Vào tháng 1 năm 2026, Cơ quan Kiểm toán Nhật Bản tuyên bố rằng thiết bị quân sự trị giá khoảng 6,9 tỷ đô la được mua từ Hoa Kỳ theo chương trình Bán vũ khí cho nước ngoài (FMS) vẫn chưa được giao cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.
Cơ quan này nhấn mạnh rằng đã hơn 5 năm trôi qua kể từ khi các hợp đồng được ký kết, và việc giao hàng vẫn chưa thể thực hiện, trang Defense Blog cho biết sau khi trích dẫn nguồn tin từ Tokyo.
Một tài liệu được trình lên Quốc hội Nhật Bản theo yêu cầu của Thượng viện cho thấy 118 vụ đấu thầu vẫn chưa hoàn thành, quá chậm so với tiến độ ban đầu.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ được cho là do các vấn đề với những nhà sản xuất Mỹ, buộc Quân đội Nhật Bản phải tiếp tục sử dụng thiết bị lỗi thời.
Một trong những ví dụ nghiêm trọng nhất là việc thiếu thiết bị để bảo dưỡng máy bay cảnh báo sớm E-2D Advanced Hawkeye.
Các đợt giao hàng theo kế hoạch đã không diễn ra, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu của Lực lượng Phòng vệ trên không trong việc bảo vệ yếu tố quan trọng của hệ thống phòng không.
Báo cáo lưu ý rằng theo hệ thống FMS, ngày giao hàng trong hợp đồng chỉ mang tính chất tham khảo và không có giá trị pháp lý đối với chính phủ Hoa Kỳ. Điều này tước đi quyền thương lượng của Nhật Bản sau khi ký hợp đồng và thanh toán trước.
Phía Mỹ thường xuyên thay đổi lịch trình giao hàng theo thủ tục hành chính mà không tham khảo ý kiến phía Nhật Bản.
Tokyo đã thanh toán đầy đủ cho hầu hết các hợp đồng, nhưng thiết bị vẫn chưa được giao. Trong một số trường hợp, tiền đã bị "đóng băng" trong nhiều năm, tạo ra rủi ro về tài chính và hoạt động cho quân đội.
Cơ quan Kiểm toán Nhà nước cũng lưu ý đến các vấn đề cấu trúc của chương trình FMS: các hợp đồng được ký kết bởi chính phủ Mỹ chứ không phải trực tiếp bởi phía Nhật Bản, điều này hạn chế tính minh bạch và khả năng kiểm soát.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã nhiều lần kêu gọi chính quyền Mỹ đẩy nhanh tiến độ giao hàng, nhưng chỉ đạt được kết quả một phần.
Báo cáo khuyến nghị tăng cường kiểm soát việc thực hiện hợp đồng và giám sát chặt chẽ hơn các loại trang thiết bị chưa được giao giữ để tránh những lỗ hổng trong khả năng sẵn sàng chiến đấu.
