Đồng lương “chạy đua” cùng giá cả
Việc điều chỉnh mức lương cơ sở dự kiến vào tháng 7/2026 đang trở thành tâm điểm chú ý của dư luận, đặc biệt là đối với đội ngũ nhà giáo – những người đang trực tiếp gánh vác trọng trách “trồng người”. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ, việc tăng lương không chỉ là câu chuyện con số, mà còn là bài toán về giá trị sức lao động và sự bền vững của nền giáo dục nước nhà.
Hơn 10 năm làm giáo viên tiểu học tại phường Hà Đông (Hà Nội), cô Nguyễn Thu Trang chia sẻ, cứ mỗi khi có thông tin về việc tăng lương cơ sở, niềm vui của đội ngũ giáo viên thường đi kèm với một nỗi lo thường trực khi giá cả thị trường đôi khi tăng trước cả khi tiền lương kịp về túi. Thực tế những năm qua cho thấy, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) luôn có những biến động nhạy cảm với các chính sách tiền lương.
Đối với một giáo viên trẻ mới ra trường, mức thu nhập hiện tại sau khi trừ các khoản chỉ vừa đủ để chi trả tiền thuê nhà và ăn uống giản đơn tại các thành phố lớn. Khi giá xăng, giá điện và thực phẩm tăng cao, các cô phải chi tiêu dè xẻn. Việc tăng lương cơ sở từ tháng 7/2026 được xem là một sự điều chỉnh tất yếu để bù đắp sự trượt giá, giúp thầy cô duy trì được mức sống tối thiểu để yên tâm đứng lớp.
Bà Nguyễn Thanh Hà - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Võ Thị Sáu (Cửa Nam, Hà Nội), bày tỏ đồng tình và phấn khởi trước chủ trương tăng lương cơ sở của Nhà nước. Tuy nhiên, thực tế ở bậc tiểu học, giáo viên không chỉ giảng dạy, mà còn đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như chủ nhiệm lớp, quản lý học sinh bán trú, phối hợp chặt chẽ với phụ huynh nên áp lực công việc là rất lớn.
“Vì vậy, chúng tôi mong muốn cùng với việc tăng lương cơ sở, các khoản phụ cấp – đặc biệt phụ cấp chủ nhiệm, trách nhiệm sẽ được rà soát, điều chỉnh phù hợp hơn với khối lượng công việc thực tế của các thầy cô để ổn định cuộc sống”, bà Thanh Hà nhấn mạnh.
Bà Hà cũng kiến nghị cơ quan quản lý cần có sự quan tâm đến chế độ cho giáo viên dạy 2 buổi/ngày, giáo viên tham gia các hoạt động ngoài giờ để ghi nhận đúng công sức của họ. Khi chính sách đãi ngộ được cải thiện một cách đồng bộ chắc chắn sẽ tạo thêm động lực để giáo viên yên tâm công tác, cống hiến và đổi mới phương pháp dạy học, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục hiện nay.
Theo ông Vương Xuân Định - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Bãi Sậy (Phạm Ngũ Lão, Hưng Yên), Nhà nước cần bình ổn giá cả thị trường tránh tình trạng lương chưa tăng giá cả hàng hóa đã tăng. Đội ngũ rất mong được nâng mức hưởng phụ cấp đứng lớp cho nhà giáo, phụ cấp lãnh đạo cho cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn cũng như nhân viên thư viện, thiết bị trường học để cải thiện đời sống, giúp thầy cô yên tâm công tác.
Nếu lương cơ sở là phần khung, thì các khoản phụ cấp chính là phần “thịt” giúp thu nhập của giáo viên trở nên đủ đầy hơn. Hiện nay, cơ cấu thu nhập của giáo viên bao gồm lương theo hệ số và phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp thâm niên, phụ cấp đứng lớp và đối với giáo viên vùng sâu, vùng xa là phụ cấp thu hút. Tuy nhiên, đội ngũ giáo viên đang đặt kỳ vọng lớn vào việc tăng định mức phụ cấp song hành với tăng lương cơ sở.
Bước tiến tích cực
Từ thực tiễn cơ sở, bà Phạm Thị Kim Huệ - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (Hồng Hà, Hà Nội), nêu quan điểm việc điều chỉnh mức lương cơ sở lên 2.530.000 đồng/tháng dự kiến từ tháng 7/2026 là tín hiệu tích cực, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên, giáo viên kỳ vọng không chỉ dừng lại ở việc tăng lương cơ sở, mà còn mong muốn có sự điều chỉnh đồng bộ đối với các khoản phụ cấp.
Hiện nay, thu nhập của giáo viên phụ thuộc khá nhiều vào các loại phụ cấp như phụ cấp đứng lớp, phụ cấp thâm niên (đã từng bị gián đoạn), phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp ưu đãi nghề… Nếu chỉ tăng lương cơ sở mà các khoản phụ cấp không được điều chỉnh tương ứng thì mức cải thiện thu nhập thực tế sẽ chưa thực sự rõ rệt, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
“Đội ngũ giáo viên mầm non và nhân viên nuôi dưỡng làm việc với cường độ cao, áp lực lớn, thời gian làm việc kéo dài nhưng thu nhập còn khiêm tốn. Nhà nước cần có chính sách tổng thể, trong đó xem xét điều chỉnh các mức phụ cấp theo hướng thực chất, phù hợp; có cơ chế đãi ngộ riêng đối với giáo viên mầm non và các vị trí đặc thù; từng bước cải thiện thu nhập để giáo viên có thể yên tâm gắn bó lâu dài với nghề”, bà Kim Huệ mong muốn.
Công tác hơn 24 năm tại Trường THPT Vị Xuyên (Vị Xuyên, Tuyên Quang), cô Phạm Thị Liên tâm sự, công việc của giáo viên không chỉ dừng lại ở giờ đứng lớp, mà còn bao gồm nhiều hoạt động chuyên môn, giáo dục toàn diện học sinh, công tác hồ sơ, phối hợp với phụ huynh và tham gia các nhiệm vụ khác của nhà trường.
Tuy nhiên, một số khoản như phụ cấp đứng lớp, phụ cấp trách nhiệm hay chế độ đối với giáo viên công tác ở vùng khó khăn vẫn chưa phản ánh đầy đủ khối lượng công việc và áp lực nghề nghiệp ngày càng gia tăng. Việc điều chỉnh chính sách tiền lương và phụ cấp cần được xem xét trong tổng thể, bảo đảm tính bền vững của ngân sách và sự hài hòa giữa các lĩnh vực trong khu vực công.
Bên cạnh kỳ vọng cải thiện thu nhập, giáo viên mong muốn các chính sách sẽ được xây dựng theo hướng đồng bộ, ổn định và lâu dài, gắn với vị trí việc làm và đặc thù nghề nghiệp. Việc cải thiện thu nhập có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định đời sống đội ngũ giáo viên. Cùng với đó, nếu các chính sách đãi ngộ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng phù hợp với thực tiễn và đặc thù nghề nghiệp.
Theo ông Phạm Quốc Bảo – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nậm Chà (Mường Mô, Lai Châu), để chính sách này thực sự phát huy hiệu quả vào năm 2026, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Bộ GD&ĐT và Bộ Tài chính trong việc rà soát tinh giản biên chế, loại bỏ những vị trí không hiệu quả để tập trung nguồn lực tăng lương cho những người trực tiếp giảng dạy; giảm bớt gánh nặng ngân sách ở những vùng có điều kiện kinh tế phát triển để dồn lực cho giáo viên vùng khó khăn.
