Các cuộc chuyển giao này diễn ra sau một thỏa thuận, trong đó chính phủ Syria và các lực lượng do người Kurd lãnh đạo đã đạt được sự đồng thuận, khôi phục quyền kiểm soát của Damascus đối với các vùng lãnh thổ trọng yếu ở phía Đông Bắc trong bối cảnh quân đội Mỹ dần rút khỏi khu vực.
Một quan chức Iraq giấu tên hôm 10/2 nói rằng, đến nay đã có 4.500 tù nhân có liên hệ với IS được chuyển đi như một phần của kế hoạch do Mỹ dẫn đầu, có thể dẫn đến việc di dời tới 7.000 nghi phạm.
Những người bị giam giữ được cho là bao gồm công dân Iraq, Syria, và người nước ngoài bị lực lượng người Kurd bắt giữ hoặc giam cầm trong cuộc chiến chống lại nhóm khủng bố này.
Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd lãnh đạo, được Mỹ hậu thuẫn trước đây, kiểm soát nhiều địa điểm giam giữ, và từng là lực lượng ủy nhiệm chính của Washington trong chiến dịch chống lại IS, tổ chức đã mạnh lên ở Syria và Iraq vào năm 2014.
Thỏa thuận giữa Damascus và SDF, kèm theo lệnh ngừng bắn, được ký kết sau nhiều tuần xung đột đẫm máu.
Lệnh ngừng bắn do Bộ Quốc phòng Syria công bố vào cuối tháng 1/2026 đã gây ra bất ổn, bao gồm cả vụ vượt ngục hàng loạt từ một trại giam, khiến Washington phải lên kế hoạch chuyển hàng nghìn nghi phạm đến các cơ sở an ninh hơn ở Iraq.
Việc người Kurd kiểm soát các mỏ dầu khí ở Deir ez-Zor đã hỗ trợ chiến lược của Mỹ nhằm kìm hãm kinh tế của chính quyền cựu Tổng thống Syria Bashar Assad, người đã bị lãnh đạo phe đối lập HTS, Ahmed al-Sharaa, lật đổ vào cuối năm 2024.
Sau khi thủ lĩnh HTS được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn này lên nắm quyền, Mỹ đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, mở đường cho việc tái thiết đất nước bằng nguồn vốn nước ngoài.
Theo các nguồn tin, giới chức Iraq cho biết, các cuộc điều tra đối với những người bị giam giữ được chuyển giao dự kiến sẽ kéo dài từ bốn đến sáu tháng, tùy thuộc vào độ phức tạp của các vụ việc, và sẽ được tiến hành theo luật pháp Iraq.
Hãng thông tấn Iraq hôm 10/2 dẫn lời Thủ tướng Iraq Mohammed Shia al-Sudani cho biết, các cuộc chuyển giao này được thực hiện vì “an ninh khu vực và quốc tế”.
Ông al-Sudani kêu gọi các quốc gia liên quan “hồi hương công dân của mình trong số những kẻ khủng bố bị giam giữ”.
