Nguy cơ và thách thức của việc sinh sản ngoài Trái đất
Ý tưởng về việc con người có thể sinh con trong không gian nghe giống như một kịch bản phim khoa học viễn tưởng. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, khi nhân loại bước vào “kỷ nguyên khám phá mới”, điều này đang tiến gần đến thực tế.
Một nhóm chuyên gia quốc tế vừa công bố nghiên cứu khẳng định rằng vấn đề sức khỏe sinh sản ngoài Trái đất cần trở thành ưu tiên hàng đầu.
Họ nhấn mạnh: “Câu hỏi về khả năng sinh sản của con người trong không gian không còn mang tính lý thuyết mà đã trở thành vấn đề cấp thiết”, đặc biệt khi nhân loại hướng tới các sứ mệnh dài ngày như hành trình đến sao Hỏa.
Theo các chuyên gia, hiện chưa có đủ dữ liệu về khả năng sinh sản của nam và nữ trong môi trường không gian, cũng như sự phát triển của phôi thai và trẻ sơ sinh trong điều kiện không trọng lực.
Đáng lo ngại, bức xạ vũ trụ có thể gây ra những bất thường phát triển nghiêm trọng, khiến cơ thể trẻ sinh ra trong không gian khó thích nghi khi trở về Trái đất.
Tiến sĩ Fathi Karouia, nhà nghiên cứu của NASA và là tác giả chính, cho biết: “Khi sự hiện diện của con người trong không gian mở rộng, sức khỏe sinh sản không thể tiếp tục bị bỏ qua. Cần có sự hợp tác quốc tế khẩn cấp để lấp đầy khoảng trống kiến thức và xây dựng các hướng dẫn đạo đức nhằm bảo vệ cả phi hành gia chuyên nghiệp lẫn tư nhân.”
Dữ liệu hiện có và triển vọng tương lai
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Reproductive Biomedicine Online cho thấy, sau hơn 65 năm hoạt động không gian, chúng ta vẫn biết rất ít về tác động của môi trường vũ trụ đối với hệ sinh sản trong các sứ mệnh dài hạn.
Những yếu tố nguy hại bao gồm bức xạ vũ trụ, trọng lực thay đổi, căng thẳng tâm lý – thể chất và rối loạn nhịp sinh học.
Bằng chứng hiện tại cho thấy các chuyến bay ngắn hạn không ảnh hưởng nhiều đến khả năng sinh sản nam giới, khi một số phi hành gia Apollo vẫn có con sau khi trở về.
Tuy nhiên, các sứ mệnh dài ngày như đến sao Hỏa sẽ khiến nam giới tiếp xúc với mức bức xạ cao hơn nhiều, có thể ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn, khả năng sinh sản và sức khỏe thế hệ sau.
Đối với nữ giới, dữ liệu từ 40 phi hành gia cho thấy tỷ lệ mang thai và biến chứng tương tự phụ nữ cùng độ tuổi trên Trái đất.
Tuy nhiên, khi các sứ mệnh dài hạn trở nên phổ biến, việc nghiên cứu tác động của không gian lên nội tiết sinh sản, hormone, thai kỳ và công nghệ hỗ trợ sinh sản là vô cùng quan trọng.
Các chuyên gia cũng đề cập đến khả năng vận chuyển trứng, tinh trùng hoặc phôi từ Trái đất lên không gian, thậm chí sử dụng phương pháp đông khô để phục vụ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Họ cho rằng IVF sẽ đóng vai trò quan trọng trong tương lai của việc khám phá không gian.
Một số nghiên cứu trước đây cho thấy tế bào gốc từ chuột được bảo quản lạnh trên Trạm Vũ trụ Quốc tế trong 6 tháng vẫn có thể tạo ra thế hệ khỏe mạnh.
Ngoài ra, startup Spaceborn United của Hà Lan đã đưa phòng thí nghiệm IVF thu nhỏ vào quỹ đạo để thử nghiệm quá trình thụ tinh và phát triển phôi.
Các nhà khoa học nhận định Mặt Trăng sẽ là nơi thử nghiệm thực tế và khả thi nhất để nghiên cứu cách sự sống vận hành trong môi trường trọng lực giảm. Đây có thể trở thành bước đệm cho việc duy trì sự sống lâu dài trên sao Hỏa.
