Anh Hà Đình Long - con trai PGS.TS Hà Đình Đức cho biết: “Bố tôi đã ra đi nhẹ nhàng bên người thân vào lúc 4h45 hôm nay ngày 7/8”.
Theo gia đình, PGS.TS Hà Đình Đức nhập viện hơn 2 tháng trước sau khi bị đột quỵ, đồng thời gặp vấn đề về hô hấp và u gan. Ông trải qua thời gian điều trị tại khoa hồi sức cấp cứu và khoa hô hấp - dị ứng. Dù tuổi cao, sức yếu và bệnh tật, ông ra đi thanh thản sau khi được gặp con cháu và người thân.
Sinh năm 1940 tại Thanh Hóa, PGS.TS Hà Đình Đức thuộc khóa sinh viên đầu tiên của Khoa Sinh học, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay là Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục giảng dạy, nghiên cứu tại trường cho đến khi nghỉ hưu năm 2005.
Trong lĩnh vực động vật học và đa dạng sinh học, ông tham gia nhiều công trình nghiên cứu về các loài động vật quý hiếm. Tuy nhiên, tên tuổi ông đặc biệt gắn với rùa Hồ Gươm. Từ năm 1991, sau lần tình cờ nhìn thấy cá thể rùa lớn nổi lên mặt nước khi đi qua phố Hàng Khay, ông bắt đầu hành trình theo dõi, nghiên cứu loài rùa gắn với truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm.
Ông có 6 công trình nghiên cứu cấp quốc gia về Hồ Gươm và khoảng 200 bài viết về rùa Hồ Gươm. Các nghiên cứu góp phần bổ sung dữ liệu khoa học, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn hệ sinh thái Hồ Gươm. Ông cũng nhiều lần cảnh báo về ô nhiễm nguồn nước và những tác động đến môi trường sống của rùa.
Bên cạnh khoa học, PGS.TS Hà Đình Đức dành nhiều tâm huyết cho lịch sử, văn hóa Hà Nội, với các đề xuất về bảo tồn khu tưởng niệm vua Lê, xây dựng cột mốc “km 0” tại Hồ Hoàn Kiếm và đặt tên đường Đào Cam Mộc.
Ông được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú năm 2010, nhận Giải Việc làm – Vì Tình yêu Hà Nội năm 2011 và được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2012.
Hơn 30 năm gắn bó với rùa Hồ Gươm, PGS.TS Hà Đình Đức để lại dấu ấn đặc biệt trong nghiên cứu khoa học cũng như hành trình gìn giữ những giá trị của Hà Nội.
