Phổ biến pháp luật gắn với thực tiễn đời sống đồng bào vùng cao
Gắn công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiệm vụ bảo vệ rừng và giữ gìn an ninh trật tự đang tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động của đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên), góp phần xây dựng vùng biên giới ổn định, phát triển bền vững.
Xã Sín Thầu là xã biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, nằm ở khu vực cực Tây của Tổ quốc. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, rừng núi chiếm tỷ lệ lớn; dân cư sinh sống phân tán tại các thôn, bản vùng cao. Trên địa bàn, đồng bào các dân tộc Hà Nhì, Mông, Dao chiếm đa số, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Trong điều kiện đó, rừng không chỉ là tài nguyên thiên nhiên quý giá mà còn gắn bó mật thiết với sinh kế, đời sống và không gian sinh tồn của người dân.
Thực tế cho thấy, nếu công tác bảo vệ rừng và giữ gìn an ninh trật tự không được đặt trên nền tảng pháp luật vững chắc thì nguy cơ vi phạm, xâm hại tài nguyên rừng và mất ổn định địa bàn là điều khó tránh khỏi. Nhận thức rõ điều này, những năm gần đây, xã Sín Thầu đã chú trọng gắn công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiệm vụ bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh trật tự, coi đây là giải pháp căn cơ, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Theo đó, các nội dung pháp luật liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, phòng chống tội phạm, phòng chống ma túy, giữ gìn an ninh biên giới được lựa chọn làm trọng tâm tuyên truyền. Thay vì truyền đạt khô cứng, các quy định pháp luật được chuyển tải thông qua những câu chuyện, tình huống cụ thể gắn với đời sống hằng ngày của người dân, giúp đồng bào dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện.
Khi pháp luật trở thành “chìa khóa” giữ rừng bền vững
Ở xã Sín Thầu, công tác tuyên truyền pháp luật về bảo vệ rừng được triển khai với nhiều hình thức linh hoạt. Các buổi tuyên truyền được tổ chức ngay tại thôn, bản, lồng ghép trong sinh hoạt cộng đồng, sinh hoạt chi bộ, các hoạt động văn hóa – văn nghệ. Qua đó, người dân được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm trong quản lý, bảo vệ rừng.
Nội dung tuyên truyền không chỉ nhấn mạnh chế tài xử phạt mà chú trọng phân tích lợi ích lâu dài của việc bảo vệ rừng đối với môi trường sống và sinh kế. Khi hiểu rằng rừng gắn liền với nguồn nước, đất sản xuất và cuộc sống của con cháu sau này, đồng bào đã có sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động.
Nhiều hộ dân chủ động tham gia tuần tra, bảo vệ rừng, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên. Việc chấp hành pháp luật không còn mang tính đối phó mà dần trở thành ý thức tự giác trong cộng đồng. Pháp luật, từ chỗ xa lạ, đã trở thành “chìa khóa” giúp đồng bào dân tộc thiểu số bảo vệ rừng một cách bền vững.
Cùng với đó, vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín tiếp tục được phát huy. Với sự am hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói tạo được niềm tin, họ trở thành lực lượng nòng cốt trong vận động nhân dân chấp hành pháp luật, bảo vệ rừng. Những lời nhắc nhở giản dị nhưng chân thành đã góp phần đưa pháp luật đi sâu vào đời sống.
Giữ vững bình yên thôn bản từ ý thức chấp hành pháp luật
Không chỉ dừng lại ở bảo vệ rừng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở xã Sín Thầu còn gắn chặt với nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ đường biên, mốc giới quốc gia. Đây là yêu cầu đặc thù của một xã biên giới, nơi mỗi người dân đều được xác định là “cột mốc sống” trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Thông qua các buổi tuyên truyền, người dân được phổ biến quy định pháp luật liên quan đến an ninh biên giới, phòng chống tội phạm, phòng chống ma túy, buôn bán trái phép qua biên giới. Việc hiểu rõ pháp luật giúp người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa và tích cực phối hợp với chính quyền, lực lượng chức năng trong giữ gìn trật tự xã hội.
Tinh thần tự quản trong cộng đồng ngày càng được củng cố. Các thôn, bản duy trì hiệu quả các tổ tự quản về an ninh trật tự, kịp thời phát hiện, giải quyết mâu thuẫn phát sinh ngay từ cơ sở. Nhờ đó, nhiều vụ việc nhỏ được xử lý sớm, không để hình thành điểm nóng, góp phần giữ vững ổn định địa bàn.
Ông Đặng Thành Huy – Bí thư Đảng uỷ xã Sín Thầu cho biết: “Gắn phổ biến, giáo dục pháp luật với bảo vệ rừng và giữ gìn an ninh trật tự là hướng đi phù hợp với đặc thù địa phương. Khi người dân hiểu luật, tin luật và tự giác làm theo pháp luật thì rừng được bảo vệ tốt hơn, thôn bản yên bình hơn, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.”
Có thể thấy, việc gắn tuyên truyền pháp luật với những vấn đề thiết thân như giữ rừng, giữ bản đã tạo ra sự chuyển biến đồng bộ trong nhận thức và hành động của người dân xã Sín Thầu. Pháp luật không còn là điều gì đó xa vời mà trở thành chuẩn mực ứng xử chung trong cộng đồng.
Những kết quả bước đầu đạt được đang tiếp thêm niềm tin để xã Sín Thầu tiếp tục đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong thời gian tới. Khi pháp luật thực sự đi vào đời sống, đồng bào dân tộc thiểu số sẽ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tích cực tham gia giữ gìn rừng, giữ vững bình yên nơi biên cương của tỉnh Điện Biên.
