"Chúng tôi không dám nghĩ đến chuyện trở về”
“Dù là đất cha ông để lại nhưng an toàn tính mạng của các thành viên trong gia đình vẫn là trên hết”. Đó là điều anh Ngân Văn Ngọc, người dân bản Thanh Sơn, xã Quan Sơn, nhắc đi nhắc lại khi nói về căn nhà và xưởng mộc của gia đình đang nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở.
Khoảng 2 giờ sáng 7/8, khi cả gia đình đang ngủ, anh Ngọc bất ngờ nghe tiếng động lớn phía sau nhà. Âm thanh ầm ầm khiến anh liên tưởng đến một trận động đất. “Tôi vội hô hoán mọi người chạy ra ngoài. Đến sáng nhìn lại thì nhà và xưởng mộc đã bị sạt lở. Nền đất nứt toác, sụt lún, nhiều hạng mục bị hư hỏng”, anh Ngọc kể.
Xưởng mộc của gia đình vừa được cải tạo, nâng cấp chưa lâu. Căn nhà là nơi sinh sống của 4 thành viên. Nhưng chỉ sau một đêm, tất cả những gì gia đình anh tích cóp, đầu tư trở nên chênh vênh bên sườn núi.
Sau khi được chính quyền sơ tán đến nơi an toàn, anh Ngọc không còn nghĩ nhiều đến chuyện trở lại căn nhà cũ. Điều anh mong muốn nhất lúc này là nếu khu vực này được xác định không còn an toàn, gia đình sẽ được bố trí một nơi ở mới.
“Dù là đất cha ông để lại nhưng an toàn tính mạng của các thành viên trong gia đình vẫn là trên hết. Nếu nơi ở cũ không còn an toàn, gia đình tôi mong được Nhà nước bố trí tái định cư để ổn định cuộc sống”, anh Ngọc nói.
Cũng được di dời khẩn cấp, bà Lò Thị Dận ám ảnh khi nhớ lại buổi sáng trời đổ mưa lớn, những tiếng động bất thường phát ra từ phía sau nhà. Bà chạy ra kiểm tra thì phát hiện đất đá phía sau núi đổ xuống dồn dập.
Phía trước nhà, con đường bê tông vốn là lối đi chung của người dân cũng bị đứt gãy. Phía trên là vết nứt kéo dài hàng trăm mét trên sườn núi.
“Chúng tôi mong chính quyền sớm có giải pháp hoặc bố trí tái định cư để bà con sớm ổn định cuộc sống lâu dài”, bà Dận mong muốn.
Sườn núi tiếp tục nứt, đất đá dịch chuyển
Không chỉ là nỗi lo trong câu chuyện của từng gia đình, nguy cơ sạt lở tại bản Thanh Sơn đang hiện hữu trên cả một khu vực rộng. Những ngày qua, tại khu vực bản Thanh Sơn, tình trạng nứt, sạt lở đất đá trên sườn núi tiếp tục diễn biến phức tạp. Tuyến đường từ Quốc lộ 27B dẫn lên khu vực núi xuất hiện vết nứt đã được chính quyền địa phương căng dây, đặt biển cảnh báo, ngăn người dân đi vào khu vực nguy hiểm.
Tại lưng chừng núi, đất đá từ phía trên đã xô đổ một phần tường rào của hai ngôi nhà. Sân và nền nhà xuất hiện nhiều vết đứt gãy do sụt lún. Con ngõ bê tông được người dân sử dụng làm lối đi chung cũng bị đứt gãy nghiêm trọng.
Đáng lo ngại, vết nứt trên sườn núi vẫn tiếp tục kéo dài và có dấu hiệu mở rộng. Ở một số vị trí, phần đất dịch chuyển tạo chênh lệch độ cao so với nền đất cũ hơn 1m.
Trước đó, sau nhiều ngày mưa lớn, sáng 7/8, tại khu vực taluy dương thuộc bản Thanh Sơn xuất hiện vết nứt dài khoảng 100m, có vị trí rộng khoảng 0,8m, kéo theo tình trạng sạt lở đất.
Khu vực này có 17 hộ dân sinh sống cùng trụ sở Ngân hàng Chính sách xã hội Quan Sơn. Một số nhà dân đã bị ảnh hưởng, tường nhà sập, nền nhà sụt lún.
Trước nguy cơ sạt lở tiếp diễn, phần lớn các hộ dân trong vùng ảnh hưởng đã chủ động di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn. Chính quyền địa phương cũng tổ chức di dời khẩn cấp các hộ dân bị ảnh hưởng đến nơi tạm trú.
Bà Vi Thị Trọng, Chủ tịch UBND xã Quan Sơn, cho biết chiều 13/8, Sở Xây dựng tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với địa phương kiểm tra hiện trường, khảo sát, đánh giá tình trạng sạt lở, xác định nguyên nhân và đề xuất phương án xử lý. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Sở Xây dựng sẽ tham mưu UBND tỉnh Thanh Hóa xem xét, quyết định việc công bố tình trạng khẩn cấp đối với vụ việc.
Trước mắt, xã Quan Sơn tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến tại khu vực có nguy cơ sạt lở, tăng cường cảnh báo, không để người dân đi vào khu vực nguy hiểm và duy trì phương án bảo đảm an toàn cho các hộ đã di dời. Về lâu dài, địa phương dự kiến bố trí tái định cư đối với những hộ có nhà bị hư hỏng, nằm ở khu vực lưng chừng núi, nơi nguy cơ sạt lở ảnh hưởng trực tiếp đến nhà ở và tính mạng.
Đối với các hộ dân sinh sống dọc Quốc lộ 217, do nhà ở được xây dựng kiên cố, nằm ở vị trí thuận lợi cho việc kinh doanh, buôn bán, phương án dự kiến là múc, vận chuyển khối lượng đất phía sau nhà nhằm giảm tải, hạn chế nguy cơ tiếp tục sạt trượt, xô đổ tường và công trình.
Hiện công tác khảo sát, đánh giá toàn diện hiện trạng địa chất, phạm vi ảnh hưởng và nguy cơ sạt lở đang được các cơ quan chức năng khẩn trương thực hiện.
Trong khi thời tiết vẫn có khả năng diễn biến phức tạp, những vết nứt trên sườn núi vẫn là lời cảnh báo thường trực với người dân bản Thanh Sơn. Việc sớm có phương án xử lý khu vực núi nứt, sạt lở tại bản Thanh Sơn là yêu cầu cấp thiết. Bên cạnh bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản, việc bố trí nơi ở ổn định cho 17 hộ dân bị ảnh hưởng cũng là vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm, mong chờ.
Theo thống kê của xã Quan Sơn, trên địa bàn hiện có 109 hộ dân nằm trong diện có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Trong năm 2026, có 11 hộ đăng ký thực hiện tái định cư xen ghép. Trên địa bàn xã cũng được tỉnh phê duyệt 3 khu tái định cư tập trung, sẵn sàng các phương án di dời các hộ dân chịu ảnh hưởng của thiên tai.
