bài toán chi phí. Chính vì vậy, năm 2025, Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Định (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính) ban hành Nghị quyết số 10/2025/NQ-HĐND, quy định hỗ trợ tiền ăn, tiền nhà ở và tiền đi lại cho học sinh, sinh viên Nhơn Châu học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Từ chính sách này, Sở GD&ĐT Gia Lai đã hướng dẫn các cơ sở giáo dục tiếp nhận hồ sơ, rà soát để chính sách đến đúng người, đúng nhu cầu. Từ những bước đi cụ thể ấy, hành trình học tập của học sinh xã đảo dần bớt đi những gập ghềnh.

Hiện nay, toàn xã có 54 học sinh đang theo học trung học phổ thông tại đất liền, trong đó khối 10 có 12 em, khối 11 có 20 em và khối 12 có 22 em. Bên cạnh đó, một số em lựa chọn con đường học nghề, theo học các ngành như dược, hộ sinh, kỹ thuật chế biến món ăn, sửa chữa thiết bị lạnh hay hội họa.​

Xã đảo Nhơn Châu cách đất liền khoảng 24km.

Chính sách mở lối cho học sinh

Câu chuyện của em Võ Thuận Thảo (lớp 11A1, Trường THPT số 1 Trần Cao Vân) là một minh chứng rõ nét. Gia đình Thảo có bốn chị em, bố qua đời sau thời gian dài bệnh nặng. Mẹ em làm việc nhà và phụ nghề biển để nuôi các con.

Ngày rời đảo lên học lớp 10, Thảo mang theo không chỉ hành lý mà còn cả những lo toan sớm hơn tuổi. Em phải tự thích nghi với môi trường mới, cân đối chi tiêu và tự động viên mình tiếp tục cố gắng.

“Nhờ khoản hỗ trợ hơn 1 triệu đồng/tháng, em và gia đình vơi bớt phần nào gánh nặng. Thầy cô cũng kêu gọi thêm sự giúp đỡ vào dịp lễ, Tết nên hành trình đến trường của em thuận lợi hơn. Em sẽ cố gắng tiết kiệm, học thật tốt để thi đậu vào ngành sư phạm, giảm bớt chi phí cho gia đình. Đó cũng là ước mơ từ lâu của em, để sau này có thể giúp mẹ và các em bớt vất vả”, Thảo tâm sự.

Theo ông Dương Hiệp Hưng, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu, trước đây khi chưa có các chính sách hỗ trợ, tỷ lệ học sinh tiếp tục học lên THPT và đại học rất thấp. Không phải các em thiếu ý chí, mà vì hành trình phía trước quá nhiều rào cản.

“Từ khi có chính sách, số học sinh học tiếp tăng rõ rệt. Nếu năm học 2024–2025 chỉ có 11 em học lên THPT thì năm học này đã tăng lên 26 em”, ông Hưng cho biết.

Không chỉ hỗ trợ tài chính, địa phương còn giao nhiệm vụ cho các trường giữ chân học sinh, đồng thời tạo điều kiện để những em không học tiếp THPT có thể chuyển sang học nghề phù hợp.

Sau khi thực hiện sắp xếp, xã Nhơn Châu trở thành đơn vị hành chính cấp xã ở hải đảo thuộc tỉnh Gia Lai. Trong kỳ họp thứ 2, HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII, nhiệm kỳ 2026-2031 vào ngày 24/4/2026, đã thông qua Nghị quyết Quy định chính sách hỗ trợ học sinh, sinh viên xã Nhơn Châu đang học tại các trường THPT và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong tỉnh.

Đối với học sinh THPT, mức hỗ trợ gồm tiền ăn là 936.000 đồng, tiền ở 360.000 đồng, chi phí học tập 150.000 đồng và tiền đi lại 200.000 đồng/học sinh/tháng. Thời gian hỗ trợ theo thực tế học tập, tối đa 9 tháng/năm học.

Với học sinh, sinh viên học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, được hỗ trợ 100% học phí theo mức thu của cơ sở công lập; hưởng học bổng chính sách bằng 80% mức lương cơ sở/tháng và hỗ trợ đi lại 200.000 đồng/người/tháng; hỗ trợ theo thời gian đào tạo thực tế, tối đa 30 tháng với trình độ cao đẳng và 20 tháng với trình độ trung cấp. Mỗi học sinh, sinh viên chỉ được hưởng một lần.

Chính sách triển khai từ năm học 2026-2027, với tổng kinh phí dự kiến hơn 1,4 tỷ đồng/năm học, không áp dụng đối với trường hợp bỏ học. Trong đó, hỗ trợ học sinh THPT khoảng 948 triệu đồng; học sinh, sinh viên giáo dục nghề nghiệp khoảng 484 triệu đồng.