Mở rộng cơ hội lựa chọn cho thí sinh vào lớp 10

Mở rộng nguyện vọng

Năm học 2026-2027, tỉnh Gia Lai tiếp tục duy trì hai phương thức tuyển sinh vào lớp 10 gồm thi tuyển và xét tuyển như năm học trước. Quyết định này được đưa ra nhằm đảm bảo tính ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp sau sáp nhập tỉnh. Đồng thời giúp học sinh, phụ huynh không bị xáo trộn về tâm lý và cách thức dự tuyển.

Dù phương thức không thay đổi, áp lực tuyển sinh lại gia tăng rõ rệt khi số lượng học sinh lớp 9 toàn tỉnh tăng hơn 9.500 em so với năm học trước. Theo dự kiến, khoảng 82% học sinh được tuyển vào lớp 10 công lập (tương đương 41.270/50.329 học sinh), trong khi 18% còn lại sẽ theo học tại các trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp hoặc lựa chọn học nghề.

Để chuẩn bị cho kỳ tuyển sinh, Sở GD&ĐT Gia Lai tiến hành rà soát toàn diện về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và khả năng tiếp nhận học sinh của các trường THPT. Trên cơ sở đó, việc phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh được xây dựng theo hướng hợp lý, dự kiến hoàn thành trong tháng 4/2026.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của kỳ tuyển sinh năm nay là quy định về nguyện vọng. Nếu như trước đây, học sinh khu vực Gia Lai (cũ) chỉ được đăng ký một nguyện vọng, còn khu vực Bình Định (cũ) có thể đăng ký nhiều hơn, thì nay toàn tỉnh thống nhất cho phép thí sinh đăng ký tối đa 3 nguyện vọng (không tính nguyện vọng vào trường THPT chuyên). Đặc biệt, thí sinh dự thi vào trường chuyên vẫn có thể đăng ký thêm các nguyện vọng vào trường THPT khác để mở rộng cơ hội trúng tuyển.

Cùng đó, chuyển đổi số được xác định là một trong những yêu cầu trọng tâm của kỳ tuyển sinh năm nay. Ngành Giáo dục ưu tiên sử dụng dữ liệu dân cư và triển khai hệ thống tuyển sinh trực tuyến nhằm minh bạch hóa thông tin, giảm thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, thực tế tại Gia Lai cho thấy, nhiều khu vực vùng sâu, xa, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ thông tin. Điều này đòi hỏi các nhà trường phải tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn để học sinh và phụ huynh không bị “bỏ lại phía sau” trong quá trình đăng ký dự tuyển.

Việc thay đổi địa giới hành chính sau sáp nhập cũng đặt ra không ít thách thức. Địa bàn tuyển sinh mở rộng khiến công tác phân tuyến trở nên phức tạp, nhất là ở những khu vực giáp ranh giữa các xã, phường. Cùng đó, việc rà soát, cập nhật thông tin cá nhân của học sinh như mã định danh, nơi cư trú… cần được thực hiện kỹ lưỡng để đảm bảo chính xác, phục vụ cho việc xét tuyển và xác định diện ưu tiên.

Ông Nguyễn Minh Tuân - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Huệ (xã Uar) cho biết, năm học này nhà trường có 94 học sinh lớp 9, phần lớn là con em đồng bào Jrai. Để giúp các em vững vàng bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10, nhà trường chủ động tổ chức dạy học tăng cường, ôn tập củng cố kiến thức, bám sát năng lực từng nhóm học sinh.

Không dừng ở việc ôn thi, công tác phân luồng được tính toán sớm. Theo ông Tuân, vào cuối tháng 4, đầu tháng 5, nhà trường tổ chức tư vấn, định hướng cho học sinh lớp 9. Dự kiến khoảng 70% học sinh đăng ký dự thi vào các trường THPT, khoảng 30% còn lại, chủ yếu là những em có hoàn cảnh khó khăn hoặc năng lực học tập còn hạn chế được định hướng học nghề hoặc theo học tại Trung tâm GDNN-GDTX Krông Pa.

“Quan trọng là chọn con đường phù hợp, để các em không bị bỏ lại phía sau, cùng với đó đỡ một phần gánh nặng cho gia đình”, ông Tuân chia sẻ.

Trong điều kiện của trường vùng khó, cơ sở vật chất và trang thiết bị còn nhiều thiếu thốn, việc triển khai đăng ký dự tuyển trực tuyến cũng đặt ra không ít trở ngại. Tuy vậy, khi sở GD&ĐT yêu cầu học sinh đăng ký trên hệ thống, nhà trường sẽ linh hoạt bố trí, mượn thiết bị từ phòng Tin học và giáo viên trực tiếp hỗ trợ.

Bài toán công bằng ở vùng khó

Theo ông Phạm Văn Nam - Giám đốc Sở GD&ĐT Gia Lai, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay có quy mô lớn, số lượng thí sinh đông, lại diễn ra ngay sau Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, tạo áp lực không nhỏ cho ngành Giáo dục. Từ khâu ra đề, coi thi đến chấm thi đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đồng bộ. Đặc biệt, việc huy động giáo viên từ nhiều đơn vị sau sáp nhập cần được sắp xếp khoa học để không ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn tại các trường.

Một bài toán khác là việc áp dụng đồng thời hai phương thức tuyển sinh ở các khu vực trước sáp nhập. Để đảm bảo công bằng, sở GD&ĐT đã xây dựng tiêu chí xét tuyển chặt chẽ, kết hợp đánh giá toàn diện học sinh, đồng thời công khai minh bạch thông tin để tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Trong quá trình phân bổ chỉ tiêu, ngành Giáo dục xác định ưu tiên cho các trường ở khu vực nông thôn, miền núi, nhằm đảm bảo học sinh có cơ hội học tập gần nơi cư trú, hạn chế tình trạng bỏ học do thiếu chỗ học. Đồng thời, việc điều tiết chỉ tiêu giữa các trường THPT công lập và trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên cũng được chú trọng, giúp học sinh có nhiều lựa chọn phù hợp với năng lực và định hướng tương lai.

“Sở yêu cầu các trường THCS, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa tăng cường tư vấn hướng nghiệp cho học sinh. Những buổi tư vấn không chỉ giúp các em hiểu rõ quy chế tuyển sinh, cách chọn nguyện vọng mà còn góp phần định hình con đường học tập, nghề nghiệp phù hợp.

Về lâu dài, ngành Giáo dục Gia Lai tiếp tục đặt mục tiêu phát triển mạng lưới trường học, đầu tư cơ sở vật chất, nhất là tại các khu vực khó khăn, nhằm thu hẹp khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các vùng miền. Khi chất lượng được nâng lên đồng đều, áp lực tuyển sinh cũng dần được chia sẻ, tạo nên một hệ thống giáo dục công bằng và bền vững hơn”, ông Nam nói.