Bệnh viện tư thành “trường học thực hành”
Năm 2024, khi được Sở Y tế TPHCM phê duyệt là cơ sở đủ điều kiện hướng dẫn thực hành để cấp chứng chỉ hành nghề, Bệnh viện FV trở thành bệnh viện tư nhân đầu tiên tại Việt Nam tham gia vào công tác này. Cuối tháng 10 vừa qua, Bệnh viện FV tổ chức lễ tốt nghiệp cho khóa đầu tiên của chương trình “Hướng dẫn thực hành để cấp chứng chỉ hành nghề dành cho bác sĩ y khoa”. Khóa đầu tiên của bệnh viện quy tụ 12 bác sĩ trẻ xuất sắc, được tuyển chọn từ nhiều trường đại học y khoa.
BS Jean Marcel Guillon - Tổng Giám đốc Bệnh viện FV, cho biết, chương trình được thiết kế toàn diện và bài bản trong suốt 12 tháng, dành cho các bác sĩ vừa tốt nghiệp đại học y khoa nhưng chưa có chứng chỉ hành nghề. Học viên được luân chuyển qua nhiều chuyên khoa khác nhau, trong đó có 3 tháng tập trung tại khối Hồi sức - Cấp cứu, một trong những môi trường rèn luyện kỹ năng và bản lĩnh tốt nhất. Sau khi hoàn thành khóa học, các bác sĩ trẻ đủ điều kiện xin cấp giấy phép hành nghề tại Sở Y tế TPHCM.
ThS.BS Vũ Trường Sơn - Giám đốc Y khoa Bệnh viện FV, cho biết chương trình không chỉ chú trọng rèn luyện kỹ năng lâm sàng, mà còn đặt trọng tâm vào y đức và chuẩn mực hành nghề theo tiêu chuẩn JCI (bộ tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu về chất lượng và an toàn trong chăm sóc y tế). Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các học viên còn được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, chia sẻ thông tin và thực hành dựa trên đạo đức y khoa cũng như y học dựa trên chứng cứ.
Thực tế tại Bệnh viện FV cho thấy, mô hình hợp tác viện - trường trong đào tạo y khoa thực hành, đặc biệt với sự tham gia của các bệnh viện tư nhân uy tín, đang mở ra chương mới đầy hứa hẹn cho ngành Y tế Việt Nam. Mô hình này không chỉ góp phần giảm tải cho hệ thống y tế công lập, mà còn tạo dựng môi trường đào tạo đa dạng, chuyên nghiệp, tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.
Thực trạng đào tạo y khoa thực hành
Ngành Y đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành lâm sàng, trong đó giai đoạn thực tập tại các cơ sở y tế giữ vai trò quyết định trong việc hình thành năng lực và y đức của bác sĩ. Tuy nhiên, hệ thống đào tạo y khoa thực hành ở Việt Nam đang gặp nhiều thách thức do tình trạng quá tải tại các bệnh viện công.
Trước thực tế đó, theo PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào - Chủ tịch Hội đồng trường Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, việc các trường đào tạo khối ngành Y khoa đưa sinh viên và bác sĩ trẻ đến thực hành tại các cơ sở y tế tư nhân là hợp lý và cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.
Theo các chuyên gia trong ngành, các bệnh viện công tuyến cuối ở TPHCM như Nhân dân 115, Bình Dân hay Nhân dân Gia Định luôn là môi trường thực hành lý tưởng. Tại đây, học viên có cơ hội tiếp xúc với số lượng lớn bệnh nhân, đối mặt với các bệnh đa dạng từ đơn giản đến phức tạp, từ đó tích lũy được kiến thức và kỹ năng lâm sàng quý báu. Tuy nhiên, áp lực quá tải tại các cơ sở này là bài toán nan giải, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng hướng dẫn và thời gian mà bác sĩ có thể dành cho thực tập sinh.
Trong khi đó, khối y tế tư nhân lại sở hữu những lợi thế riêng biệt. Nhiều bệnh viện tư nhân được đầu tư mạnh về cơ sở vật chất, có tòa nhà khang trang, hệ thống trang thiết bị và máy móc công nghệ cao. Điều này giúp sinh viên và bác sĩ trẻ được tiếp cận sớm với các kỹ thuật y học tiên tiến của thế giới.
Môi trường làm việc tại các cơ sở tư nhân cũng năng động, chuyên nghiệp, chú trọng vào hiệu quả và chất lượng dịch vụ khách hàng. Sinh viên không chỉ học về chuyên môn, mà còn được làm quen với các quy trình quản lý chất lượng chuẩn hóa, mô hình quản trị bệnh viện hiện đại và triết lý “lấy bệnh nhân làm trung tâm” một cách thực chất.
Mặc dù tiềm năng lớn, song việc hợp tác này vẫn đối diện với không ít khó khăn và thách thức. Một trong những quan ngại chính là số lượng ca bệnh phức tạp và đa dạng tại bệnh viện tư nhân có thể ít hơn so với bệnh viện công, ảnh hưởng đến bề rộng kinh nghiệm lâm sàng của người học.
Bên cạnh đó, các vấn đề pháp lý cũng là rào cản đáng kể. Quy định về trách nhiệm và phạm vi can thiệp của sinh viên trên bệnh nhân - những người là khách hàng trả phí dịch vụ - tại bệnh viện tư thường chặt chẽ hơn, đôi khi hạn chế cơ hội thực hành trực tiếp.
Ông Hào cho rằng, để giải quyết những vướng mắc này, cần có khung pháp lý rõ ràng và cơ chế phối hợp chặt chẽ. Hiện, việc ký kết hợp đồng đào tạo thực hành lâm sàng được thực hiện theo Nghị định số 111/2017/NĐ-CP quy định về tổ chức đào tạo thực hành trong đào tạo khối ngành sức khỏe. Văn bản này không phân biệt cơ sở công lập hay tư nhân, yêu cầu tất cả phải tuân thủ các tiêu chuẩn chung về chất lượng đào tạo.
Tại Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, dù đã có những bước đi tiên phong, nhưng hợp tác với khối tư nhân chưa tương xứng với tiềm năng. Tính đến nay, ngoài các bệnh viện công, trường mới chỉ hợp tác đào tạo thực hành với ba bệnh viện tư nhân và một số hệ thống phòng khám chuyên khoa tại TPHCM.
PGS Hào nhận định, con số này vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng to lớn của khối y tế tư nhân và nhu cầu thực hành ngày càng tăng của sinh viên. “Việc tăng cường hợp tác công - tư sẽ giúp sinh viên được tiếp cận môi trường đa dạng hơn, đồng thời gắn kết đào tạo với nhu cầu nhân lực thực tế của toàn bộ hệ thống y tế”, theo ông Hào.
Theo các chuyên gia, đào tạo nhân lực y tế là một ngành đặc thù, bởi chất lượng nguồn nhân lực trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng con người. Do đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị cho công tác đào tạo ngành này cần được đầu tư đặc thù; đồng thời chương trình, phương pháp đào tạo và đội ngũ giảng viên cũng phải phù hợp với đặc thù này. Sự gắn kết giữa các nhà trường và bệnh viện, cơ sở thực hành trong quá trình đào tạo là yếu tố không thể tách rời.
