Mạch nguồn

25/08/2026 11:55

Bài thơ "Mạch nguồn" của tác giả Thu Hà là một bức tranh giàu cảm xúc và đậm chất sử thi về thiên nhiên, con người và lịch sử hào hùng của vùng đất Quảng Ninh.Tác phẩm không chỉ hội tụ những giá trị truyền thống ngàn năm mà còn mang hơi thở thời đại mới, phản ánh tầm vóc của một miền đất đang vươn mình mạnh mẽ.

Ngay từ khổ thơ mở đầu, tác giả đã đưa người đọc về với không gian tâm linh và lịch sử hào hùng của xứ sở:

Mây Yên Tử ngàn thông reo tỉnh thức

Tiếng chuông ngân vang vọng đất trời Đông

Sóng Bạch Đằng dậy vùng trời khí phách

Ngàn năm sau còn rực sáng ánh hồng

Không gian thơ mở ra bằng sự giao hòa giữa đất trời, nơi non thiêng Yên Tử thấm đẫm triết lý Phật giáo Trúc Lâm quyện cùng tiếng chuông trầm hùng. Từ cõi tâm linh ấy, âm hưởng lập quốc và giữ nước dội về qua dòng sông Bạch Đằng lịch sử. Hình ảnh "sóng Bạch Đằng dậy vùng trời khí phách" gợi nhắc những chiến công oanh liệt chống giặc ngoại xâm của cha ông, để rồi ánh hào quang ấy vẫn tiếp tục "rực sáng" đến tận ngàn năm sau. Bài thơ giàu hình ảnh, gợi cảm kết hợp với nhịp thơ mạnh mẽ tạo nên một khúc tráng ca tự hào, đánh thức mạch nguồn truyền thống trong tâm thức mỗi người.

Bài thơ thể hiện nhịp sống đương đại và bản lĩnh con người Vùng mỏ, từ quá khứ hào hùng, chuyển động mượt mà về hiện tại với những nét vẽ tươi mới, đầy sức sống của một vùng đất năng động:

Chân trời gọi cánh buồm căng lộng gió

Biển bốn mùa dệt sóng vỗ ngàn khơi

Đoàn tàu nối những miền xa cập bến

Muôn trái tim trải rộng những chân trời

Hình ảnh "cánh buồm căng lộng gió", "đoàn tàu nối những miền xa" biểu trưng cho khát vọng hội nhập, giao lưu và phát triển kinh tế biển. Đặc biệt, bản lĩnh và phẩm chất của con người nơi đây được khắc họa đậm nét qua câu thơ giản dị mà sâu sắc:

Đất nở hoa qua bao mùa gian khó

Người Vùng mỏ mãi kỷ luật, đồng tâm

Tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm" – truyền thống quý báu của giai cấp công nhân mỏ – được nâng lên tầm cao văn hóa, là cội nguồn của mọi thắng lợi. Chính sự kiên cường, lặng lẽ cống hiến qua bao thăng trầm đã giúp họ "ươm bao mùa xuân phía trước", vun đắp cho những khát vọng bay cao, vươn xa.

Điệp từ "Có" được sử dụng xuyên suốt khổ thơ tiếp theo tạo nên âm hưởng dồn dập, khẳng định mạnh mẽ sự hiện diện của một vùng đất toàn diện từ biên cương, hải đảo đến đô thị hiện đại:

Có đảo xa thức cùng trời Tổ quốc

Có biên thùy vững chãi giữ trời thiêng

Có phố mới rộn ràng bao nhịp sống

Có tình quê đằm thắm những bình yên

Từ nơi biên cương, đảo xa kiên cường đến phố thị đang đổi mới từng ngày, tất cả được neo giữ bởi "nghĩa tình bền chặt" và "cơ đồ ông cha từng vun đắp". Tác giả đã khéo léo lồng ghép các yếu tố không gian (biên thùy, hải đảo, phố mới) với chiều sâu thời gian (ngọn lửa truyền qua bao thế hệ), làm nổi bật sức sống bền bỉ và tâm hồn đằm thắm của con người Quảng Ninh.

Khép lại bài thơ là khúc hoan ca hướng tới tương lai, nơi ý chí của con người hòa quyện cùng nhịp đập của đất nước:

Cùng Đất nước bước vào kỷ nguyên mới

Cùng Non sông chung một nhịp vươn mình

Thành phố trẻ vươn ra cùng biển lớn

Quảng Ninh ơi, mãi rạng rỡ bình minh!

Sử dụng các từ ngữ mang tính khái quát cao như "kỷ nguyên mới", "vươn mình", "biển lớn", tác giả đã đặt nhịp đập của Quảng Ninh vào nhịp đập chung của toàn dân tộc. Tiếng gọi tha thiết "Quảng Ninh ơi" ở câu cuối cùng vang lên như một lời chúc phúc, một niềm tin tuyệt đối vào tương lai rạng ngời của thành phố mới bên bờ di sản, nơi ánh bình minh luôn chiếu rọi những chặng đường phát triển.

Có thể nói, "Mạch nguồn" là một bài thơ có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu hào sảng nhưng không kém phần lắng đọng, trữ tình. Bằng thể thơ tám chữ, hình ảnh thơ mang đậm hơi thở của biển cả và núi non, tác giả Thu Hà đã khắc họa thành công bức chân dung của một Quảng Ninh giàu truyền thống, kiên cường trong thử thách và tràn đầy khát vọng vươn lên.