Trong hành trình đó, Dự án 6 - Truyền thông và giảm nghèo về thông tin của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững được xác định là giải pháp then chốt. Thông tin chính là “đòn bẩy mềm”, giúp người dân chuyển từ thụ động sang chủ động, từ nhận hỗ trợ sang tự vươn lên, phù hợp với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số.
Nâng cao hạ tầng, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công cuộc giảm nghèo
Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã cụ thể hóa bằng Kế hoạch 359-KH/TU, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp tỉnh thể hiện rõ quyết tâm chính trị và sự chỉ đạo thống nhất từ cấp cao nhất. Nhất là triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần thay đổi nhận thức xã hội, đưa chuyển đổi số trở thành nhiệm vụ chung của toàn hệ thống chính trị.
Xác định hạ tầng số là điều kiện tiên quyết, trong hơn ba năm qua, Quảng Ngãi đã đầu tư và đưa vào vận hành hơn 60 nền tảng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu dùng chung, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số.
Đến nay, 20 hệ thống đã kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành, bảo đảm liên thông, chia sẻ dữ liệu. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh được đồng bộ với Cổng Dịch vụ công Quốc gia và tích hợp 14 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, giúp người dân giảm đáng kể thời gian, chi phí khi thực hiện thủ tục hành chính, từng bước hiện thực hóa mục tiêu “lấy dữ liệu làm trung tâm”.
Chuyển đổi số trong doanh nghiệp cũng có bước tiến rõ nét: Hơn 64% doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng nền tảng số, 100% doanh nghiệp và hộ kinh doanh áp dụng hóa đơn điện tử, trên 99% doanh nghiệp nộp thuế trực tuyến. Cùng với đó, các Tổ công nghệ số cộng đồng tại 100% thôn, tổ dân phố, tỉnh Quảng Ngãi đã tạo ra một mạng lưới "cán bộ số" cơ sở giúp giảm khoảng cách nghèo thông tin cho người dân.
Nguồn lực mới trong giảm nghèo đa chiều
Trong thực tiễn, nghèo không chỉ là thiếu vốn hay sinh kế, mà còn là thiếu thông tin và tri thức. Từ nhận thức đó, Tiểu dự án Giảm nghèo về thông tin thuộc Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 được triển khai với cách tiếp cận coi thông tin là “tư liệu sản xuất” mới.
Không dừng ở tuyên truyền, chương trình tập trung đầu tư hạ tầng thông tin cơ sở tại các địa bàn khó khăn như máy tính, internet, đài truyền thanh, cụm thông tin đối ngoại, tạo điều kiện để người dân chủ động tiếp cận tri thức phục vụ sản xuất, đời sống và học tập. Nội dung truyền thông được thiết kế theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gắn với nhu cầu thực tế của người dân, từ chính sách pháp luật, thị trường lao động đến kỹ năng nghề, chăm sóc sức khỏe và bình đẳng giới. Hình thức truyền tải cũng được đổi mới.
Tại Quảng Ngãi, công tác giảm nghèo về thông tin được triển khai đồng bộ từ đào tạo cán bộ cơ sở đến đổi mới nội dung, hình thức truyền thông.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, trọng tâm là đưa thông tin chính sách và mô hình giảm nghèo hiệu quả đến đúng đối tượng, phù hợp với điều kiện và ngôn ngữ của từng nhóm dân cư, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.
Quảng Ngãi đã tổ chức các lớp tập huấn với hơn 2.200 lượt cán bộ cơ sở tham gia; phối hợp thực hiện 75 chuyên mục truyền hình, 100 chuyên mục phát thanh về giảm nghèo bền vững. Đáng chú ý, 58 video, clip tuyên truyền bằng ba ngôn ngữ (Việt, Ba Na, Xê Đăng) đã góp phần nâng cao hiệu quả tiếp nhận thông tin ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cùng với đó, 295 cụm loa ứng dụng công nghệ thông tin - viễn thông và 136 đài phát thanh xã được lắp đặt, nâng cấp; 20 điểm bưu chính công cộng tại các xã đặc biệt khó khăn được hỗ trợ, giúp người dân tiếp cận thông tin chính thống thuận lợi hơn.
Giảm nghèo về thông tin không chỉ là cung cấp phương tiện hay nội dung tuyên truyền, mà là quá trình nâng cao năng lực tiếp cận và sử dụng tri thức cho người dân. Khi hiểu rõ chính sách, nắm được kỹ năng sản xuất và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, người nghèo có thêm công cụ để tự tạo sinh kế, ổn định cuộc sống và hạn chế tái nghèo.
Đến cuối năm 2024, tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh Quảng Ngãi là 7,93%, tương ứng 42.568 hộ nghèo. Theo kế hoạch cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giảm từ 4,27% xuống còn 1,86%, ước đạt chỉ tiêu so với kế hoạch.
Thời gian tới, Quảng Ngãi tiếp tục đẩy mạnh vào các giải pháp chính: Nâng cao nhận thức; Hoàn thiện thể chế và Đầu tư hạ tầng để giải quyết các thách thức trong công tác giảm nghèo, ưu tiên phát triển mạng 4G/5G, mở rộng cáp quang đến toàn bộ xã, phường…
