Ngày 15/7, UBND tỉnh Khánh Hoà phối hợp với Báo Tiền Phong tổ chức Hội thảo “Bảo tồn chim Yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hoà”. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động Festival Biển Nha Trang 2026.
2 mối đe dọa lớn đối với Yến sào Khánh Hòa
Theo số liệu của Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa, chỉ từ tháng 01/2025 đến ngày 06/7/2026, lực lượng tuần tra của Công ty phát hiện 346 vụ giăng lưới bẫy bắt chim trái phép, thu giữ 762 tấm lưới với tổng chiều dài 38.100 mét, đặc biệt tăng mạnh trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026.
Hành vi săn bắt chim yến trái phép hiện nay không còn đơn lẻ, tự phát theo kiểu truyền thống. Các đối tượng đã sử dụng lưới tàng hình, thiết bị phát âm thanh dẫn dụ, lựa chọn địa điểm giáp ranh, đầm hồ, cánh đồng, khu đất trống, thực hiện vào ban đêm hoặc rạng sáng, liên tục thay đổi vị trí để né tránh lực lượng tuần tra. Điều này cho thấy hành vi vi phạm đang chuyển từ mức độ tự phát sang có tổ chức, tính toán, có thị trường tiêu thụ và có nguy cơ hình thành đường dây tận diệt nguồn chim yến.
Cùng với đó, các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu Yến sào Khánh Hòa ngày càng tinh vi. Những hành vi này đang diễn ra trên cả thị trường truyền thống và môi trường số.
Mới đây, Công an tỉnh Đồng Tháp vừa bắt giữ đường dây liên tỉnh tự in nhãn mác giả thương hiệu Yến Sào Khánh Hòa để phù phép nước mủ trôm, chất tạo đặc thành “thần dược bổ dưỡng” với gần 16.000 hũ, lon yến thành phẩm mang nhãn hiệu “Yến sào Khánh Hòa”, là minh chứng điển hình cho mức độ nghiêm trọng của tình trạng xâm phạm hiện nay.
Công an tỉnh Vĩnh Long cũng vừa khởi tố, bắt tạm giam 2 bị can bị cáo buộc sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm. Quá trình khám xét, lực lượng chức năng thu giữ hơn 360.000 sản phẩm nước yến, tổ yến chưng sẵn.
Hậu quả của thực trạng này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn tài nguyên quý giá của tỉnh Khánh Hoà, làm ảnh hưởng uy tín thương hiệu và trực tiếp gây hại sức khỏe của người tiêu dùng.
Bảo tồn chim yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hoà
Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận vào hai nhóm nội dung lớn về Bảo tồn bền vững quần thể chim yến sẽ phân tích hiện trạng, những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn quần thể chim Yến tại địa phương và Việt Nam.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng thảo luận góc nhìn pháp lý, thực tiễn xử lý vi phạm và giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ, với các đóng góp từ Lãnh đạo Công ty Yến sào Khánh Hòa, Cục Sở hữu trí tuệ, Ủy ban cạnh tranh Quốc gia và các chuyên gia pháp lý.
Kết quả của Hội thảo sẽ là cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn quan trọng để tỉnh Khánh Hòa và các bộ, ngành Trung ương tiếp tục xây dựng, hoàn thiện chính sách, quy hoạch và chương trình hành động quốc gia về bảo tồn và phát triển quần thể chim yến, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ, chống cạnh tranh không lành mạnh.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà cho biết, việc săn bắt chim Yến trái phép gia tăng thời gian qua cũng như vấn nạn hàng giả hàng nhái thương hiệu Yến sào Khánh Hoà là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng.
Thời gian tới, UBND tỉnh Khánh Hòa tiếp tục chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, bảo vệ quần thể chim yến; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi săn bắt chim yến trái pháp luật; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động nuôi chim yến; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, tổ chức khoa học, doanh nghiệp và các cơ quan truyền thông trong công tác bảo tồn, phát triển bền vững ngành yến sào và bảo vệ thương hiệu Yến sào Khánh Hòa.
Tại Việt Nam, quần thể chim yến có mặt tại 23/34 tỉnh/thành phố. Giai đoạn 2021-2026, số lượng nhà yến tăng bình quân 6,05% (từ 20.344 lên 29.896 nhà yến), ước sản lượng năm 2025 đạt 234,6 tấn yến thô. Trong đó, Khánh Hoà có 1.300 chủ nhà yến với 1.425 nhà yến, cho sản lượng 14 tấn (chiếm tỷ trọng 6,02% cả nước); có quần thể yến đảo rất lớn với 33 đảo và 173 hang yến.
Theo ước tính của các cơ quan chuyên ngành và hiệp hội ngành hàng, kim ngạch xuất khẩu tổ yến đạt khoảng 200-300 triệu USD/năm, tương đương khoảng 32-48% tổng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi.
