Quá trình hiện đại hóa xe bọc thép chở quân BTR-50 huyền thoại

GD&TĐ - Xe tăng lội nước PT-76 được đưa vào phục vụ cách đây 75 năm đã trở thành nền tảng cho một phương tiện khác - xe bọc thép chở quân BTR-50.

Xe chỉ huy và tham mưu BTR-50PUM-1.
Xe chỉ huy và tham mưu BTR-50PUM-1.

BTR-50 đã tham gia nhiều cuộc chiến tranh và xung đột, đầu tiên là ở Hungary năm 1956, sau đó là ở Trung Đông năm 1967, xung đột Ấn Độ - Pakistan và nhiều nơi khác. Một phiên bản cải tiến hiện đang được sử dụng trong chiến dịch quân sự đặc biệt.

Chiếc thiết giáp này bắt đầu được đưa vào phục vụ từ năm 1954. Nó có trọng lượng 14,2 tấn, trang bị động cơ diesel công suất 240 mã lực, cho tốc độ trên đường nhựa lên đến 45km/h, trên mặt nước 10,2km/h, tầm hoạt động 420km. Xe có kíp lái 2 người, mang theo tối đa 20 lính bộ binh cơ giới.

Ngoài binh lính, với chiếc mui hở, BTR-50 còn có thể mang pháo 85mm D-44. Kíp lái có thể khai hỏa khi xe đang di chuyển, kể cả khi đang ở trên mặt nước. Với khả năng này, xe bọc thép chở quân về cơ bản trở thành một khẩu pháo tự hành hạng nhẹ.

Ban đầu vũ khí của BTR-50 gồm súng máy SGMT 7,62mm. Sau đó khẩu KPVT 14,5mm được bổ sung, ngoài ra súng máy PKMB 7,62mm và DShKM 12,7mm cũng được sử dụng. Thậm chí cả một bệ phòng không nòng đôi ZPU-2 với súng máy hạng nặng Vladimirov cũng được lắp đặt.

Năm 1958, phiên bản mui trần được thay thế bằng biến thể cải tiến có mái bọc thép, được biết đến với tên gọi BTR-50PK, kèm theo đó là phiên bản chỉ huy và tham mưu BTR-50PU (sau này là BTR-50PUM-1).

1-pt-76-aleksey-moiseev-8d8.jpg
Xe tăng lội nước PT-76 của Liên Xô đã trở thành cơ sở cho xe bọc thép chở quân BTR-50.

Tổng cộng 6.500 xe bọc thép chở quân BTR-50 đã được sản xuất vào đầu những năm 1970, nhiều hơn gấp đôi số lượng xe tăng PT-76. Chúng được cung cấp cho hơn 35 quốc gia trên toàn thế giới và hiện đang được sử dụng tại khoảng 10 nước.

Quân đội Ai Cập đã nhận phiên bản đặc biệt lắp động cơ 300 mã lực nhờ sự hỗ trợ từ các chuyên gia Belarus. Kết quả là tốc độ tối đa trên đường nhựa tăng lên 60km/h và trên đường đất đạt mức 45km/h.

Lực lượng vũ trang Indonesia cũng phát triển phiên bản riêng của họ, khác biệt đáng kể, ngay cả về ngoại hình so với bản gốc và được đặt tên là PAL-AFV, với phần thân trước sửa đổi và động cơ mạnh hơn.

Nga, Iran và Serbia cũng tạo ra bản hiện đại hóa của riêng mình với hỏa lực mạnh hơn, bao gồm pháo 30mm, súng phóng lựu tự động AG-17 và tên lửa chống tăng Konkurs hay Malyutka-M. Khả năng cơ động được cải thiện nhờ hệ thống truyền động mới.

Đầu những năm 1960, Tiệp Khắc bắt đầu sản xuất theo giấy phép xe bọc thép chở quân BTR-50 dưới tên gọi OT-62/TOPAS cho bộ binh và lực lượng thủy quân lục chiến.

Những chiếc xe này sử dụng động cơ 300 mã lực và tháp pháo gắn súng máy. Chúng được xuất khẩu rộng rãi và một số lực lượng vũ trang điển hình như: Ấn Độ, Ai Cập và Iraq đã sử dụng cùng với BTR-50 nguyên bản.

Tại Trung Quốc, BTR-50 được gọi là Type 66 / WZ-511 khi sản xuất theo giấy phép. Sau đó việc chế tạo hàng loạt biến thể Type 77 có hình dáng tương tự mẫu của Liên Xô đã diễn ra.

Trên thực tế, Type 77 không phải dựa trên nguyên mẫu xe tăng lội nước PT-76 mà sử dụng khung gầm xe tăng nhẹ Type 63. Nó được cải tiến để mang không chỉ pháo 85mm mà còn cả lựu pháo 122mm.

Sau khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, các xe bọc thép BTR-50 đã được đưa trở lại phục vụ trong Quân đội Nga. Một số xe được trang bị pháo phòng không nòng đôi ZU-23-2 cỡ 23mm.

Những khẩu pháo cỡ nhỏ với tốc độ bắn nhanh này có thể tiêu diệt các mục tiêu di chuyển ở độ cao lên đến 1.500m và mục tiêu mặt đất cách xa 2.500m.

Các xe bánh xích được trang bị tháp pháo lấy từ xe bọc thép chở quân BTR-80 đời đầu với súng máy KPVT 14,5mm (tầm bắn 2.000m) và 2 súng máy PKT 7,62mm. Vũ khí được gắn trên nóc khoang chở quân.

Giống như những chiếc thiết giáp khác, BTR-50 cũng được trang bị lưới bảo vệ đặc biệt để tăng cường khả năng chống máy bay không người lái cảm tử và bom mini thả từ UAV.

Mặc dù đã cũ những chiếc xe bọc thép chở quân bánh xích BTR-50 vẫn được đánh giá cao nhờ khả năng cơ động tốt trong điều kiện lầy lội, độ tin cậy cao và không gian bên trong rộng rãi.

Theo Rossiyskaya Gazeta

Tin tiêu điểm

Đừng bỏ lỡ