Độc lập
Trẻ em trong gia đình đơn thân thường sớm phải đảm nhận trách nhiệm gia đình, khả năng tự xử lý các công việc trong cuộc sống nổi bật. Việc cha hoặc mẹ vắng mặt buộc trẻ nhanh chóng làm chủ các kỹ năng sống, một số trẻ khi trưởng thành thể hiện đặc điểm quyết đoán trong quyết định và khả năng chịu áp lực mạnh.
Việc rèn luyện đặc điểm này có thể thông qua phân công các công việc nhà phù hợp với độ tuổi, khuyến khích tham gia lập kế hoạch tài chính gia đình, đồng thời cần chú ý tránh trưởng thành quá sớm dẫn đến mất đi tuổi thơ.
Nhạy cảm về cảm xúc
Sự thay đổi cấu trúc gia đình dễ khiến “radar” cảm xúc phát triển quá mức, nhạy bén trong việc nắm bắt sự thay đổi cảm xúc của người khác. Nhóm người này có thể phát triển lợi thế đồng cảm, nhưng cũng có xu hướng diễn giải quá mức tín hiệu giữa các cá nhân.
Các bài tập quản lý cảm xúc như thiền chánh niệm, liệu pháp biểu đạt nghệ thuật có thể giúp thiết lập ranh giới cảm xúc lành mạnh.
Cảm giác an toàn
Cha mẹ ly hôn hoặc vắng mặt có thể gây tổn thương đến mối quan hệ gắn bó, biểu hiện là vừa khao khát vừa sợ hãi các mối quan hệ thân mật.
Một số người có thể xuất hiện đặc điểm gắn bó quá mức hoặc né tránh, trong tư vấn các mối quan hệ thân mật thường sử dụng kỹ thuật tái tạo gắn bó, cải thiện thông qua luyện tập tin tưởng dần dần và tái thiết cơ sở an toàn.
Khả năng thích ứng xã hội cao
Kỹ năng xã hội thể hiện sự phân hóa rõ rệt, một số trẻ phát triển khả năng thích ứng xã hội cao, giỏi điều phối quan hệ nhiều bên; số khác có thể rút lui xã hội do biến cố gia đình. Việc đóng vai và mô phỏng tình huống trong tư vấn tâm lý nhóm có thể nâng cao kỹ năng xã hội hiệu quả, tham gia có chọn lọc các hoạt động thể thao đồng đội sẽ giúp xây dựng mô hình xã hội lành mạnh.
Tự nhận thức
Việc thiếu cấu trúc gia đình có thể dẫn đến dao động cảm giác giá trị bản thân, một số người có xu hướng bù đắp quá mức hoặc phủ nhận bản thân.
Trường hợp này, liệu pháp kể chuyện có thể giúp tái cấu trúc đời sống, thông qua kỹ thuật kể chuyện theo dòng thời gian giúp sắp xếp những trải nghiệm trưởng thành.
Chăm sóc trẻ lớn lên trong gia đình đơn thân
Tăng cường thực phẩm giàu tryptophan như chuối, các loại hạt giúp điều chỉnh cảm xúc, tập các môn thể thao nhẹ nhàng như bơi lội, yoga để cân bằng thân tâm.
Xây dựng nghi thức sinh hoạt ổn định như ngày gia đình cố định, thời gian giao tiếp trước khi đi ngủ sẽ tăng cảm giác an toàn tâm lý; trong mối quan hệ cha mẹ - con cái duy trì giao tiếp minh bạch ở mức độ vừa phải, tránh chuyển gánh nặng cảm xúc của người lớn sang trẻ em.
Đánh giá tâm lý chuyên nghiệp nên chú ý đến thời gian duy trì hành vi bất thường có vượt quá 6 tháng hay không, khi cần có thể sử dụng các kỹ thuật chiếu như vẽ cây người để đánh giá chuyên sâu.
Đã từng có một nghiên cứu, tiến hành đào tạo trong 14 tuần đối với một nhóm các bà mẹ đơn thân. Trong khóa đào tạo này, các bà mẹ đã học được một loạt các phương pháp nuôi dưỡng khoa học, sau đó các nhà tâm lý học và giáo dục học đã tiến hành theo dõi lâu dài trong ba mươi tháng đối với những bà mẹ này và con cái của họ, cũng phỏng vấn giáo viên của trẻ, và tham khảo thành tích học tập tại trường của trẻ.
Cuối cùng, họ phát hiện ra rằng những hành vi hung hăng của trẻ giảm đi, khả năng thích nghi tại trường được cải thiện, quan hệ với bạn bè tốt hơn, và tâm trạng buồn bã cũng ít hơn. Thậm chí trong lần gặp lại sau chín năm nghiên cứu, các bà mẹ từng tham gia đào tạo vào thời điểm đó, bản thân họ về trình độ học vấn, cấp bậc nghề nghiệp và mức thu nhập cũng đều có sự cải thiện đáng kể.
