Bất chấp số lượng gói trừng phạt chưa từng có do Mỹ và EU áp đặt, tổ hợp công nghiệp quân sự Nga vẫn tiếp tục nhận được linh kiện cực kỳ quan trọng để sản xuất vũ khí có độ chính xác cao.
Điều này được nêu trong báo cáo "Mạng lưới chiến tranh của Nga" do Ủy ban Chống tham nhũng độc lập - NAKO đăng tải.
Tài liệu này cho thấy linh kiện có nguồn gốc phương Tây liên tục được tìm thấy trong các mảnh vỡ của tên lửa và máy bay không người lái Nga tấn công các thành phố Ukraine hàng ngày. Thông tin tương tự về UAV cảm tử Geran-2 (Shahed-136) cũng được xác nhận trong một cuộc điều tra của NAKO.
Vấn đề chính vẫn là sự phức tạp của chuỗi cung ứng đối với linh kiện lưỡng dụng. Cụ thể, các vi mạch mà Nga sử dụng trong hệ thống tên lửa Iskander hoặc Kinzhal ban đầu được sản xuất cho nhu cầu dân sự - từ thiết bị gia dụng đến ô tô. Điều này gây khó khăn cho công việc của các cơ quan hải quan và phương Tây.
Trung Quốc đã trở thành "cửa ngõ" của Điện Kremlin, đóng vai trò thiết yếu trong việc né tránh các lệnh trừng phạt. Theo báo cáo, khoảng 89% chip nhập khẩu vào Nga đều thông qua các công ty sản xuất chip của nước này.
Ngoài Trung Quốc, Nga đã mở rộng mạng lưới mua sắm công của mình thông qua các quốc gia Trung Á, Thổ Nhĩ Kỳ và UAE. Những khu vực pháp lý này là nơi đặt trụ sở của rất nhiều công ty "một ngày" chỉ tồn tại trong vài tháng – đủ thời gian để thực hiện một hoặc hai giao dịch lớn.
Khi các cơ quan quản lý phương Tây phát hiện hoạt động đáng ngờ và đưa một công ty vào danh sách đen, một thực thể pháp lý mới với tên khác nhưng cùng chủ sở hữu sẽ ngay lập tức xuất hiện thay thế.
Các nhà phân tích của NAKO nhấn mạnh, Nga đã học cách sử dụng những lợi thế của nền kinh tế toàn cầu hóa để chống lại chính phương Tây. Cạnh tranh gay gắt giữa những nhà sản xuất điện tử buộc họ phải tranh giành từng thị trường, điều này đôi khi dẫn đến việc cố ý hoặc vô ý bỏ qua người tiêu dùng cuối cùng của sản phẩm.
Kết quả là một con vi mạch được sản xuất tại California, thông qua 5 công ty trung gian, lại nằm trong một tên lửa Nga tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.
Một yếu tố khác là sự thiếu trách nhiệm giải trình từ phía khu vực tư nhân. Mặc dù hầu hết thương hiệu lớn đã chính thức rút khỏi thị trường Nga, nhưng họ thiếu nguồn lực hoặc nghĩa vụ pháp lý để theo dõi số phận sản phẩm của mình sau lần bán lại thứ hai hoặc thứ ba.
Việc thiếu những vụ án hình sự chống lại ban lãnh đạo cấp cao của các công ty có linh kiện thường xuyên được tìm thấy trong vũ khí Nga tạo ra một môi trường miễn trừ trách nhiệm.
Một khía cạnh quan trọng của báo cáo là phân tích các tuyến đường tài chính. Nga đang tích cực sử dụng tiền điện tử và hệ thống thanh toán thay thế để che giấu mối liên hệ giữa đơn đặt hàng quốc phòng nhà nước và giao dịch mua hàng từ nước ngoài.
Điều này khiến việc giám sát giao dịch ngân hàng truyền thống qua hệ thống SWIFT hoặc các ngân hàng trung ương quốc gia trở nên kém hiệu quả hơn trong việc chống buôn lậu công nghệ cao.
Báo cáo cũng ghi nhận những điều chỉnh kỹ thuật do các kỹ sư Nga thực hiện. Trong một số trường hợp, họ sử dụng chip được lấy từ thiết bị gia dụng hoặc thay thế linh kiện khan hiếm của phương Tây bằng loại kém mạnh hơn nhưng giá cả phải chăng từ Đông Nam Á.
Điều này có thể làm giảm độ chính xác của vũ khí, nhưng cho phép Nga duy trì số lượng lớn những cuộc tấn công, làm quá tải hệ thống phòng không của Ukraine.
Giới chuyên gia cảnh báo: Nếu phương Tây không chuyển từ trừng phạt cá nhân sang kiểm soát hệ thống đối với sự di chuyển của vốn và hàng hóa ở các nước thứ ba, dòng chảy công nghệ sẽ không dừng lại.
Cần phải áp dụng biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các ngân hàng và công ty logistics ở Thổ Nhĩ Kỳ, Kazakhstan và Trung Quốc - những đơn vị phục vụ cho "nhập khẩu song song" của Nga. Chỉ có nỗi sợ mất quyền tiếp cận hệ thống đô la mới có thể buộc các bên trung gian từ chối hợp tác.
Tóm lại, tình hình về vi mạch cho thấy cuộc chiến Ukraine không chỉ là thách thức quân sự mà còn là thách thức về công nghệ và hành chính.
