Cơ duyên đến với nghề
Những ngày tháng Bảy, giữa những cơn mưa nhỏ trên mảnh đất Điện Biên, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia A1 đón từng đoàn khách đến viếng trong không khí trang nghiêm, xúc động. Trong không gian linh thiêng ấy, hình ảnh bà Nguyễn Thị Miến (sinh năm 1970, quê tỉnh Thái Bình cũ) miệt mài chăm sóc các phần mộ đã trở nên quen thuộc.
Ít ai biết rằng, người phụ nữ có nụ cười hiền hậu này đã dành 22 năm làm công việc thầm lặng, ngày đêm “canh giấc ngủ” cho các anh hùng liệt sĩ.
Trước khi gắn bó với nghề quản trang, bà Nguyễn Thị Miến từng công tác tại Hội Phụ nữ xã Thanh Nưa, tỉnh Điện Biên. Bước ngoặt đến khi bà có dịp quan sát công việc của chồng, lúc ấy là quản trang tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập.
Chứng kiến sự tận tụy của người bạn đời và nhận thức được ý nghĩa thiêng liêng của công tác đền ơn đáp nghĩa, bà Miến quyết định chuyển từ công tác Hội Phụ nữ sang làm quản trang.
“Tôi muốn góp một phần nhỏ bé vào công tác đền ơn đáp nghĩa. Làm tốt công việc này cũng là góp phần xoa dịu nỗi đau mất người thân của các gia đình liệt sĩ. Các anh đã hy sinh vì Tổ quốc nên tôi thấy công việc này rất ý nghĩa và xin chuyển sang làm quản trang”, bà Miến chia sẻ.
Năm 2004, bà chính thức trở thành nhân viên quản trang. Trong 22 năm qua, bà từng làm việc tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập, Nghĩa trang Liệt sĩ Him Lam; hiện là một trong 6 nhân viên phụ trách Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia A1.
Hành trình thử thách
Nhớ lại những ngày đầu bước vào nghề năm 2004, bà Miến không khỏi bùi ngùi. Khi ấy, các nghĩa trang liệt sĩ tại Điện Biên chưa khang trang như hiện nay. Cây cối còn rậm rạp, khách đến viếng thưa thớt, không gian vắng vẻ, lạnh lẽo.
Thế nhưng, càng gắn bó với công việc, bà càng cảm thấy gần gũi và coi các anh hùng liệt sĩ như người thân.
“Hằng ngày, khi chăm sóc phần mộ liệt sĩ, tôi cảm thấy rất tự hào. Từ đó, tôi càng có động lực để làm tốt hơn công việc của mình”, bà Miến bày tỏ.
Nghề quản trang tưởng chừng đơn giản nhưng lại có nhiều đặc thù, đòi hỏi sự tận tụy và bền bỉ. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia A1, nơi bà Miến cùng 5 đồng nghiệp phụ trách, công việc không bó hẹp trong giờ hành chính mà phụ thuộc vào lịch viếng của các đoàn khách.
Để đón tiếp chu đáo thân nhân liệt sĩ, các đoàn khách trong và ngoài nước, đồng thời bảo đảm an ninh, Ban Quản lý nghĩa trang phải bố trí nhân lực trực 24/24 giờ.
Thông thường, công việc bắt đầu từ 7 giờ sáng. Tuy nhiên, vào những ngày có đoàn đến viếng sớm hoặc tổ chức lễ muộn, nhân viên quản trang phải làm việc đến 21 - 22 giờ đêm, phục vụ cho đến khi người khách cuối cùng rời đi.
Các ca trực từ 22 giờ đêm đến sáng hôm sau chủ yếu được bố trí cho nam giới. Song, với nữ quản trang như bà Miến, việc rời nghĩa trang lúc tối muộn đã trở nên quen thuộc.
Không chỉ chịu áp lực về thời gian, những người quản trang nơi đây còn phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt. Bà Miến chia sẻ, có những hôm anh chị em vừa cặm cụi quét dọn xong toàn bộ khuôn viên thì một cơn giông ập đến, kéo theo gió lớn khiến cành cây gãy, lá rụng xuống khu vực phần mộ.
Không quản nắng mưa, bà Miến cùng đồng nghiệp vẫn kiên nhẫn dọn dẹp lại khuôn viên, bảo đảm nghĩa trang luôn xanh, sạch, đẹp.
“Thế hệ sau như chúng tôi không trực tiếp chứng kiến sự khốc liệt của chiến tranh và những hy sinh của cha ông. Nhưng qua sách báo, phim ảnh, tôi hiểu cái giá của độc lập, tự do lớn lao đến nhường nào.
Tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng, mình phải cố gắng làm tốt nhất công việc này để góp một phần nhỏ bé xoa dịu nỗi đau mất mát của thân nhân liệt sĩ, đền đáp công ơn của các bậc cha anh”, bà Miến bày tỏ.
Câu chuyện nghĩa tình và lời nhắn gửi thế hệ trẻ
Trong ký ức của bà Miến, từ những ngày làm việc tại Nghĩa trang Liệt sĩ Độc Lập, vẫn còn nguyên hình ảnh một gia đình liệt sĩ từ miền trong vượt hàng nghìn cây số lên Điện Biên tìm mộ người thân.
Hoàn cảnh gia đình hết sức khó khăn. Họ phải dành dụm từng đồng mới đủ tiền xe đi, về, chưa kể chi phí ăn, nghỉ.
Thương hoàn cảnh ấy, vợ chồng bà mời cả gia đình về nhà nghỉ lại, lo cơm nước. Ngày họ trở về, bà còn gửi thêm một khoản tiền nhỏ làm lộ phí.
Kỷ niệm ấm áp ấy trở thành động lực để bà tiếp tục giúp đỡ những gia đình liệt sĩ khác khi tìm đến Điện Biên.
Với bà Miến, nghề quản trang tuy thầm lặng nhưng có ý nghĩa đặc biệt, góp phần gìn giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
“Tôi mong thế hệ trẻ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống của cha ông, quan tâm nhiều hơn đến công tác đền ơn đáp nghĩa, biết trân trọng những hy sinh của các thế hệ đi trước. Đó cũng là góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước”, bà Miến nhắn gửi.
Bà Nguyễn Thị Miến là một trong những người quản trang ngày đêm “canh giấc ngủ” cho các anh hùng liệt sĩ. Công việc của bà và đồng nghiệp không chỉ là lao động thường nhật mà còn là một nghĩa cử cao đẹp.
Chính những con người bình dị ấy đã góp phần giữ gìn ngọn lửa tri ân, để các thế hệ mai sau luôn ghi nhớ công lao to lớn của những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
