Sinh viên đưa ý tưởng công nghệ ra khỏi giảng đường

Từ ý tưởng công nghệ đến sản phẩm

Dự án CarehomeAI của nhóm sinh viên Khoa Toán - Tin, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng vừa đoạt giải Nhì tại Cuộc thi Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo trong sinh viên năm 2026 do Đại học Đà Nẵng tổ chức. Nhóm gồm Tạ Hồ Thanh Khương, Trần Công Thành, Trần Văn Tú và Lê Trung Hậu, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Thị Ngọc Anh. Dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại nhà.

Với Khương, sinh viên lớp 23CNTT3, ý tưởng CarehomeAI bắt đầu từ chính trải nghiệm của gia đình. Ông bà của Khương sống ở quê, xa con cháu và từng gặp sự cố té ngã. Từ nỗi lo đó, Khương cùng các thành viên trong nhóm bắt tay nghiên cứu hệ thống camera thông minh tích hợp AI, hướng đến việc phát hiện sớm những tình huống bất thường và hỗ trợ người thân chăm sóc người cao tuổi từ xa.

Hệ thống không chỉ ghi hình mà phân tích khung xương, theo dõi chuyển động của đầu, vai, tay, chân để nhận biết những tư thế hoặc vận tốc bất thường, nhất là khi xảy ra té ngã. Nếu phát hiện sự cố, thiết bị phát cảnh báo, sử dụng loa và micro để tương tác với người dùng; khi không nhận được phản hồi, hệ thống được thiết kế để liên lạc với người chăm sóc và với số khẩn cấp 115.

CarehomeAI kết hợp Camera AI, trợ lý AI Care Agent và ứng dụng di động. Qua ứng dụng, người thân có thể theo dõi từ xa, kiểm tra lịch sử sự kiện và thiết lập những khu vực cần lưu ý trong không gian sinh hoạt. AI Care Agent kết nối thông tin từ camera, hồ sơ chăm sóc và tình trạng thực tế để hỗ trợ xác định mức cảnh báo phù hợp.

Dự án từng tham gia cuộc thi “Khởi nghiệp công nghệ trong sinh viên” cấp trường và cấp Đại học Đà Nẵng, lọt vào vòng chung kết và nhận góp ý từ hội đồng giám khảo, nhà đầu tư. Với nhóm, việc đưa sản phẩm từ mô hình nghiên cứu đến thị trường còn nhiều rào cản.

“Từ ý tưởng đến sản phẩm có khả năng thương mại hóa, nhóm vẫn còn nhiều việc phải làm. Khảo sát thị trường cho thấy người dùng quan tâm đến thiết bị nhưng còn cân nhắc về chi phí, thói quen sinh hoạt và tâm lý e ngại công nghệ mới. Nguồn vốn, nhân lực để mở rộng sản xuất cũng là bài toán đối với một nhóm khởi nghiệp sinh viên”, Khương chia sẻ.

Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng có nhiều dự án đưa kiến thức chuyên môn vào các bài toán cụ thể.

Sinh viên Võ Nguyễn Đại Hiếu, Khoa Công nghệ Số, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng, đạt giải Nhì tại “Cuộc thi Sáng kiến Khoa học” trong khuôn khổ “Ngày hội Đổi mới Sáng tạo Quốc gia” năm 2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Đại Hiếu giành giải với dự án “SignSound - Hệ sinh thái AI & AR thời gian thực phá vỡ rào cản giao tiếp cho người khiếm thính”, thuộc Hạng mục không chuyên. Năm nay, cuộc thi không có giải Nhất; giải Nhì của Đại Hiếu được trao thưởng 50 triệu đồng.

Dự án SignSound được đánh giá cao không chỉ bởi các tính năng ứng dụng công nghệ mà còn đem lại hiệu quả sử dụng phục vụ cộng đồng yếu thế.

Sản phẩm công nghệ này được thử nghiệm thực tế tại Trung tâm Giáo dục và Hỗ trợ người điếc miền Trung và nhận được phản hồi tích cực giúp cho người khiếm thính có thêm công cụ hỗ trợ để phục vụ nhu cầu sử dụng thêm tiện ích. Đây cũng là Dự án vừa giành 2 giải Nhất tại “Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng” (SURF - 2026) và “Cuộc thi Nhà kiến tạo trẻ” (CYE Junior - 2026).

Khoảng cách từ mô hình đến thị trường

Một sản phẩm có thể vận hành thử nghiệm chưa đồng nghĩa đã sẵn sàng thương mại hóa. Với sinh viên, chặng đường phía sau còn đòi hỏi dữ liệu, thiết bị, kinh phí, môi trường thử nghiệm và sự hỗ trợ về chuyên môn, thị trường.

Dự án Robot diệt cỏ bằng laser ECOSTRIKER của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng là một minh chứng. Nhóm sinh viên Khoa Cơ khí gồm Huỳnh Gia Huy, Nguyễn Anh Thư, Nguyễn Anh Ngọc và Phan Đức Việt, dưới sự hướng dẫn của TS Bùi Văn Hùng, sử dụng kết hợp AI, thị giác máy tính và laser để xử lý cỏ dại.

Robot được trang bị camera RGB phía trước. Hình ảnh thu được đưa vào mô hình Deep Learning để phân biệt cây trồng với cỏ dại. Khi xác định tọa độ cỏ, cơ cấu Pan-Tilt điều khiển laser đến đúng vị trí và kích hoạt trong khoảng thời gian được lập trình.

Sau gần 8 tháng nghiên cứu, chế tạo và thử nghiệm, nhóm tiếp tục xử lý những yêu cầu của môi trường đồng ruộng. Chia sẻ của Huỳnh Gia Huy, nhóm phải thu thập nhiều dữ liệu thực tế để huấn luyện AI nhận diện chính xác cỏ dại với rau; đồng thời giải quyết khả năng chịu nắng, mưa, gió và di chuyển trên địa hình gập ghềnh.

ECOSTRIKER vừa giành giải Nhất cuộc thi “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong sinh viên” năm 2026 và giải Nhất Sáng tạo Tương lai - VietFuture Awards 2026. Dù vậy, nhóm đang nâng cấp phiên bản V2, hoàn thiện khả năng chống nước và tối ưu độ chính xác trước khi đưa sản phẩm ra đồng ruộng. Định hướng tiếp theo là khảo sát nhu cầu thị trường, hoàn thiện khả năng vận hành trên nhiều địa hình và tối ưu chi phí.

PGS.TS Võ Trung Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng, cho rằng, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp của sinh viên là một phần của quá trình đào tạo, đặc biệt với trường đại học định hướng ứng dụng. Sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức mà cần vận dụng để giải quyết những bài toán thực tiễn, tạo ra sản phẩm và từng bước hình thành năng lực đổi mới sáng tạo.

Khi tham gia một đề tài, sinh viên phải tự xác định vấn đề, tìm hiểu những giải pháp đã có, xây dựng phương pháp, thu thập dữ liệu, thiết kế thử nghiệm, phân tích kết quả và điều chỉnh giải pháp.

Khi đề tài gắn với phòng thí nghiệm, doanh nghiệp, địa phương hoặc những bài toán thực tế, sinh viên có cơ hội tiếp cận công nghệ mới, quy trình làm việc và yêu cầu cụ thể của thị trường lao động. Doanh nghiệp tham gia đặt bài toán, hướng dẫn, hỗ trợ công nghệ và đánh giá sản phẩm sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo với nhu cầu thực tế.