Trường Đại học Sư phạm TPHCM: 50 năm vun đắp sự nghiệp trồng người

Qua những thay đổi về quy mô, chương trình và phương thức đào tạo, Nhà trường vẫn kiên trì với sứ mệnh chuẩn bị đội ngũ người thầy, đồng thời mở rộng những đóng góp cho giáo dục và cộng đồng.

Vun đắp các thế hệ nhà giáo

Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh ra đời năm 1976, khi đất nước vừa thống nhất, nhu cầu giáo viên tại các tỉnh phía Nam rất lớn. Trong điều kiện cơ sở vật chất, giáo trình và đội ngũ còn thiếu thốn, các thế hệ thầy cô đầu tiên vừa giảng dạy, vừa xây dựng chương trình, vừa tự học để đáp ứng yêu cầu công tác. Những nỗ lực bền bỉ ấy đã đặt nền móng cho hoạt động đào tạo, đồng thời vun đắp tinh thần tận tụy và trách nhiệm với nghề.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Nhà trường từng bước mở rộng ngành và loại hình đào tạo, phát triển đào tạo sau đại học, tăng cường nghiên cứu khoa học và hợp tác với các địa phương. Những năm gần đây, Trường tập trung nâng cao chất lượng theo các tiêu chuẩn kiểm định, đổi mới chương trình đào tạo giáo viên đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Qua từng giai đoạn, những nỗ lực ấy góp phần khẳng định vị thế của Nhà trường trong đào tạo giáo viên và nghiên cứu khoa học giáo dục.

Thành quả đào tạo của một trường sư phạm còn được thể hiện qua sự trưởng thành và đóng góp của người học sau khi tốt nghiệp. Kiến thức chuyên môn, phương pháp giảng dạy và tình yêu nghề được bồi đắp từ giảng đường tiếp tục theo mỗi nhà giáo vào từng bài học, từng hoạt động giáo dục, góp phần nuôi dưỡng tri thức và nhân cách cho học sinh.

Suốt nửa thế kỷ qua, nhiều thế hệ sinh viên trưởng thành từ mái trường đã về công tác tại các địa phương, giảng dạy ở vùng sâu, vùng xa hoặc đảm nhận nhiệm vụ quản lý giáo dục. Trong quá trình hướng dẫn sinh viên thực tập, họ tiếp tục trao truyền kinh nghiệm, giúp những giáo viên tương lai hiểu thêm về nghề và vững vàng hơn trước khi đứng lớp. Sự kết nối giữa giảng đường sư phạm và trường phổ thông nhờ đó được duy trì, đưa hoạt động đào tạo ngày càng sát với thực tiễn dạy học.

Nâng cao chất lượng từ đội ngũ và hoạt động nghiên cứu

Để thực hiện tốt sứ mệnh đào tạo nhà giáo, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng xây dựng đội ngũ có trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm. Hiện Trường có 885 cán bộ, viên chức, trong đó có 602 giảng viên toàn thời gian; đội ngũ có 2 giáo sư, 42 phó giáo sư và 228 tiến sĩ. Riêng giai đoạn 2016 - 2026, gần 200 giảng viên đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Đây là nguồn lực quan trọng để Nhà trường đổi mới giảng dạy, nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nghiên cứu khoa học.

Đối với giảng viên sư phạm, trình độ chuyên môn cần được thể hiện qua khả năng tổ chức bài giảng, truyền đạt kiến thức và hướng dẫn sinh viên vận dụng vào thực tế. Vì vậy, việc phát triển đội ngũ luôn gắn với đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, giúp người học vừa nắm vững kiến thức, vừa thành thạo nghiệp vụ và từng bước rèn luyện khả năng xử lý các tình huống trong dạy học.

Những nỗ lực nâng cao chất lượng được thể hiện qua kết quả kiểm định và sự phát triển của hệ thống chương trình đào tạo. Nhà trường đã hoàn thành hai chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục; có 44 chương trình đào tạo được kiểm định, trong đó 16 chương trình đạt chuẩn AUN-QA. Hệ thống đào tạo gồm 52 chương trình đại học, 31 chương trình thạc sĩ và 13 chương trình tiến sĩ. Nội dung chương trình được cập nhật, tăng cường giáo dục STEM, chuyển đổi số và giáo dục vì sự phát triển bền vững, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giúp sinh viên chuẩn bị tốt hơn cho công việc sau khi tốt nghiệp.

Gắn với đổi mới đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học cũng có những bước phát triển đáng chú ý. Giai đoạn 2011 - 2018, Trường có khoảng 100 công bố thuộc danh mục ISI/Scopus; trong giai đoạn 2020 - 2026, số công bố thuộc danh mục WoS/Scopus đã vượt 1.000. Bốn nhóm nghiên cứu mạnh trong các lĩnh vực Vật lí, Tâm lý học giáo dục, Toán học và Hóa học được hình thành, góp phần tập trung nguồn lực, thúc đẩy hợp tác và phát triển các hướng nghiên cứu chuyên sâu.

Theo GS.TSKH Lê Văn Hoàng, giảng viên cao cấp Khoa Vật lí: Nhà trường chú trọng chất lượng công trình và quan tâm hỗ trợ đội ngũ trong quá trình nghiên cứu. Việc bố trí phòng làm việc, phòng thí nghiệm, hỗ trợ kinh phí tham dự hội nghị và mở rộng hợp tác quốc tế tạo thêm điều kiện để các nhóm triển khai hoạt động chuyên môn. Qua đó, năng lực nghiên cứu của giảng viên được nâng lên, đồng thời tạo cơ sở để đưa kết quả nghiên cứu vào giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.

Đồng hành với giáo dục địa phương và cộng đồng

Phát huy thế mạnh trong đào tạo và nghiên cứu, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tại các địa phương. Trong mười năm gần đây, Trường đã tổ chức gần 5.000 khóa bồi dưỡng với hơn 250.000 lượt học viên; xây dựng và triển khai hơn 150 chương trình, chuyên đề. Thông qua các đề án giáo dục, Nhà trường đồng hành với nhiều địa phương phía Nam, giúp đội ngũ cập nhật kiến thức, hoàn thiện kỹ năng và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Từ sự đồng hành với đội ngũ nhà giáo, hoạt động phục vụ của Nhà trường tiếp tục mở rộng đến những nhu cầu thiết thực của người dân. Trong đại dịch COVID-19, dự án chăm sóc sức khỏe tinh thần Psycare đã hỗ trợ hơn 500.000 người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2026, Chương trình Bình dân học vụ số được triển khai cho hơn 20.000 sinh viên cùng 50.000 giáo viên và người dân, góp phần phổ cập kiến thức, kỹ năng số. Từ hỗ trợ tâm lý đến nâng cao khả năng sử dụng công nghệ, những hoạt động ấy thể hiện trách nhiệm đưa tri thức chuyên môn vào phục vụ đời sống.

Tinh thần sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng được bồi đắp qua các hoạt động tình nguyện, giúp sinh viên Nhà trường vận dụng kiến thức, trải nghiệm thực tế và rèn luyện bản thân. Những hoạt động ấy góp phần vào kết quả chung trong đào tạo, nghiên cứu và phục vụ xã hội, qua đó khẳng định uy tín của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2026, Nhà trường vinh dự được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất, ghi nhận những đóng góp bền bỉ suốt 50 năm xây dựng và phát triển. Phần thưởng cao quý này là niềm tự hào của các thế hệ thầy, trò, đồng thời tiếp thêm động lực để Nhà trường đổi mới và cống hiến cho sự nghiệp giáo dục.

Nhìn lại hành trình ấy, GS.TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Nhà trường, chia sẻ: “Nhìn lại 50 năm xây dựng và phát triển, điều đáng trân trọng nhất không chỉ là những thành tựu được ghi nhận bằng các con số, danh hiệu hay vị thế của Nhà trường, mà còn là những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ”.

Trân trọng những giá trị ấy cũng là ý thức về trách nhiệm hôm nay: tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo vững chuyên môn, giàu lòng yêu nghề và có khả năng thích ứng với những yêu cầu mới.