Kể câu chuyện di sản bằng ngôn ngữ sân khấu
Lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo TP Cần Thơ năm 2026 là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer Nam Bộ, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất Tây Đô đến du khách.
Mỗi năm, khi trăng tròn tháng 10 âm lịch, đồng bào Khmer Nam Bộ lại đón lễ hội Óoc Om Bóc. Gắn với tín ngưỡng dân gian và đời sống sản xuất nông nghiệp, lễ hội là dịp người dân bày tỏ lòng biết ơn đối với thiên nhiên, trời đất, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Cùng với các nghi lễ truyền thống, hoạt động đua ghe Ngo tạo nên không khí sôi nổi, thể hiện tinh thần đoàn kết và sức mạnh cộng đồng.
Những chiếc ghe được trang trí rực rỡ, hàng chục tay bơi cùng nhịp chèo, tiếng trống thúc giục và sự cổ vũ của đông đảo người dân đã trở thành hình ảnh đặc trưng của lễ hội. Không chỉ là một cuộc tranh tài trên sông nước, đua ghe Ngo còn phản ánh nét sinh hoạt văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Tại Cần Thơ, Lễ hội Óoc Om Bóc - Đua ghe Ngo năm 2026 tiếp tục là dịp để những giá trị văn hóa được giới thiệu rộng rãi hơn. Điểm nhấn trong chuỗi hoạt động là chương trình nghệ thuật khai mạc chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), gắn với lễ hội, do Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Dịch vụ BSG đảm nhận vai trò tổng điều hành và thực hiện.
Với chủ đề “Sắc màu di sản phương Nam”, chương trình được xây dựng quanh ý tưởng “Từ vầng trăng di sản đến dòng sông tương lai”. Thay vì chỉ tái hiện những hình ảnh quen thuộc của văn hóa Khmer, ê-kíp hướng đến một câu chuyện có sự kết nối giữa ký ức văn hóa và nhịp sống hôm nay.
Trong ý tưởng dàn dựng, vầng trăng tượng trưng cho cội nguồn, lòng biết ơn thiên nhiên và những giá trị được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Dòng sông gợi nhắc không gian sinh tồn của cư dân Nam Bộ, đồng thời biểu trưng cho sự giao thoa, kết nối và vận động hướng đến tương lai. Hai hình tượng được đặt cạnh nhau nhằm truyền tải thông điệp: trân trọng di sản không có nghĩa là chỉ nhìn về quá khứ, mà còn tìm cách để những giá trị ấy tiếp tục sống trong đời sống hiện đại.
Câu chuyện được thể hiện qua nhiều ngôn ngữ biểu diễn. Nhịp mái chèo gợi chuyển động của đời sống sông nước; âm thanh dàn nhạc Ngũ âm mang sắc thái văn hóa Khmer; điệu múa Rom Vong thể hiện tinh thần cộng đồng và sự gắn kết. Các chất liệu truyền thống được kết hợp với thiết kế sân khấu, âm thanh, ánh sáng và công nghệ trình diễn hiện đại.
Đảm nhận các vị trí chủ chốt trong ê-kíp là NSND Trần Ly Ly - Tổng đạo diễn; Nguyễn Bửu Nghi - Giám đốc Sản xuất và Tạ Thanh Tùng - Giám đốc Sáng tạo. Ba vị trí có nhiệm vụ khác nhau nhưng cần phối hợp xuyên suốt: từ định hình nội dung nghệ thuật, xây dựng ngôn ngữ thị giác đến tổ chức nguồn lực và bảo đảm chương trình có thể vận hành theo kế hoạch.
Người đứng sau ánh đèn sân khấu
Nếu khán giả thường nhớ đến những màn trình diễn và khoảnh khắc sân khấu bừng sáng, thì phía sau đó là khối lượng công việc ít được nhìn thấy. Với người làm sản xuất, một chương trình nghệ thuật không chỉ cần ý tưởng hay mà còn phải giải được nhiều bài toán về ngân sách, nhân lực, thiết bị, tiến độ và an toàn.
Đối với chương trình “Sắc màu di sản phương Nam”, đặc điểm không gian sông nước Cần Thơ đặt ra những yêu cầu riêng. Việc bố trí sân khấu, tính toán sức tải các hạng mục nổi, tổ chức hệ thống âm thanh - ánh sáng và kiểm soát đường dây kỹ thuật cần được tính toán đồng bộ. Điều kiện thời tiết, dòng chảy và tiến độ tập luyện của nghệ sĩ, diễn viên cũng là những yếu tố phải được đưa vào phương án tổ chức.
Đó là phần việc của Giám đốc Sản xuất Nguyễn Bửu Nghi cùng các bộ phận liên quan. Anh cho rằng vai trò của người làm sản xuất là kết nối ý tưởng nghệ thuật với điều kiện thực tế, bảo đảm các bộ phận phối hợp nhịp nhàng và xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình triển khai.
“Nếu Tổng đạo diễn là người thổi hồn vào tác phẩm, Giám đốc Sáng tạo vẽ nên bức tranh thẩm mỹ, thì Giám đốc Sản xuất chính là người hiện thực hóa ước mơ đó bằng kỷ luật, khoa học và sự an toàn. Chúng tôi đứng trong bóng râm của hậu trường để ánh sáng sân khấu được tỏa sáng trọn vẹn nhất”, anh Nghi chia sẻ.
Theo cách phân công của ê-kíp, NSND Trần Ly Ly định hình mạch nghệ thuật và kết nối chất liệu di sản với đời sống đương đại; Tạ Thanh Tùng phụ trách mỹ thuật, hiệu ứng thị giác và công nghệ trình diễn. Trong khi đó, Giám đốc Sản xuất Nguyễn Bửu Nghi đảm nhiệm việc quản trị nguồn lực, điều phối nhân sự, kiểm soát tiến độ và các điều kiện kỹ thuật. Sự phối hợp giữa ba vị trí giúp ý tưởng nghệ thuật được triển khai trong một kế hoạch thống nhất.
Trước chương trình năm nay, BSG từng tham gia một số hoạt động văn hóa, nghệ thuật tại Đồng bằng sông Cửu Long và đều thành công. Mỗi sự kiện có đặc thù riêng, mỗi chương trình trình diễn ánh sáng đòi hỏi sự phối hợp giữa công nghệ, thiết kế không gian và trải nghiệm khán giả. Những trải nghiệm này là cơ sở để đội ngũ BSG tích lũy kinh nghiệm tổ chức, đồng thời tiếp cận những yêu cầu mới ở mỗi dự án.
Với anh Nguyễn Bửu Nghi, kinh nghiệm không đồng nghĩa có thể áp dụng một công thức chung cho mọi sự kiện. Người làm sản xuất phải hiểu tinh thần chương trình, đặc điểm không gian và yêu cầu của từng loại hình biểu diễn để xây dựng phương án phù hợp. Đặc biệt, với một sự kiện mang đậm dấu ấn văn hóa Khmer Nam Bộ, việc tạo hiệu ứng sân khấu cần đi cùng sự tôn trọng chất liệu văn hóa và tinh thần của lễ hội.
"Việc tham gia sản xuất chương trình trên chính mảnh đất mình sinh sống mang lại cảm xúc riêng. Niềm vui không chỉ đến từ việc hoàn thành một dự án, mà còn từ cơ hội góp phần giới thiệu những giá trị văn hóa của quê hương đến người dân và du khách", anh Nghi nói và cho biết mỗi khi chương trình kết thúc thành công, nhìn thấy sự hào hứng của người dân và du khách, cảm nhận những nỗ lực phía sau sân khấu có ý nghĩa.
"BSG và cá nhân tôi mong muốn tiếp tục đồng hành với những chương trình văn hóa, nghệ thuật, góp phần đưa bản sắc Nam Bộ đến gần hơn với công chúng”, anh chia sẻ thêm.
Với BSG, thông điệp “Kiến tạo cảm xúc - Thắp sáng dấu ấn” được thể hiện qua cách tiếp cận mỗi sự kiện như một câu chuyện cần được kể bằng ngôn ngữ phù hợp. Ở chương trình “Sắc màu di sản phương Nam”, câu chuyện bắt đầu từ vầng trăng của lễ hội, đi qua những thanh âm, điệu múa và nhịp sống sông nước, rồi mở ra hình ảnh một vùng đất đang chuyển mình.
Khi đêm khai mạc đến gần, các hạng mục sân khấu, âm thanh, ánh sáng và công tác tập luyện đang được ê-kíp phối hợp hoàn thiện. Đằng sau thời lượng biểu diễn trên sân khấu là quá trình chuẩn bị của nhiều bộ phận, từ đạo diễn, sáng tạo, sản xuất đến nghệ sĩ, diễn viên và lực lượng kỹ thuật.
Và nếu sân khấu là nơi những sắc màu di sản được thắp sáng, thì hậu trường chính là nơi từng ý tưởng được kết nối, tính toán và hiện thực hóa. Đó cũng là câu chuyện của những người làm sản xuất sự kiện - những người thường đứng ngoài ánh đèn, nhưng góp phần quyết định để đêm hội có thể đến với công chúng một cách trọn vẹn.
