Theo tạp chí Mỹ Foreign Affairs, ngày 24/8, lại là sự lặp lại đối với Iran và Mỹ, khi người Mỹ tuyên bố bắt đầu một cuộc tấn công kinh tế vào các mối quan hệ tài chính của Iran trên toàn thế giới,
Foreign Affairs lưu ý Iran đã chống lại thành công áp lực kinh tế của Mỹ trong gần một thập kỷ qua và họ hoàn toàn có khả năng chống lại được nó trong bối cảnh hiện nay.
Trước lệnh phong tỏa gần đây, Iran đã sử dụng các phương pháp né tránh lệnh trừng phạt để tiếp tục xuất khẩu dầu sang khách hàng chính là Trung Quốc, đồng thời các ngành công nghiệp phi dầu mỏ của nước này cũng có những biện pháp thích nghi với lệnh trừng phạt.
Vì việc phá giá đồng tiền quốc gia đã làm giảm cạnh tranh nhập khẩu và giúp các sản phẩm của Iran cạnh tranh hơn trên thị trường khu vực, thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu, nên Iran đã tránh được sự sụp đổ kinh tế nhanh chóng như ở các quốc gia bị trừng phạt khác, chẳng hạn như Syria và Venezuela.
Bài báo cho biết thêm, cuộc chiến hiện đang thử thách nền kinh tế Iran theo những cách mà chỉ riêng các lệnh trừng phạt không thể làm được.
Nhiều cuộc không kích của Mỹ và Israel đã nhắm vào các cơ sở công nghiệp quan trọng, bao gồm một số nhà máy thép và hóa dầu lớn nhất của Iran. Thiệt hại do các cuộc tấn công này gây ra đã dẫn đến sự gián đoạn đáng kể trong sản xuất các mặt hàng công nghiệp chủ chốt.
Bên cạnh đó, sự suy giảm chung trong giao thông hàng hải ở eo biển Hormuz và sự gián đoạn cụ thể do lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ gây ra không chỉ làm giảm xuất khẩu của Iran mà còn hạn chế nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng rất cần thiết.
Tuy nhiên, Foreign Affairs thừa nhận ngay cả khi tình hình kinh tế của đất nước xấu đi, giới lãnh đạo Iran vẫn có khả năng chống lại các tác động cưỡng chế của lệnh trừng phạt hơn so với vẻ bề ngoài.
Hiện nay, tình trạng kinh tế mặc dù có khó khăn nhưng vẫn chưa tạo ra ảnh hưởng rõ ràng đến khả năng tiến hành chiến tranh của Iran. Nhờ kinh nghiệm nhiều năm đối phó với các lệnh trừng phạt, đất nước này vẫn còn dự trữ dồi dào các loại hàng hóa khác nhau.
Theo các chuyên gia của Foreign Affairs, các đánh giá của Mỹ về nền kinh tế Iran và hiệu quả của việc trừng phạt kinh tế đã không tính đến việc các lệnh trừng phạt đã làm thay đổi nền kinh tế chính trị của Iran như thế nào và các biện pháp của Iran để tái phân bổ các nguồn lực kinh tế theo những cách thức củng cố cấu trúc quyền lực hiện có.
Bài viết nhấn mạnh việc chính quyền Iran thành công trong chuyển gánh nặng chi phí trừng phạt và chiến tranh sang người dân thường là một hình thức huy động thời chiến.
Người dân Iran bình thường có thể không muốn bị huy động theo cách này, nhưng họ không có lựa chọn nào khác trong bối cảnh đất nước áp dụng một nền kinh tế theo kiểu thời chiến.
Như vậy, để giành chiến thắng trong cuộc chiến kinh tế, chính quyền Trump sẽ phải bóp nghẹt 25 triệu hộ gia đình và hơn một triệu công ty và điều đó là không hề dễ dàng.
Do đó, mặc dù một số lĩnh vực của nền kinh tế Iran đang phát triển chậm lại, nhưng giới tinh hoa ở Iran vẫn còn nhiều cơ hội để xoay chuyển tình thế.
