Làm việc không khác công nhân
Trong văn bản hồi tháng 2 và tháng 5 của Trường Cao đẳng Công nghệ TPHCM do ThS Nguyễn Ngọc Hiển, Hiệu trưởng trường ký, chương trình học bổng “Ươm mầm tri thức” do trường phối hợp với Công ty Cổ phần dịch vụ việc làm Hà Nội (Hanoi Job) triển khai với ưu đãi tài trợ 100% học phí, tiền ăn, tiền ở cho sinh viên các ngành điện - điện tử, cơ khí, ô tô... khi học tập, thực hành tại doanh nghiệp.
Với người đã tốt nghiệp THPT, chương trình kéo dài 3 năm, tổng giá trị hỗ trợ trên 200 triệu đồng. Với người tốt nghiệp THCS, lộ trình kéo dài 4,5 năm, gồm chương trình THPT, trung cấp và liên thông lên cao đẳng, với tổng giá trị hỗ trợ trên 300 triệu đồng. Nhà trường sẽ ưu tiên sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa.
Khi thực tập tại nhà máy, sinh viên được hỗ trợ các khoản như ăn, ở ký túc xá (trong trường hợp địa điểm thực tập ở xa), hưởng phụ cấp 4 triệu - 6 triệu đồng/tháng căn cứ vào kỹ năng nghề và hiệu quả thực hành.
Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều sinh viên, dù danh nghĩa chương trình là thực tập, thực hành nhưng các em có chế độ làm việc không khác như công nhân nhà máy.
N. T. H. (quê TP Cần Thơ) cho biết, sau một tháng học văn hóa tại Trường Cao đẳng Công nghệ TPHCM, em cùng nhiều bạn bắt đầu hoạt động thực tập, thực hành tại nhà máy. H. phải dậy từ 5h sáng ở một ký túc xá tại phường Thới Hòa, lên xe trung chuyển đến nhà máy điện tử tại Khu công nghiệp Bàu Bàng, cách nơi ở khoảng 30km để bắt đầu làm từ 7h30. Đến 20h sau khi tăng ca, các em được đưa về lại ký túc xá.
"Hơn 21h em mới về tới ký túc xá, tắm giặt, ăn uống và chuẩn bị ngày hôm sau đến 23h mới ngủ. Thời gian làm việc nhiều khiến chúng em không thể phục hồi lại sức khỏe, nên không thể tiếp tục công việc. Trong tháng, nếu chúng em nghỉ quá 3 ngày, sẽ không được nhận tiền trợ cấp”, nam sinh nói.
Thông báo hỗ trợ 100% chi phí, lương vẫn bị khấu trừ
Về tiền công, sinh viên phản ánh họ không được nhận trực tiếp từ nhà máy mà phải thông qua Công ty Hanoi Job.
Theo bảng thanh toán tháng 5 do sinh viên cung cấp, phần lớn các em làm từ 21 đến 23 ngày công, nhận được từ 8 triệu đến gần 9 triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế sinh viên chỉ được nhận từ Hanoi Job từ 3,6 triệu đồng đến 4,2 triệu đồng dưới dạng tiền trợ cấp.
Công ty Hanoi Job đã cắt từ thu nhập của sinh viên trong bảng lương với tên gọi "chi phí công ty HNJ đã chi", bao gồm học phí 2 triệu đồng, nhà ở 970.000 đồng, tiền ăn 1,3 triệu đồng, bảo hiểm xã hội 1,2 triệu đồng và khoản bảo hiểm 10,5% gần 600.000 đồng.
Điều này khiến sinh viên bức xúc vì học phí, tiền ăn và tiền ở được giới thiệu là các quyền lợi thuộc chương trình học bổng tài trợ 100%. “Trong bản cam kết, phía Hanoi Job tài trợ 100% tiền ăn, ở, học phí... Tuy nhiên, khi chúng em nhận lương, Hanoi Job lại khấu trừ vào các khoản tài trợ. Đây thực tế là 'đánh tráo' khái niệm học bổng”, sinh viên bức xúc.
Đáng chú ý, trước khi đi làm, sinh viên phải ký với doanh nghiệp biên bản thỏa thuận với điều kiện thực hành, thực tập đủ 26 ngày/tháng và tăng ca 1 - 3 giờ/ngày tùy thời điểm theo yêu cầu nhà máy mới đủ điều kiện nhận trợ cấp. Tháng nào sinh viên không đủ ngày làm sẽ phải bù tháng tiếp theo. Trường hợp sinh viên không tuân thủ quy định này, phải hoàn tiền mà doanh nghiệp đã đóng như học phí, tiền ăn, ở…
Ngoài ra, sinh viên phản ánh trong biên bản thỏa thuận, các em sẽ nộp giấy tờ gốc quan trọng như bằng tốt nghiệp THPT/THCS, học bạ… cho Công ty Hanoi Job giữ. Các em chỉ được nhận lại giấy tờ sau khi hoàn thiện nghĩa vụ tài chính cho công ty.
T. B. D (sinh viên ngành Điện - Điện tử) cho biết, lúc công ty giữ bằng gốc em cũng băn khoăn vì đây là giấy tờ cá nhân, nhưng vẫn ký vào biên bản vì tin tưởng vào chương trình và các chính sách hỗ trợ.
