“Nghị quyết đã đúng, trúng thì tổ chức thực hiện là khâu đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa then chốt đưa Nghị quyết vào cuộc sống, biến chủ trương của Đảng thành hành động cách mạng…” – lời nhấn mạnh của Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở một câu hỏi lớn: Làm thế nào để những quyết sách ở tầm chiến lược thực sự hiện diện trong đời sống? Với giáo dục – lĩnh vực trực tiếp kiến tạo con người và tương lai đất nước – câu trả lời không chỉ nằm trong những văn bản, kế hoạch hay mục tiêu, mà được nhìn thấy từ những thay đổi của cả ngành, trong từng cơ sở giáo dục, từng giờ lên lớp, từng người thầy và mỗi học sinh. Từ những chủ trương lớn về đổi mới giáo dục đến cách làm cụ thể ở cơ sở, hành trình đưa nghị quyết vào cuộc sống đang bắt đầu từ chính những mái trường.
Từ một tiết học...
Tiếng trống báo hiệu giờ học vang lên. Trong lớp học của Trường THCS Yên Đồng (xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình), những trang sách lần lượt mở ra. Một câu hỏi được đặt trên màn hình, những cánh tay học sinh đồng loạt đưa lên. Có em mạnh dạn trình bày, có em còn ngập ngừng, nhưng phía sau mỗi câu trả lời là một cách nghĩ, một sự tìm tòi đang được đánh thức. Người thầy không còn chỉ đứng trên bục giảng truyền đạt kiến thức; thầy cô tổ chức, gợi mở, lắng nghe để mỗi học sinh được tham gia, được suy nghĩ và tự mình khám phá.
Từ một tiết học đến một quyết sách lớn
Từ một tiết học ở Yên Đồng, có thể nhìn thấy bóng dáng của một chủ trương lớn hơn: Đảng xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng để phát triển đất nước. Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo tiếp tục khẳng định vị trí đặc biệt của giáo dục trong chiến lược phát triển quốc gia. Điểm xuyên suốt của Nghị quyết 71-NQ/TW là xác định người học là trung tâm, nhà trường là nền tảng, nhà giáo là lực lượng quyết định chất lượng giáo dục; Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo và bảo đảm nguồn lực, đồng thời huy động sự tham gia của toàn xã hội.
Tinh thần đó tiếp tục được khẳng định trong Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, với định hướng xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; tiếp tục coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, đồng thời đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời. Nếu Nghị quyết Đại hội XIV xác lập tầm nhìn chiến lược cho giai đoạn phát triển mới, thì Nghị quyết 71-NQ/TW tập trung tạo đột phá cho lĩnh vực giáo dục. Hai văn kiện cùng hướng tới một điểm cốt lõi: đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho con người, cho nguồn nhân lực và cho tương lai của dân tộc.
Từ chủ trương của Trung ương đến quyết sách của địa phương
Nếu Nghị quyết 71-NQ/TW mở ra những yêu cầu lớn cho một cuộc đột phá về giáo dục trên phạm vi cả nước, thì ở Ninh Bình, tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 30/01/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đó không chỉ là sự tiếp nối về mặt chủ trương, mà còn là bước cụ thể hóa những yêu cầu của Trung ương phù hợp với điều kiện, truyền thống và mục tiêu phát triển của Ninh Bình. Nghị quyết xác định giáo dục và đào tạo là một trong những nền tảng quan trọng để phát triển con người, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo động lực cho sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh.
Yên Đồng – từ chủ trương đến những việc làm cụ thể
Năm học 2025-2026 có ý nghĩa đặc biệt, diễn ra Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, cải cách hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Trong điều kiện đó, ngành Giáo dục xã Yên Đồng đã nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành; sự phối hợp chặt chẽ của các tổ chức chính trị - xã hội; sự đồng hành của phụ huynh học sinh và Nhân dân. Với tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động và sáng tạo, toàn ngành đã nỗ lực khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt các nhiệm vụ năm học.
Giáo dục trong tầm nhìn của cấp ủy
Đại hội Đảng bộ xã Yên Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 xác định giáo dục là một trong những lĩnh vực văn hóa – xã hội đạt kết quả tích cực; đồng thời đặt nhiệm vụ phát triển địa phương trong mối quan hệ với xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân. Điều đáng chú ý là sự quan tâm ấy đang được thể hiện bằng những bước đi cụ thể trong công tác xây dựng Đảng ở các cơ sở giáo dục. Sau khi xã mới được thành lập, 9 trường học trên địa bàn được nâng cấp từ chi bộ trực thuộc lên chi bộ cơ sở. Đến tháng 8, năm 2026 thực hiện Quyết định 2951 của UBND tỉnh về việc phê duyệt phương án tổng thể thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, ngay sau khi có quyết định sáp nhập 9 trường trên địa bàn xã thành 4 trường. Đảng uỷ xã tổ chức hội nghị kết thúc hoạt động của các chi bộ cơ sở, tổ chức thành lập và ra mắt cấp uỷ mới. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về mô hình tổ chức; đó còn là cách cấp ủy củng cố vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng ngay tại những nơi trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, nơi mỗi chủ trương cuối cùng phải được chuyển hóa thành hành động của cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh.
Huy động các nguồn lực, tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạy học.
UBND xã hướng dẫn, chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm quy định về quản lý tài chính, công khai thu chi, quản lý các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục theo đúng Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND ngày 29/12/2025 của HĐND tỉnh và Hướng dẫn số 37/SGDĐT-TC ngày 08/01/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo; hướng dẫn thực hiện chính sách miễn học phí, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập đối với học sinh, trẻ em thuộc đối tượng theo quy định tại Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, Nghị định 105/2020/NĐ-CP, Nghị định số 277/2025/NĐ-CP,..
Các cơ sở giáo dục đã triển khai cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP; xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, quy chế quản lý tài sản công, thực hiện công khai tài chính, tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý và sử dụng kinh phí. Việc thu các khoản dịch vụ hỗ trợ hoạt động giáo dục được thực hiện trên nguyên tắc thỏa thuận, công khai, minh bạch, thu đủ chi, đúng mục đích do đó được phụ huynh đồng thuận, ủng hộ thực hiện.
UBND xã ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học phục vụ thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; đồng thời huy động các nguồn lực hợp pháp để cải thiện điều kiện dạy và học. Công tác xã hội hóa, vận động tài trợ được các nhà trường quan tâm thực hiện theo đúng quy định tại Thông tư số 16/2018/TT-BGDĐT, hướng dẫn của UBND xã tại Công văn số 612/UBND-VHXH ngày 19/11/2025. Các trường đã huy động được nguồn lực hợp pháp để sửa chữa sân trường, bổ sung cửa lớp học, cải tạo phòng chức năng, mua sắm bảng từ, tivi, thiết bị tin học... Các nguồn lực được ưu tiên cho việc nâng cấp điều kiện dạy học, tăng cường thiết bị phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018, xây dựng môi trường giáo dục Xanh - Sạch - Đẹp -An toàn.
Chăm lo cho người thầy – chăm lo cho chất lượng giáo dục
Nếu trường lớp là phần “cứng” của hệ thống giáo dục thì đội ngũ nhà giáo chính là yếu tố tạo nên chất lượng bên trong. Đến ngày 30/5/2026, tổng số viên chức có mặt 324 người, trong đó có 26 cán bộ quản lý, 281 giáo viên và 17 nhân viên; tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn. Tỷ lệ giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn là 317/324 đạt 97,83%.
Thực hiện Quyết định số 1408/QĐ-UBND ngày 11/4/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình về việc điều chỉnh tạm giao số lượng người làm việc và chỉ tiêu hợp đồng lao động thực hiện công việc chuyên môn, nghiệp vụ theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP ngày 30/12/2022 của Chính phủ trong các đơn vị sự nghiệp công lập năm 2026, tổng số biên chế viên chức giáo dục được cấp có thẩm quyền giao là 367 người, do đó số biên chế chưa sử dụng (còn thiếu) là 43; ngoài ra, tại một số cấp học, bộ môn còn thiếu cục bộ, chủ yếu ở các môn tiếng Anh, Toán, KHTN, LS&ĐL.
Trước tình hình trên, UBND xã đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện các giải pháp khắc phục như: bố trí, sắp xếp, điều tiết giáo viên hợp lý trong nội bộ; tăng cường bồi dưỡng, đào tạo để giáo viên có thể dạy liên môn, thực hiện hợp đồng giáo viên; đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung biên chế giáo viên còn thiếu theo quy định. Các chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên như: tiền lương, phụ cấp, nâng lương thường xuyên, nâng lương trước thời hạn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chính sách khác được thực hiện đầy đủ, kịp thời, đúng đối tượng theo quy định của pháp luật.
Việc quan tâm đến đội ngũ tiếp tục được cụ thể hóa trong năm 2026 bằng Quyết định số 1688 ngày 14, tháng 08, năm 2026 của Chủ tịch UBND xã Yên Đồng công nhận kết quả xét thăng hạng CDNN viên chức từ hạng III lên hạng II, từ hạng II lên hạng I nhà giáo các đơn vị sự nghiệp giáo dục công lập thuộc UBND xã Yên Đồng. Đây là một chính sách có ý nghĩa trực tiếp với giáo viên, bởi phía sau mỗi hồ sơ thăng hạng không chỉ là câu chuyện về chức danh nghề nghiệp mà còn là quá trình ghi nhận trình độ chuyên môn, năng lực nghề nghiệp và những đóng góp của nhà giáo.
Chuyển đổi số: từ công cụ đến phương thức làm việc mới
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy của giáo dục thời kỳ mới là công nghệ ngày càng bước sâu vào trường học. 100% các cơ sở giáo dục tại địa bàn xã Yên Đồng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và dạy học; sử dụng phần mềm quản lý nhà trường, cơ sở dữ liệu ngành, học bạ số, chữ ký số, hệ thống quản lý văn bản và điều hành, nhóm trao đổi chuyên môn, hệ thống thông tin liên lạc với cha mẹ học sinh. Dữ liệu học sinh, giáo viên, lớp học được các trường rà soát, cập nhật để phục vụ công tác tổng hợp, báo cáo.
Công tác chuyên môn, từng bước chuyển đổi sang môi trường số; hồ sơ chuyên môn, kế hoạch bài dạy được thực hiện dưới dạng điện tử. 100% cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên tham gia bồi dưỡng về chuyển đổi số; việc triển khai học bạ số được thực hiện đúng tiến độ. Việc ứng dụng công cụ số trong chuyên môn được triển khai thông qua khai thác học liệu số, bài giảng điện tử, phần mềm hỗ trợ dạy học, hệ thống mạng internet tại phòng học, phòng bộ môn và các hoạt động chuyên môn. 100% các lớp học đã được trang bị phương tiện, thiết bị kết nối internet phục vụ khai thác học liệu số. Các trường tiếp tục tự đánh giá mức độ chuyển đổi số theo Bộ tiêu chí của Bộ Giáo dục và Đào tạo, xác định nhiệm vụ khắc phục trong năm học tiếp theo.
Chất lượng giáo dục được nhìn từ sự trưởng thành của học sinh
Nhờ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ, UBND xã đối với lĩnh vực giáo dục được thực hiện kịp thời, quyết liệt, đồng bộ, bám sát các chủ trương, chính sách của cấp trên và quy định về chức năng, nhiệm vụ. Giáo dục của xã nhà đã thu được những thành tích đáng tự hào. Quy mô mạng lưới trường lớp được ổn định và sắp xếp hợp lý, từng bước tinh gọn, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chất lượng giáo dục toàn diện được duy trì, trong đó giáo dục mũi nhọn có bước đột phá rõ rệt, thành tích học sinh giỏi cấp tỉnh và chất lượng học sinh thi vào lớp 10 các trường THPT công lập cao hơn mặt bằng chung. Học sinh giỏi đạt 101 giải cấp Tỉnh và 05 giải cấp Quốc gia. HSG lớp 9 xếp thứ 39/426 trường toàn tỉnh.
Hội thi Thể dục thể thao học sinh phổ thông cấp tỉnh đạt 14 giải, xếp thứ 11/64 xã khu vực 1 của tỉnh. Tỉ lệ học sinh thi vào lớp 10: 359/431 = 83,29% so với tổng số học sinh dự thi (Trong đó có 05 học sinh đỗ vào Trường THPT chuyên Lương Văn Tuỵ). Toàn xã xếp thứ 48/129 xã trong toàn tỉnh. Công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ được giữ vững ở mức độ cao, đảm bảo tính bền vững.
Nghị quyết hiện hữu dưới mái trường THCS Yên Đồng
Nếu chủ trương đổi mới giáo dục được cụ thể hóa bằng những chính sách, kế hoạch, thì tại Trường THCS Yên Đồng, tinh thần ấy đang hiện hữu trong từng giờ học và được phản ánh bằng những kết quả cụ thể.
Thực hiện Chương trình GDPT 2018, nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với thực tiễn; tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với những khối lớp đủ điều kiện; từng bước triển khai giáo dục STEM, tăng cường ngoại ngữ, nghiên cứu khoa học và các hoạt động trải nghiệm. Qua đó, việc học không chỉ dừng ở tiếp nhận kiến thức mà hướng tới phát triển năng lực, khả năng vận dụng và sáng tạo của học sinh.
Chất lượng giáo dục mũi nhọn là một trong những minh chứng rõ nét. Trường THCS Yên Đồng đạt 33 giải học sinh giỏi, trong đó có 2 giải cấp quốc gia và 31 giải cấp tỉnh. Kết quả học sinh giỏi lớp 9 của nhà trường xếp thứ 39/426 trường toàn tỉnh. Những con số ấy cho thấy sự đầu tư bền bỉ của nhà trường cùng nỗ lực của thầy và trò.
Ở một phương diện khác, 89,02% học sinh của trường đỗ vào lớp 10 năm học 2026–2027, xếp thứ 97/426 trường toàn tỉnh. Đằng sau kết quả đó là quá trình nhà trường chủ động phân hóa đối tượng, xây dựng kế hoạch ôn tập, bám sát yêu cầu kỳ thi và đồng hành với từng học sinh trong việc xác định mục tiêu học tập.
Không chỉ hướng tới điểm số, nhà trường còn chú trọng giáo dục hướng nghiệp, tư vấn tâm lý học đường và phân luồng sau THCS, giúp học sinh lựa chọn con đường học tập phù hợp với năng lực, nguyện vọng và hoàn cảnh gia đình.
Khi Nghị quyết trở thành sức sống
Buổi học rồi cũng khép lại. Tiếng trống vang lên giữa sân trường THCS Yên Đồng, những bước chân học trò lại rộn ràng trên hành lang. Một tiết học kết thúc, nhưng những câu hỏi, những suy nghĩ và những điều các em vừa khám phá vẫn còn tiếp tục ở lại. Có lẽ, đó cũng là cách giản dị nhất để nhìn thấy một nghị quyết đang đi vào cuộc sống.
Từ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục đến những việc làm cụ thể ở tỉnh Ninh Bình nói chung và xã Yên Đồng nói riêng, một hành trình đang được nối dài. Khi Nghị quyết đi vào mái trường, những hạt mầm hôm nay sẽ góp phần kiến tạo tương lai ngày mai.
