Gỡ “nút thắt” bằng đầu tư trọng tâm, trọng điểm
Trong những năm gần đây, Tuyên Quang là một trong những địa phương miền núi phía Bắc có nhiều cách làm sáng tạo nhằm rút ngắn khoảng cách chất lượng giáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng sâu, vùng xa.
Với quyết tâm chính trị cao cùng phương châm xuyên suốt “không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau”, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp căn cơ, từ tinh gọn mạng lưới trường lớp, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất đến đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy và học.
Thực tế cho thấy, giáo dục vùng khó tại Tuyên Quang vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Địa hình chia cắt mạnh, nhiều điểm trường lẻ nằm xa trung tâm, giao thông đi lại khó khăn, đặc biệt trong mùa mưa lũ, đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc duy trì sĩ số và chất lượng dạy học.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu giáo viên, nhất là các môn Tiếng Anh, Tin học, Khoa học tự nhiên vẫn chưa được giải quyết triệt để. Tính đến năm học 2025–2026, toàn tỉnh còn thiếu hơn 1.300 giáo viên so với định mức.
Trước thực trạng đó, Tuyên Quang đã xác định rõ những “nút thắt” cần tháo gỡ và tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm. Một trong những giải pháp đột phá là tinh gọn mạng lưới trường lớp, từng bước dồn ghép các điểm trường lẻ về trường chính. Nhờ đó, học sinh vùng sâu, vùng xa được học tập trong môi trường khang trang, kiên cố, có điều kiện tiếp cận thư viện, phòng máy tính và các hoạt động giáo dục toàn diện.
Song song với đó, Tuyên Quang đặc biệt chú trọng củng cố hệ thống trường nội trú, bán trú. Hàng trăm tỷ đồng từ đã được đầu tư xây dựng phòng ở bán trú, nhà ăn, công trình nước sạch. Các chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số về ăn ở, gạo và sinh hoạt phí theo các nghị định mới của Chính phủ được triển khai kịp thời, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học và nâng cao chất lượng giáo dục bền vững.
Chuyển đổi số, lời giải cho bài toán thiếu giáo viên
Trong bối cảnh thiếu hụt giáo viên cục bộ, Tuyên Quang đã mạnh dạn coi chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những giải pháp then chốt.
Các lớp học trực tuyến được tổ chức từ trường trung tâm để hỗ trợ các điểm trường vùng sâu, nhất là ở các môn học đặc thù như Ngoại ngữ và Tin học. Đây được xem là bước đi phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại, đồng thời giúp học sinh vùng khó tiếp cận kiến thức một cách bình đẳng hơn.
Cùng với đó, công tác bồi dưỡng đội ngũ được chú trọng. 100% cán bộ, giáo viên trong tỉnh được tập huấn, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong giảng dạy, từng bước đổi mới phương pháp, làm phong phú bài giảng và tăng tính tương tác trong lớp học.
Nhờ những giải pháp đồng bộ, khoảng cách giáo dục giữa thành thị và nông thôn, vùng cao trên địa bàn tỉnh đang dần được thu hẹp. Tuyên Quang đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 73% trường mầm non và hơn 80% trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia; 100% phòng học được kiên cố hóa; toàn bộ giáo viên thành thạo công nghệ số, đưa giáo dục tỉnh nhà vào nhóm 25–30 địa phương dẫn đầu cả nước.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao chất lượng dạy và học, những nỗ lực của Tuyên Quang trong phát triển giáo dục vùng khó còn mang ý nghĩa lâu dài trong chiến lược giảm nghèo bền vững, nâng cao dân trí và củng cố an ninh – quốc phòng khu vực miền núi.
Mỗi ngôi trường khang trang giữa đại ngàn hôm nay chính là nền móng cho tương lai phát triển bền vững của địa phương.
Theo ông Vũ Đình Hưng, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang, thành công này bắt nguồn từ tư duy quản trị hiện đại, tinh thần chủ động và sự chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt.
Tuyên Quang tự hào là tỉnh đầu tiên trong cả nước hoàn thành cơ sở dữ liệu ngành giáo dục, đồng thời ký kết quy chế phối hợp với các xã, phường nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giáo dục.
Đây không chỉ là bước tiến quan trọng về mặt kỹ thuật, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược, lấy dữ liệu làm “xương sống” cho công tác điều hành, ra quyết định và hoạch định chính sách, từng bước xây dựng hệ thống quản lý giáo dục thống nhất, minh bạch và vận hành hiệu quả.
