Lời hứa định mệnh
Theo RIA, Thủ tướng Israel Netanyahu dự định dẫn dắt đảng Likud giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội tháng 10. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Trump đã bày tỏ sự nghi ngờ về điều này.
"Ông ấy đã có một sự nghiệp tuyệt vời. Nhưng liệu ông ấy có muốn tiếp tục không? Xét cho cùng, ông ấy là Thủ tướng thời chiến", Tổng thống Mỹ nhận xét.
Xin nhắc lại, ông Netanyahu lần đầu tiên trở thành thủ tướng vào năm 1996. Ông đã nắm quyền tổng cộng 18 năm. Chính phủ hiện tại được thành lập vào năm 2022 thông qua liên minh giữa đảng Likud và một số đảng cực hữu theo phái Do Thái giáo chính thống.
Trong vài tháng qua, đảng của ông Netanyahu đã xây dựng chính sách của mình dựa trên mối quan hệ thân thiết và tin tưởng đặc biệt giữa lãnh đạo đảng và ông Trump.
Ông Netanyahu gọi Tổng thống Mỹ là một người bạn thực sự của Israel, ca ngợi ông về cuộc chiến với Iran và việc biện minh cho hành động của Quân đội Israel ở Dải Gaza và Lebanon.
Tổng thống Trump đáp lại bằng cách yêu cầu hệ thống tư pháp Israel hủy bỏ việc truy tố hình sự Thủ tướng Netanyahu về tội tham nhũng, tội danh có thể khiến Thủ tướng phải ngồi tù 10 năm.
Tuy nhiên, khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tiến triển, tình hình bắt đầu thay đổi. Ông Netanyahu đã thuyết phục Tổng thống Trump rằng không có lý do gì để thỏa hiệp với Iran.
Ngược lại, từ quan điểm của Chính phủ Israel, việc tiếp tục phong tỏa và chiến dịch quân sự ở Lebanon sẽ dẫn đến thất bại chiến lược của Cộng hòa Hồi giáo Iran trong tương lai gần.
Nhưng ông Trump đã không nghe lời Thủ tướng Israel. Thay vào đó, ông bắt đầu cáo buộc ông này leo thang xung đột một cách vô nghĩa.
Trong các cuộc trò chuyện với các cố vấn, Tổng thống Mỹ thừa nhận không thể đạt được thỏa thuận với ông Netanyahu: Ông ta được cho là muốn "ném bom tất cả mọi người".
Cuối cùng, Thủ tướng Israel không được thông báo trước về nội dung bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran. Nguồn tin của tờ Axios cho biết ông Netanyahu đã xem văn bản và trở nên hoảng loạn.
Thủ tướng Israel lo sợ, điều khoản kêu gọi ngừng bắn trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon, sẽ làm tổn hại đến triển vọng tranh cử quốc hội của đảng Likud.
Tuyên bố tiếp theo từ các quan chức Nhà Trắng đã làm trầm trọng thêm tình hình. "Ông Trump là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên toàn thế giới hiện đang có thiện cảm với Israel.
Tôi muốn nói điều gì đó với những thành viên nội các Israel chỉ trích Mỹ: Trong 3 tháng qua, 2/3 vũ khí phòng thủ bảo vệ đất nước các bạn được sản xuất bởi các công ty Mỹ và được tài trợ bởi người đóng thuế Mỹ.
Bất cứ ai nghĩ rằng Tổng thống Trump là vấn đề chính cần phải tỉnh táo và đối mặt với thực tế tình hình ở đất nước mình", Phó Tổng thống J.D. Vance cho biết.
Cơn bão hoàn hảo
Ngay cả khi không có cú sốc từ bên ngoài này, một cuộc khủng hoảng đang ngày càng trầm trọng trong liên minh cầm quyền. Ví dụ, ông Netanyahu đã không giành đủ phiếu bầu từ các nghị sĩ để ủng hộ luật nhà trẻ, cho phép người Israel cho con em mình học mẫu giáo miễn phí.
Hiện tại, lựa chọn này chỉ dành cho các gia đình có người cha đang phục vụ trong quân đội. Sáng kiến này đang được phe Chính thống giáo, một phần của liên minh cầm quyền, vận động và các đồng minh cực hữu của họ không hài lòng về điều đó.
Kết quả là, phe Chính thống giáo đã từ chối ủng hộ bất kỳ đề xuất nào của liên minh cho đến khi yêu cầu của họ được đáp ứng.
Theo kênh truyền hình Channel 13 của Israel, Likud vẫn là đảng được yêu thích nhất và có thể giành được 22 ghế trong cuộc bầu cử quốc hội.
Tuy nhiên, với các đối tác liên minh hiện tại, đảng của ông Netanyahu chỉ có 47 ghế, trong khi liên minh cầm quyền cần 61 ghế.
Cũng theo nguồn tin này, 59% người Israel không muốn ông Netanyahu tranh cử chức Thủ tướng một lần nữa. 33% có ý kiến ngược lại và 8% còn lại chưa quyết định.
Dựa trên kinh nghiệm
Boris Dolgov, một nhà nghiên cứu hàng đầu tại Trung tâm Nghiên cứu Ả Rập và Hồi giáo thuộc Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, tin ông Netanyahu đã quá phấn khích trước những chiến thắng của mình trước Syria, Hamas và Hezbollah đến nỗi ông đã không ngần ngại lao vào cuộc chiến với Iran.
Kết quả là, ông đã tự đẩy mình vào một tình thế khó khăn: Các mục tiêu của chiến dịch đã thất bại, Iran có thể trở nên mạnh hơn trước và phe đối lập Israel đổ lỗi cho Thủ tướng về điều này.
"Ông Netanyahu tuyên bố ông là người duy nhất ở Israel có khả năng cứu đất nước khỏi mối đe dọa đang rình rập. Trong khi đó, những người phản đối ông lại cho rằng ông đã tạo ra vấn đề mà giờ đây ông đang cố gắng giải quyết. Tuy nhiên, còn quá sớm để gạt bỏ ông này.
Thứ nhất, phe cực hữu và có khá nhiều người thuộc phe này trong xã hội Israel vẫn sẵn sàng ủng hộ ông Netanyahu. Thứ hai, vẫn còn phải xem điều gì sẽ xảy ra với bản ghi nhớ trong vài tháng tới.
Việc đàm phán đổ vỡ và chiến sự leo thang có thể sẽ làm tăng tỷ lệ ủng hộ của ông Netanyahu", học giả Dolgov nhận định.
Chuyên gia này chắc chắn rằng lãnh đạo đảng Likud sẽ quyết liệt tranh giành quyền lực, vì thất bại trong cuộc bầu cử sẽ đồng nghĩa với việc chấm dứt sự nghiệp chính trị của ông.
"Giới chuyên gia tin rằng Tổng thống Trump đã bắt đầu thiết lập liên lạc với phe đối lập Israel. Mỹ được cho là đang hy vọng rằng ông Netanyahu sẽ thua trong cuộc bầu cử quốc hội và Israel sẽ có một Thủ tướng dễ thỏa hiệp hơn.
Tuy nhiên, sự ủng hộ của ông Trump vẫn chưa đảm bảo thành công cho các chính trị gia phương Tây. Ví dụ, tại Canada, Hungary và Romania, những người ông ủng hộ đã thất bại.
Cuối cùng, Likud vẫn là đảng được yêu thích nhất ở Israel, có nghĩa là ông Netanyahu sẽ có quyền là người đầu tiên cố gắng thành lập một liên minh cầm quyền", Alexei Yurk, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông thuộc Viện Nghiên cứu Trung Đông (IMEMO RAS) nhận định.
Tuy nhiên, các chuyên gia tin sự thay đổi quyền lực ở nhà nước Do Thái sẽ không dẫn đến việc thay đổi căn bản chính sách đối ngoại của nước này.
Người kế nhiệm ông Netanyahu dù là ai đi nữa, có thể sẽ áp dụng lập trường kiềm chế hơn, nhưng vẫn sẽ coi Iran, Hezbollah và Hamas là những mối đe dọa chiến lược đối với Israel.
