Sẵn sàng cho ngày hội khai trường: Diện mạo mới, khí thế mới

Cơ sở vật chất được hoàn thiện, tổ chức và đội ngũ từng bước ổn định, phương thức quản trị được đổi mới…, tất cả hướng đến mục tiêu chung là tạo môi trường học tập an toàn, thuận lợi, không để học sinh nào bị bỏ lại phía sau.

Náo nức khí thế mới ở những mái trường vùng biên

Những ngày cuối tháng 8, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sam Mứn (Điện Biên), khoác lên diện mạo mới. Từ lớp học, sân trường đến khu nội trú, cán bộ, giáo viên, nhân viên tất bật hoàn thiện những phần việc cuối cùng, chuẩn bị cho lễ khánh thành và khai giảng năm học 2026 - 2027.

Theo ông Nguyễn Trọng Sơn - Hiệu trưởng nhà trường, ngay từ cuối tháng 7, toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên đã tập trung chuẩn bị. “100% cán bộ, giáo viên, nhân viên có mặt tại trường từ ngày 27/7 để cùng nhau xây dựng cảnh quan, dọn dẹp vệ sinh và hoàn thiện các điều kiện phục vụ dạy học, sinh hoạt”, thầy Sơn chia sẻ.

Người vệ sinh lớp học, người sắp xếp bàn ghế, kiểm tra thiết bị, chăm sóc cảnh quan. Các khu nội trú, nhà ăn và không gian sinh hoạt chung cũng được rà soát. Những công việc quen thuộc ấy có ý nghĩa đặc biệt khi Sam Mứn chính thức bước vào giai đoạn mới với mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp. Nhà trường dự kiến tổ chức 31 lớp với hơn 1.010 học sinh và 66 cán bộ, giáo viên, nhân viên; đồng thời bổ sung nhân lực phục vụ ăn, ở và chăm sóc học sinh nội trú.

Với đặc thù trường nội trú có 2 cấp học, việc chuẩn bị năm học mới không chỉ là bảo đảm bàn ghế, sách vở, thiết bị dạy học mà còn phải lo từng bữa ăn, chỗ ngủ, nền nếp sinh hoạt, sức khỏe, tâm lý và khả năng thích nghi, nhất là với những em lần đầu xa gia đình. Bởi vậy, nhà trường đặc biệt quan tâm công tác đón học sinh. Giáo viên được phân công đến từng gia đình, rà soát hoàn cảnh, nắm số lượng học sinh thuộc diện hưởng chính sách nội trú, tuyên truyền, vận động phụ huynh và hướng dẫn hoàn thiện thủ tục.

Để phục vụ lễ khánh thành và khai giảng, trường thành lập, phân công 14 bộ phận phụ trách các nhiệm vụ từ tiếp đón đại biểu, học sinh đến trang trí khánh tiết, phục vụ. Những buổi tập văn nghệ cũng diễn ra sôi nổi. Với học sinh vùng biên, đây không chỉ là hoạt động tạo không khí vui tươi mà còn là dịp thể hiện năng khiếu, rèn sự tự tin, giao tiếp và tinh thần đoàn kết.

Năm học 2026 - 2027, 10 trong 21 trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên của tỉnh Nghệ An sẽ khánh thành, đi vào hoạt động. Cùng với hoàn thiện các hạng mục cuối, các nhà trường, địa phương đã hoàn thành tuyển sinh, xếp lớp. Theo quyết định của UBND tỉnh, các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS Nhôn Mai, Keng Đu, Bắc Lý, Anh Sơn, Quế Phong, Tri Lễ, Hạnh Lâm, Môn Sơn, Tam Thái và Na Ngoi được giao tuyển sinh tổng cộng 443 lớp, 14.399 học sinh, trong đó 362 lớp tại điểm chính và 81 lớp tại các điểm lẻ.

Tại xã Anh Sơn, công tác tuyển sinh vào Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Anh Sơn cơ bản hoàn thành, gần 1.500 học sinh đã nhập học và được sắp xếp lớp. Ngay sau khi được sở GD&ĐT phân bổ chỉ tiêu, xã ban hành thông báo tuyển sinh, thành lập Hội đồng tuyển sinh do Phó Chủ tịch UBND xã làm Chủ tịch.

Đối tượng là học sinh trong độ tuổi tiểu học, THCS có hộ khẩu thường trú tại xã Anh Sơn hoặc các xã biên giới liền kề; con cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang công tác trên địa bàn thuộc diện theo quy định. Chỉ sau 4 ngày thông báo, chỉ tiêu cấp tiểu học đã đăng ký đủ, thậm chí hồ sơ vượt chỉ tiêu. Cấp THCS còn thiếu so với chỉ tiêu nhưng vẫn bảo đảm đủ số lớp. Trong số học sinh đăng ký, 1.329 em học bán trú và 149 em học nội trú.

Tại xã Môn Sơn, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Môn Sơn được giao 1.142 chỉ tiêu nhưng đã tiếp nhận 1.542 hồ sơ, vượt 400 hồ sơ. Trước đó, để tuyên truyền, vận động học sinh tham gia, xã Môn Sơn đã triển khai nhiều hình thức, từ thông tin trên hệ thống truyền thanh đến tuyên truyền trực tiếp tại các thôn, bản.

Các trường học cũng phân công giáo viên xuống từng bản làng để rà soát, thống kê danh sách học sinh trong diện có nhu cầu; đồng thời tuyên truyền để phụ huynh, học sinh hiểu rõ chủ trương, chính sách và các chế độ được hưởng khi theo học tại trường.

Theo ông Nguyễn Nam Giang - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Môn Sơn, số hồ sơ cao hơn dự kiến, cho thấy người dân đã nắm rõ hơn chủ trương xây dựng trường phổ thông nội trú, đồng thời tin tưởng, mong chờ vào các chính sách dành cho học sinh.

Hội đồng tuyển sinh đang rà soát, đối chiếu tiêu chí ưu tiên để lựa chọn đúng đối tượng. Theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT Nghệ An, khi hồ sơ vượt chỉ tiêu, thứ tự ưu tiên tập trung vào học sinh khuyết tật, dân tộc thiểu số rất ít người, con em gia đình chính sách, hộ nghèo, cận nghèo ở thôn, bản đặc biệt khó khăn.

Ổn định bộ máy, tối ưu nguồn lực sau sáp nhập

Tại tỉnh Cà Mau, chuẩn bị năm học mới gắn với nhiệm vụ ổn định hệ thống trường học sau sắp xếp, sáp nhập. Trường Tiểu học Viên An, xã Đất Mũi, được hình thành từ Trường Tiểu học 1 Viên An và Trường Tiểu học 2 Viên An. Sau sáp nhập, trường có một điểm chính, một phân hiệu và hai điểm lẻ; năm học này có hơn 720 học sinh, 28 lớp và 46 cán bộ, giáo viên, nhân viên. So với biên chế được giao, trường còn thiếu 5 giáo viên, gồm giáo viên Mỹ thuật, Tiếng Anh, Công nghệ và hai giáo viên dạy các môn chung.

Theo bà Phạm Thị Quyên - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Viên An, nhà trường đã bố trí kinh phí sửa chữa, sơn quét phòng học, phòng làm việc. Một số nhà vệ sinh, hệ thống nước uống sạch xuống cấp cũng được đầu tư xây mới, sửa chữa.

Tập thể nhà trường đang khẩn trương dọn vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan để đón học sinh. Do hạn chế về cơ sở vật chất và điều kiện đi lại, trường tổ chức khai giảng tại hai điểm, gồm điểm chính và phân hiệu; các điểm đều có mái che. Nếu thời tiết bất lợi, học sinh sẽ dự lễ trực tuyến tại phòng học, nơi đã được lắp đặt ti vi.

Trường THPT Đầm Dơi sau khi sáp nhập với Trường THPT Thái Thanh Hòa có hơn 3.100 học sinh; nhân lực và cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng yêu cầu dạy học theo Chương trình GDPT 2018. Ông Phạm Việt Hưng - Hiệu trưởng Trường THPT Đầm Dơi, cho biết cả hai trường trước đây đều được UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia trong năm học này, tổng kinh phí hơn 60 tỷ đồng.

Nhà trường đang phối hợp với chủ đầu tư gấp rút triển khai dự án. Lễ khai giảng dự kiến tổ chức tại một điểm chính do khoảng cách giữa hai điểm trường không quá xa. Mục tiêu không chỉ là tổ chức buổi lễ thuận lợi mà còn tạo dấu ấn đoàn kết sau sáp nhập. “Chúng tôi muốn tạo bầu không khí ngày hội thật sự vui tươi, ý nghĩa, đáng nhớ cho cán bộ, giáo viên và học sinh sau khi hai trường sáp nhập, không muốn có sự phân biệt “trường anh – trường tôi’”, ông Hưng chia sẻ.

Tại Trường Tiểu học Phùng Ngọc Liêm, bốn trường tiểu học Phùng Ngọc Liêm, Nguyễn Thị Định, Lê Văn Tám và Lê Hồng Phong ở phường Bạc Liêu được sáp nhập, lấy tên Trường Tiểu học Phùng Ngọc Liêm. Mô hình mới gồm một điểm chính và ba phân hiệu.

Theo bà Nguyễn Thị Nguyệt - Hiệu trưởng nhà trường, năm học 2026 - 2027, điểm chính được đầu tư, từng bước hoàn thiện 15 phòng học bán trú, nhà đa năng, phòng ăn bán trú, nhà vệ sinh và các công trình phụ trợ. Các phân hiệu cũng được sửa chữa, nâng cấp. Nhà trường xác định lễ khai giảng là sự kiện đặc biệt sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại, vì vậy chương trình được định hướng trang trọng, vui tươi, an toàn, ý nghĩa và phù hợp học sinh tiểu học.

Do có trường chính và ba phân hiệu, phương án tổ chức được xây dựng phù hợp từng cơ sở để học sinh ở tất cả các điểm trường cùng hòa chung không khí ngày hội. Trường cũng xây dựng phương án dự phòng khi mưa lớn, giông lốc, ưu tiên khu vực có mái che, nhà đa năng hoặc tổ chức phù hợp tại từng điểm trường, bảo đảm an toàn.

Theo phương án sắp xếp, trước năm học mới, ngành GD&ĐT Cà Mau giảm từ 746 cơ sở giáo dục công lập xuống 359, giảm 387 đầu mối, tương đương 51,36%. Trong đó, mầm non giảm từ 197 xuống 94 cơ sở; tiểu học từ 307 xuống 110; THCS, gồm trường TH và THCS, từ 172 xuống 104; THPT, gồm trường THCS và THPT, từ 52 xuống 43 trường.

Đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng thực chất

Cô Hoàng Thanh Tâm - giáo viên môn Địa lí, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sam Mứn, chia sẻ quá trình cùng đồng nghiệp chuẩn bị năm học mới giúp cô cảm nhận rõ hơn trách nhiệm của người giáo viên. “Chúng tôi mong muốn khi học sinh bước vào trường sẽ cảm nhận được đây thực sự là ngôi nhà chung, nơi các em được học tập, yêu thương và có cơ hội phát triển”. Theo cô Tâm, trường mới không chỉ cần phòng học khang trang mà quan trọng hơn là tạo môi trường để học sinh mạnh dạn khám phá, giao tiếp và mở rộng hiểu biết.

Cùng trường, thầy Cà Ngọc An - giáo viên Toán - Khoa học tự nhiên chia sẻ, một năm học mới bao giờ cũng bắt đầu bằng nhiều công việc phía sau lớp học. Giáo viên không chỉ chuẩn bị giáo án, thiết bị mà còn phải chuẩn bị một môi trường học tập tốt để học sinh cảm thấy yên tâm, hào hứng khi đến trường.

Đặc biệt, với môn Toán và Khoa học tự nhiên, thầy An mong muốn khai thác tốt hơn cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của trường mới để tăng cường thực hành, trải nghiệm, giúp học sinh hình thành năng lực tư duy và chủ động khám phá kiến thức.

Những chia sẻ ấy cũng là tâm thế chung của đội ngũ giáo viên Sam Mứn: Sẵn sàng cho một môi trường mới, một yêu cầu mới và một hành trình giáo dục mới.

Ngày 24/8, hơn 900.000 học sinh Nghệ An đã chính thức tựu trường. Trường Tiểu học Hưng Lộc, thuộc Vinh Lộc, là trường tiểu học duy nhất trên địa bàn thành phố Vinh cũ có hai cơ sở. Với gần 2.000 học sinh, trường không nằm trong diện sáp nhập nên tổ chức, đội ngũ và học sinh cơ bản ổn định.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hiền - Hiệu trưởng nhà trường, đặc điểm hai cơ sở đòi hỏi đổi mới phương thức quản trị để sử dụng hiệu quả nguồn lực. Năm học mới, trường tiếp tục chuyển từ “quản trị hành chính” sang “quản trị chiến lược dựa trên dữ liệu”, đánh giá năng lực, sở trường của từng cán bộ, giáo viên để phân công phù hợp; tăng cường công khai, minh bạch tài chính và thi đua trên nền tảng số.

Mô hình “Sinh hoạt chuyên môn liên khối - liên nhóm” tiếp tục được triển khai, xây dựng giáo viên nòng cốt tại từng cơ sở nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn đồng đều. Một nhiệm vụ trọng tâm khác là thực hiện hiệu quả Chương trình GDPT 2018. Đổi mới không chỉ là thay sách giáo khoa mà còn thay đổi cách dạy, cách học, kiểm tra, đánh giá, hướng tới hình thành phẩm chất, năng lực và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Nhà trường chú trọng bồi dưỡng đội ngũ theo hướng thiết thực, khuyến khích giáo viên tự học, tự bồi dưỡng, chủ động sáng tạo; tăng cường dạy học theo dự án, tích hợp, trải nghiệm, STEM/STEAM, khai thác học liệu số và ứng dụng công nghệ, AI phù hợp. Đặc biệt, trường đặt trọng tâm vào chất lượng thực chất, không chạy theo thành tích.

Hệ thống theo dõi kết quả học tập từng lớp, từng môn và từng học sinh được xây dựng để kịp thời phát hiện khó khăn, có phương án hỗ trợ. Quan điểm được nhà trường xác định rõ: “Không bỏ lại học sinh nào phía sau; đồng thời tạo cơ hội để mỗi học sinh phát huy tốt nhất năng lực của mình”.

Chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh qua xây dựng kho học liệu, hướng dẫn giáo viên khai thác AI phục vụ dạy học; đồng thời giáo dục học sinh kỹ năng sử dụng Internet an toàn, có trách nhiệm và biết kiểm chứng thông tin.

Nhà trường đề xuất chính quyền địa phương quan tâm cải tạo, nâng cấp các dãy phòng học xuống cấp tại cơ sở 1, xây dựng sân chơi, bãi tập; bảo đảm an toàn giao thông trên trục đường Trần Trùng Quang vào giờ đến trường, tan học; hỗ trợ kết nối với tổ chức, đoàn thể và các khu di tích lịch sử để mở rộng hoạt động trải nghiệm.

Trường THCS Hà Huy Tập, phường Vinh Phú, sau sáp nhập với Trường THCS Nghi Đức, có 72 lớp với hơn 4.000 học sinh, là trường có quy mô lớn nhất tỉnh Nghệ An. Năm học mới, thầy và trò tiếp tục đặt ra những nhiệm vụ mới, đặc biệt với học sinh lớp 9 - năm cuối cấp cần sự đồng hành sát sao nhưng đồng thời phải chủ động học tập.

Cô Phạm Thị Mai Hương - giáo viên chủ nhiệm lớp 9A15 từ năm lớp 6, cho biết đây là tập thể năng động, học sinh có ý thức tự học, tự giác cao. Giáo viên giữ vai trò đồng hành, hướng dẫn và xây dựng kế hoạch để học sinh chủ động thực hiện. Trước những thay đổi dự kiến về môn thi tuyển sinh lớp 10, lớp đã chuẩn bị nhiều phương án, từ thi 2 môn Toán, Ngữ văn đến 3 môn Toán, Ngữ văn và môn thứ ba theo quy định.