Chiều 13/8, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng chủ trì buổi làm việc triển khai nhiệm vụ phát triển 4 đại học theo Thông báo số 45-TB/TGV của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo định hướng chiến lược đến năm 2030, 4 đại học gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Đà Nẵng đã thể chế hóa mục tiêu xếp hạng bằng văn bản chính thức; từng bước chuyển dịch sang mô hình đại học nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tập trung vào các công nghệ chiến lược, mở rộng đào tạo sau đại học và quốc tế hóa đội ngũ.
Báo cáo của Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin (Bộ GD&ĐT) cho thấy, mức độ hiện diện quốc tế của 4 đại học được mở rộng rõ rệt. Đại học Quốc gia Hà Nội có 13 lĩnh vực và 3 nhóm lĩnh vực được xếp hạng, tăng 7 lĩnh vực so với năm 2024; Đại học Quốc gia TPHCM có 14 ngành, tăng 7 ngành so với năm 2022; Đại học Bách khoa Hà Nội có 6 ngành và Đại học Đà Nẵng có 1 ngành được xếp hạng.
Về giải pháp, 4 đại học được định hướng tập trung nguồn lực, mỗi đại học lựa chọn 1 lĩnh vực mục tiêu hướng tới Top 100 và 2-3 lĩnh vực bổ trợ trực tiếp, tránh đầu tư dàn trải.
Hình thành mạng lưới phòng thí nghiệm và hệ thống tính toán hiệu năng cao dùng chung giữa 4 đại học, tránh đầu tư trùng lặp. Bộ GD&ĐT cũng sẽ ban hành bộ chỉ số theo dõi tiến độ thực hiện Thông báo số 45-TB/TGV.
Sau khi nghe báo cáo của 4 đại học và ý kiến trao đổi về những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai nhiệm vụ, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Quang Hưng ghi nhận những chuyển biến tích cực sau một năm thực hiện.
Theo Thứ trưởng, 4 đại học trọng điểm đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, chủ động xác định các lĩnh vực ưu tiên phát triển. Năng lực nghiên cứu, công bố quốc tế có sự tăng trưởng, nhất là ở các nhóm tạp chí Q1, Q2 và một số lĩnh vực sản phẩm công nghệ cao.
Tư duy tổ chức hoạt động khoa học, công nghệ từng bước chuyển từ các nhiệm vụ đơn lẻ sang chương trình, chuỗi nhiệm vụ gắn với thương mại hóa, chuyển giao; hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp cũng có chuyển biến rõ nét.
Tuy nhiên, quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, “điểm nghẽn” cần khắc phục. Do đó, Thứ trưởng yêu cầu nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số để đánh giá kết quả thực hiện.
4 đại học cần tiên phong phối hợp, thống nhất lĩnh vực ưu tiên, tránh đầu tư dàn trải và tăng cường chia sẻ phòng thí nghiệm, chuyên gia. Ngoài ra, việc gắn đào tạo với thực tiễn cũng cần được chú trọng, trong đó nghiên cứu cơ chế thuận lợi hơn cho nghiên cứu sinh gắn với doanh nghiệp và đơn giản hóa thủ tục công nhận bằng tiến sĩ dựa trên sản phẩm khoa học cụ thể.
Thứ trưởng Phạm Quang Hưng cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế chỉ đạo ở cấp cao để xử lý các vấn đề liên ngành; xây dựng chính sách đặc thù, ưu đãi và bố trí nguồn lực cho 4 đại học thực hiện nhiệm vụ đột phá. Đồng thời, Bộ GD&ĐT cần xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, phân công cụ thể các đơn vị để đôn đốc triển khai.
Theo Thứ trưởng, mục tiêu là đưa những nỗ lực về nghiên cứu, đổi mới sáng tạo của 4 đại học thành các sản phẩm khoa học, công nghệ có giá trị thực tiễn. Qua đó nâng cao vị thế của các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam trên trường quốc tế.
