Năng lực quản trị quyết định chất lượng đại học

Giáo dục đại học đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới, đòi hỏi các cơ sở đào tạo nâng cao năng lực quản trị để tạo chuyển biến về chất lượng.

Phát biểu tại Hội nghị Tập huấn nâng cao năng lực quản trị người đứng đầu các cơ sở giáo dục trực thuộc trong bối cảnh mới trong hai ngày 30 và 31/7, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn khẳng định, chất lượng và sự phát triển của một trường đại học gắn với tầm nhìn, năng lực quản trị của đội ngũ lãnh đạo và những giá trị mang lại cho xã hội.

Quản trị đại học với tư duy phát triển mới

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, giáo dục đại học đang bước vào giai đoạn phát triển với nhiều thời cơ nhưng cũng không ít thách thức. Những biến động của khoa học, công nghệ, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao và sự cạnh tranh ngày càng lớn giữa các cơ sở đào tạo đòi hỏi người đứng đầu phải thay đổi cách tiếp cận trong quản trị.

Yêu cầu đặt ra với người đứng đầu không chỉ là bảo đảm hoạt động vận hành hiệu quả, mà còn phải có tư duy chiến lược trong định hướng phát triển, khai thác nguồn lực và kiến tạo môi trường học thuật thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Theo Bộ trưởng, lãnh đạo các trường cần nghiên cứu sâu chủ trương, định hướng phát triển của đất nước để xác định rõ vị thế, lựa chọn hướng đi phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của xã hội. Việc quán triệt các nghị quyết, chính sách không chỉ nhằm thực hiện nhiệm vụ quản lý mà còn mở ra cơ hội để các cơ sở giáo dục đại học chủ động tìm kiếm dư địa phát triển.

Cùng với việc nâng cao năng lực quản trị, yêu cầu đặt ra là các cơ sở giáo dục đại học phải chủ động hơn trong quá trình phát triển, từ nhận diện điểm nghẽn đến tìm kiếm giải pháp tháo gỡ. Thay vì chỉ nhìn nhận khó khăn, các trường cần phát huy quyền tự chủ, trách nhiệm giải trình, mạnh dạn triển khai những nhiệm vụ thuộc thẩm quyền; đồng thời phối hợp với các cơ quan quản lý để tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách.

Tư duy phát triển cũng cần được mở rộng theo hướng liên kết và cộng hưởng nguồn lực. Trong bối cảnh không một cơ sở nào có thể phát triển toàn diện bằng nguồn lực riêng, sự hợp tác giữa các trường đại học, kết nối với địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và đối tác quốc tế sẽ trở thành động lực nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Năng lực của đội ngũ lãnh đạo chính là yếu tố quan trọng để biến định hướng, chính sách thành kết quả cụ thể. Vì vậy, việc bồi dưỡng chuyên sâu về quản trị tài chính, quản trị nhân sự, quản trị đại học với sự tham gia của các chuyên gia trong và ngoài nước sẽ góp phần xây dựng đội ngũ lãnh đạo có tầm nhìn, năng lực điều hành và khả năng thích ứng với những yêu cầu phát triển mới.

Đào tạo đại học trong kỷ nguyên AI

Cùng với đổi mới quản trị, yêu cầu đặt ra đối với các cơ sở giáo dục đại học là nâng cao chất lượng đào tạo theo hướng thực chất, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, một trường đại học không chỉ được đánh giá qua những con số về quy mô hay kết quả đầu ra, mà quan trọng hơn là năng lực thực sự của người học sau quá trình đào tạo.

Một trong những nội dung được Bộ trưởng đặc biệt lưu ý là yêu cầu "học thực, làm thực". "Một trường đại học chất lượng không thể là nơi học tập dễ dàng, hời hợt. Sinh viên phải được rèn luyện, học sâu, học hết sức mình thì mới hình thành được năng lực thật sự để thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động", Bộ trưởng nêu quan điểm.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và khoa học công nghệ phát triển nhanh chóng, chương trình đào tạo cũng cần được đổi mới theo hướng gắn với nghiên cứu, thực hành và giải quyết các vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Các trường không chỉ truyền đạt kiến thức mà phải giúp người học hình thành năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, nghiên cứu và khả năng học tập suốt đời.

Theo Bộ trưởng, AI có thể làm thay đổi cách con người học tập và làm việc, nhưng chính năng lực tư duy, sáng tạo và khả năng thích ứng sẽ quyết định vị thế của người học trong tương lai. Vì vậy, giáo dục đại học cần hướng tới việc đào tạo những con người có khả năng làm chủ công nghệ, thay vì chỉ thích ứng thụ động với sự thay đổi.