Ngày 21/8, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp phối hợp với Liên minh châu Âu (EU) và UNICEF tại Việt Nam tổ chức phiên thảo luận với chủ đề “Bảo vệ trẻ em trong môi trường số - Pháp luật và thực tiễn thi hành”, trong khuôn khổ Dự án Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030 (EU JULE II).
Theo UNICEF, sự phát triển nhanh của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách trẻ em học tập, sáng tạo, giao tiếp và tham gia đời sống xã hội. Song, môi trường này cũng phát sinh nhiều rủi ro như bắt nạt trên mạng, tiếp cận nội dung độc hại, dụ dỗ, thao túng, xâm hại tình dục trực tuyến, lừa đảo và xâm phạm dữ liệu cá nhân. Các công nghệ mới như AI tạo sinh, "deepfake" cũng đặt ra những hình thức xâm hại trẻ em chưa từng có.
Bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, cho rằng trẻ em cần được tham gia môi trường số một cách an toàn, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật nhằm bảo đảm quyền trẻ em trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh.
Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier cũng nhấn mạnh trẻ em có các quyền cơ bản trên môi trường mạng tương tự như trong đời sống thực, trong đó có quyền được bảo đảm an toàn, phẩm giá, quyền riêng tư và tiếp cận công lý. Khi các rủi ro trên môi trường số gia tăng, hệ thống pháp luật và thể chế cần được cập nhật để có thể phòng ngừa, xử lý hiệu quả các hành vi xâm hại.
Tại phiên thảo luận, ông Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết Việt Nam đã từng bước xây dựng khuôn khổ pháp lý liên quan đến bảo vệ trẻ em trên môi trường số. Các quy định được thể hiện trong nhiều lĩnh vực, từ pháp luật về trẻ em, hình sự, tố tụng hình sự đến an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quản lý dịch vụ Internet.
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, hệ thống pháp luật vẫn cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện, đồng thời nâng cao hiệu quả thực thi trong thực tế. Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng không còn là vấn đề mang tính cảnh báo mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể.
Các đại biểu tập trung thảo luận về trách nhiệm của nền tảng số và doanh nghiệp công nghệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em, xử lý hành vi xâm hại trên mạng, chứng cứ điện tử, tư pháp thân thiện với trẻ em và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.
Các chuyên gia cho rằng bên cạnh hoàn thiện pháp luật, cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội để bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích của trẻ em trong môi trường số.
