Nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu
Ngày 10/3, thông tin về thị trường xăng dầu, Bộ Công Thương cho biết, căng thẳng tại Trung Đông đang đặt thị trường dầu mỏ thế giới trước nhiều rủi ro lớn. Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược trung chuyển khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.
Từ đầu năm đến nay, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20% và nhiều chuyên gia cảnh báo nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn, giá dầu Brent có thể vọt lên mức 120 - 140 USD/thùng.
Khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, được dự báo chịu tác động mạnh nhất do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này.
Năm 2025, tổng nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước đạt khoảng 28,6 triệu m3/tấn, bình quân 2,2 - 2,3 triệu m3/tấn mỗi tháng. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động, nguy cơ thiếu hụt cục bộ tại một số địa phương hoàn toàn có thể xảy ra nếu không có các giải pháp điều hành kịp thời.
Trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng, Chính phủ đã nhanh chóng triển khai các biện pháp điều hành nhằm giữ ổn định thị trường xăng dầu trong nước.
Ngày 4/3/2026, Thủ tướng ký Quyết định số 385/QĐ-TTg thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng do Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng. Tổ công tác có nhiệm vụ theo dõi sát tình hình, rà soát nguồn cung và báo cáo hằng ngày để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành.
Bộ Công Thương đã xây dựng nhiều kịch bản ứng phó, đồng thời chỉ đạo toàn bộ chuỗi cung ứng xăng dầu từ nhà máy lọc dầu, thương nhân đầu mối, doanh nghiệp phân phối đến hệ thống bán lẻ duy trì hoạt động ổn định, đảm bảo nguồn hàng liên tục cho thị trường.
Bộ cũng yêu cầu các địa phương, Sở Công Thương và lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, đầu cơ hoặc ngừng bán hàng không có lý do chính đáng...
Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng và trình Thủ tướng các phương án bình ổn giá trong đó có sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Bộ cũng đang tích cực phối hợp với các bộ ngành, báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và các biện pháp hữu hiệu khác nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.
Theo Bộ Công Thương, không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia trong khu vực cũng đang chịu sức ép lớn từ biến động giá năng lượng.
Tại Lào, giá xăng dầu đã tăng mạnh nhất khu vực trong những ngày đầu tháng 3. Chỉ trong vòng hai ngày sau 6/3, giá diesel tăng tới 33%, xăng thường tăng 16% và xăng cao cấp tăng 11%, lên mức tương đương khoảng 1,46 USD/lít.
Thái Lan cũng ghi nhận nhiều đợt điều chỉnh giá nhiên liệu. Tính đến 5/3, xăng Gasohol 95 ở mức 30,55 baht/lít, trong khi diesel B7 ở mức 29,94 baht/lít. Một số doanh nghiệp như Shell Thái Lan đã tăng giá diesel thêm hơn 4 baht/lít. Chính phủ nước này đồng thời áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để ưu tiên nhu cầu trong nước.
Trong khi đó, Singapore tiếp tục duy trì mức giá xăng cao nhất khu vực, khoảng 3,05 SGD/lít với xăng RON95, còn Trung Quốc cũng điều chỉnh giá bán lẻ tăng khoảng 4,5% so với tháng trước.
Nhiều quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản và Thái Lan đã bắt đầu siết chặt xuất khẩu nhiên liệu và triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng trong nước để ứng phó với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nếu tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz kéo dài.
Người dân, doanh nghiệp cùng chia sẻ trách nhiệm
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu nhiều biến động, sự đồng hành của người dân và cộng đồng doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Bộ Công Thương khuyến nghị người dân không hoang mang trước thông tin về biến động giá xăng dầu, không mua tích trữ gây mất cân đối cung cầu cục bộ. Những hành vi đầu cơ, găm hàng không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm gia tăng rủi ro thiếu hụt trên thị trường.
Khi phát hiện các cửa hàng xăng dầu ngừng bán hàng không rõ lý do, bán sai giá niêm yết hoặc có dấu hiệu găm hàng, người dân cần chủ động phản ánh đến Bộ Công thương (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đường dây nóng: 1900 888 655) và Chi cục Quản lý thị trường ở địa phương để kịp thời xử lý.
Bên cạnh đó, việc sử dụng xăng dầu tiết kiệm cũng được coi là giải pháp thiết thực góp phần giảm áp lực cho nguồn cung.
Đối với người dân, nên hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân khi không cần thiết, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng. Việc bảo dưỡng phương tiện định kỳ, duy trì áp suất lốp đúng tiêu chuẩn hay tắt máy khi dừng đỗ lâu có thể giúp giảm từ 10-15% lượng nhiên liệu tiêu thụ.
Xu hướng chuyển sang các phương tiện tiết kiệm năng lượng như xe điện, xe hybrid hoặc sử dụng nhiên liệu sinh học E5, E10 cũng được khuyến khích theo lộ trình triển khai từ 1/6/2026.
Đối với doanh nghiệp, khuyến khích làm việc từ xa khi có thể để giảm nhu cầu đi lại, vận chuyển. Xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu cho từng quy trình sản xuất, tối ưu hóa hoạt động logistics và đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng là những giải pháp quan trọng giúp giảm chi phí và tăng khả năng chống chịu trước biến động giá nhiên liệu.
Bộ Công Thương nhấn mạnh, xăng dầu là mặt hàng chiến lược, nhưng nguồn cung thì lại hữu hạn. Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran gây bất ổn thị trường năng lượng toàn cầu, mỗi lít xăng tiết kiệm được là một đóng góp thiết thực cho an ninh năng lượng quốc gia.
Người dân, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông hãy đồng lòng, chia sẻ trách nhiệm cùng Nhà nước: Không hoang mang, không tích trữ, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả - vì lợi ích chung của đất nước và vì một tương lai năng lượng bền vững.
