Ngày 30/9, tại Hà Nội, Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực đã bế mạc và thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực.
Văn kiện Hà Nội kế thừa các nền tảng về tính xác thực được xác lập qua Hiến chương Venice (1964), Văn kiện Nara về Tính xác thực (1994) và Văn kiện Nairobi (2025), đồng thời làm rõ hơn cách tiếp cận phù hợp với đặc thù văn hóa của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Một nội dung đáng chú ý là tính xác thực của di sản cần được nhận diện trong bối cảnh lịch sử, văn hóa và xã hội cụ thể, dựa trên các bằng chứng và hệ thống tri thức đáng tin cậy. Văn kiện cũng nhấn mạnh sự gắn kết giữa các yếu tố vật thể và phi vật thể, tôn trọng sự đa dạng văn hóa trong bảo tồn di sản.
Văn kiện đề cập trực tiếp đến quá trình thích ứng và kế thừa. Theo đó, sự thay đổi không nhất thiết làm mất đi tính xác thực của di sản, nhưng quá trình chuyển đổi phải bảo đảm không làm tổn hại Giá trị nổi bật toàn cầu và các thuộc tính cốt lõi của di sản.
Vai trò của cộng đồng cũng được đặt ở vị trí quan trọng. Người dân, nghệ nhân và cộng đồng địa phương cần tham gia vào quá trình nhận diện, đánh giá, quản lý và bảo vệ tính xác thực của di sản. Nội dung này được thể hiện qua phiên thảo luận có sự tham gia trực tiếp của nghệ nhân, chủ thể tri thức, đại diện cộng đồng và thế hệ trẻ.
Phát biểu tại phiên bế mạc, Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL Hoàng Đạo Cương cho biết Hội nghị đã đúc kết bốn nhóm nhận thức cốt lõi: Nhận diện trong bối cảnh cụ thể; gắn kết giữa vật thể và phi vật thể; thích ứng và kế thừa; xác định cộng đồng là chủ thể trong nhận diện, đánh giá và bảo vệ di sản.
Việt Nam sẽ phối hợp với UNESCO, các quốc gia thành viên và các tổ chức quốc tế tiếp tục duy trì đối thoại về tính xác thực; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, nghiên cứu so sánh, đào tạo và nâng cao năng lực; đồng thời từng bước chuyển kết quả nghiên cứu, khuyến nghị của Văn kiện Hà Nội thành chính sách và công cụ quản lý phù hợp với Công ước Di sản thế giới năm 1972.
Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO Lazare Eloundou Assomo đánh giá việc thông qua Văn kiện Hà Nội là một cột mốc đối với cam kết chung trong thực thi Công ước 1972 và cho biết các kết quả, đề xuất của văn kiện sẽ được đưa vào tiến trình thảo luận quốc tế.
Các kết quả của Hội nghị dự kiến tiếp tục được thúc đẩy tại Khóa họp thứ 49 của Ủy ban Di sản Thế giới tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 2027.
