Mỹ đã siết các hạn chế đi lại đối với những người đến từ Cộng hòa Dân chủ Congo (DR Congo) trong bối cảnh nước này đang phải đối phó với đợt bùng phát Ebola ngày càng nghiêm trọng.
Công dân và người mang quốc tịch Mỹ từng ở DR Congo trong 21 ngày trước đó hiện bị cấm trở lại Mỹ trên các chuyến bay thương mại. Các biện pháp được đưa ra khi số ca mắc Ebola được xác nhận đã vượt 4.000 và số người tử vong tiếp tục tăng.
Dù các biện pháp ngày càng nghiêm ngặt, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) vẫn đánh giá nguy cơ tổng thể đối với người dân Mỹ ở mức thấp. Chưa có trường hợp nào tại Mỹ được xác nhận có liên quan đến đợt bùng phát này.
Các hạn chế đi lại vì Ebola của Mỹ được áp dụng thế nào?
Mỹ đã từng bước siết các hạn chế đi lại kể từ khi đợt bùng phát Ebola được tuyên bố vào tháng 5, với lý do những người nhiễm virus có thể nhập cảnh trước khi xuất hiện triệu chứng.
Ban đầu, CDC đình chỉ việc nhập cảnh đối với công dân nước ngoài từng ở DR Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong 21 ngày trước đó, sau đó mở rộng các hạn chế đối với cả thường trú nhân hợp pháp của Mỹ.
Mỹ tiếp tục siết chặt hơn, cấm bất kỳ người nào từng ở DR Congo trong 21 ngày trước đó lên các chuyến bay thương mại đến Mỹ, gồm công dân và người mang quốc tịch Mỹ. Những người bị ảnh hưởng được khuyến cáo ở ngoài nước Mỹ cho đến khi hết thời hạn 21 ngày.
Khoảng thời gian này tương ứng với thời gian ủ bệnh của Ebola, có thể kéo dài từ 2-21 ngày. Trong thời gian đó, người nhiễm virus có thể chưa xuất hiện triệu chứng.
Dịch Ebola nghiêm trọng đến mức nào?
Số liệu mới nhất từ DR Congo cho thấy số ca nhiễm và tử vong tăng mạnh chỉ trong 1 tuần. Ngày 1/8, cơ quan y tế nước này báo cáo 3.748 ca được xác nhận và 1.657 người tử vong. Đến ngày 8/8, các con số tăng lên 4.294 ca và 1.960 người tử vong.
Tỷ lệ tử vong trong số ca bệnh cũng tăng từ 44,2% lên 45,6%, trong khi số khu vực y tế bị ảnh hưởng tăng từ 49 lên 53.
WHO mô tả đây là đợt bùng phát Ebola lớn nhất mà DR Congo từng đối mặt, vượt qua đợt dịch giai đoạn 2018-2020.
Tuy nhiên, một số chỉ số ứng phó đã được cải thiện. Số người hồi phục tăng từ 708 lên 849 trong khoảng thời gian từ ngày 1/8 đến 8/8, trong khi tỷ lệ người tiếp xúc với ca bệnh được xác định và theo dõi tăng từ 80,1% lên 84,6%.
Năng lực điều trị cũng đang được tăng cường. Liên Hợp Quốc cho biết một trung tâm điều trị Ebola mới có 100 giường tại Bunia sẽ trở thành cơ sở lớn nhất nước, trong khi tổ chức Bác sĩ Không Biên giới cho biết đang vận hành 7 trung tâm điều trị với hơn 480 giường.
Các nước khác có áp dụng hạn chế đi lại vì Ebola?
Mỹ không phải quốc gia duy nhất siết kiểm soát biên giới để ứng phó với đợt bùng phát. Canada cũng áp dụng các hạn chế, tạm thời đình chỉ giấy tờ nhập cư đối với công dân nước ngoài cư trú tại DR Congo, Uganda và Nam Sudan.
Từ ngày 20/7, Canada tiếp tục siết chặt hơn khi cấm bất kỳ công dân nước ngoài nào từng ở DR Congo trong 21 ngày trước đó nhập cảnh Canada hoặc lên chuyến bay đến nước này.
Các quốc gia khác cũng đưa ra những biện pháp hạn chế và kiểm tra khác nhau. Bahrain hạn chế nhập cảnh đối với những người từng ở các quốc gia bị ảnh hưởng trong thời gian gần đây, trong khi Uganda đình chỉ các chuyến bay đến và đi từ DR Congo.
Nga chưa áp dụng lệnh cấm nhập cảnh nhưng tăng cường các biện pháp kiểm soát vệ sinh và kiểm dịch tại các điểm kiểm soát biên giới. Một số quốc gia ở châu Phi và châu Á cũng tăng cường kiểm tra và theo dõi sức khỏe đối với hành khách đến từ các khu vực bị ảnh hưởng.
WHO có khuyến nghị cấm đi lại vì Ebola?
Bất chấp các biện pháp được Mỹ, Canada và một số quốc gia khác áp dụng, WHO khuyến cáo không hạn chế việc đi lại tới những quốc gia đang chịu ảnh hưởng của đợt bùng phát.
Theo các khuyến nghị tạm thời được đưa ra vào tháng 5, WHO kêu gọi các quốc gia láng giềng duy trì mở cửa biên giới và khuyến nghị tất cả các nước không đình chỉ các chuyến bay hoặc từ chối nhập cảnh đối với hành khách đến từ những khu vực đang lưu hành virus Bundibugyo.
Thay vào đó, WHO khuyến nghị tăng cường giám sát, cung cấp thông tin y tế cho hành khách và triển khai các biện pháp nhanh chóng phát hiện, xử lý những trường hợp nghi nhiễm.
WHO vẫn duy trì quan điểm này khi dịch bệnh tiếp tục lan rộng. Trong đánh giá mới nhất, cơ quan này cho biết nguy cơ vẫn ở mức rất cao tại DR Congo và cao ở cấp khu vực, nhưng thấp trên phạm vi toàn cầu.
Vì sao Mỹ lập trung tâm cách ly Ebola ở Kenya?
Trong khi hạn chế đi lại từ DR Congo, Mỹ cũng thành lập một cơ sở cách ly chuyên biệt tại Căn cứ Không quân Laikipia ở Kenya dành cho những công dân Mỹ có khả năng phơi nhiễm Ebola trước khi trở về nước.
Quyết định này gây tranh cãi tại Kenya, nơi chưa ghi nhận trường hợp nào liên quan đến đợt bùng phát hiện nay vào thời điểm cơ sở được thành lập.
Dự án đã dẫn đến các cuộc biểu tình và một vụ kiện, trong đó một tòa án Kenya tạm thời ngăn việc triển khai cơ sở này.
Giáo sư virus học người Nigeria Oyewale Tomori đặt câu hỏi tại sao cơ sở này chỉ dành cho người Mỹ.
“Nếu trung tâm đó được mở, nó nên mở cửa cho tất cả mọi người, không chỉ người Mỹ. Nếu bất kỳ người Kenya nào mắc bệnh, người đó cũng nên được điều trị tại đó", ông Tomori nói với RT.
