Chọn cây phù hợp, nâng giá trị đất sản xuất
Lũng Cú là vùng đất đặc biệt nơi cực Bắc Tổ quốc, có địa hình, khí hậu và điều kiện sản xuất đặc thù. Những triền núi đá, đất canh tác không rộng khiến việc lựa chọn cây trồng phù hợp luôn là bài toán đối với người dân.
Thay vì sản xuất theo tập quán cũ, người dân một số thôn đang mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tìm những giống cây thích ứng với điều kiện tự nhiên, có giá trị kinh tế. Tại thôn Má Xí, cây lạc đang được đưa vào sản xuất; ở thôn Khai Hoang, mô hình trồng ớt gió cũng từng bước hình thành.
Đây là những mô hình cho thấy hướng chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang khai thác lợi thế để tạo sản phẩm hàng hóa.
Ở Má Xí, cây lạc được người dân lựa chọn bởi phù hợp với điều kiện canh tác vùng cao, giúp tận dụng diện tích đất sản xuất và tạo thêm nguồn thu.
Với các hộ dân, hiệu quả của cây trồng không chỉ được tính bằng năng suất. Quan trọng hơn là cây có phù hợp với đất, điều kiện chăm sóc và khả năng đầu tư của gia đình hay không; sản phẩm làm ra có thị trường tiêu thụ hay không.
Người dân thôn Má Xí cho biết, sản xuất vùng cao phụ thuộc nhiều vào thời tiết và điều kiện đất đai. Vì vậy, khi tìm được cây trồng phù hợp, bà con rất kỳ vọng có thể nâng hiệu quả trên cùng diện tích đất.
Tại Khai Hoang, ớt gió cũng đang được kỳ vọng trở thành một hướng chuyển đổi mới. Việc đưa thêm cây trồng có giá trị vào sản xuất giúp người dân đa dạng hóa sinh kế, hạn chế phụ thuộc vào một loại cây trồng.
“Nếu sản phẩm có đầu ra ổn định, chúng tôi sẽ yên tâm đầu tư và mở rộng sản xuất”, anh Vừ Mí Chớ, thôn Khai Hoang chia sẻ.
Theo lãnh đạo xã Lũng Cú, địa phương khuyến khích người dân phát huy lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng để lựa chọn cây trồng phù hợp. Những mô hình có hiệu quả sẽ tiếp tục được đánh giá, từ đó có giải pháp duy trì, mở rộng.
Tuy nhiên, địa phương xác định việc phát triển nông nghiệp không chỉ dừng ở sản xuất. Khâu tiêu thụ, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và liên kết thị trường là yếu tố quyết định để sản phẩm thực sự mang lại thu nhập ổn định.
Nếu hình thành được vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa và có đầu ra bền vững, những cây trồng như lạc, ớt gió sẽ không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn có thể trở thành sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Mở thêm không gian sinh kế từ du lịch
Cùng với nông nghiệp, Lũng Cú đang khai thác thế mạnh về cảnh quan và văn hóa để tạo thêm động lực phát triển kinh tế.
Thực hiện Nghị quyết số 80 của Trung ương và Nghị quyết số 82 của Tỉnh ủy Tuyên Quang về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, xã Lũng Cú đã tổ chức khảo sát một số địa điểm dự kiến xây dựng các điểm nhấn du lịch.
Lãnh đạo xã Lũng Cú và đoàn công tác thường xuyên đánh giá cảnh quan, không gian, giao thông, khả năng kết nối với những điểm đến hiện có; đồng thời trao đổi phương án quy hoạch, đầu tư và xây dựng các hạng mục tạo điểm nhấn.
Lũng Cú có những lợi thế đặc biệt để phát triển du lịch như Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, thôn văn hóa du lịch Lô Lô Chải cùng hệ thống di sản, lễ hội và những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc.
Việc hình thành thêm những điểm đến mới được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng giá trị kinh tế từ mỗi lượt khách.
Đằng sau mục tiêu phát triển du lịch là câu chuyện sinh kế của người dân. Khi du khách ở lại lâu hơn, cơ hội để người dân tham gia cung cấp dịch vụ cũng tăng lên. Từ lưu trú, ăn uống đến bán nông sản, sản phẩm thủ công, trải nghiệm văn hóa…, nhiều hộ có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị du lịch.
Ông Dương Ngọc Đức, Bí thư xã Lũng Cú nhấn mạnh, việc phát triển du lịch phải gắn với bảo tồn cảnh quan và bản sắc văn hóa. Các điểm nhấn mới phải tạo được dấu ấn riêng, nhưng không làm ảnh hưởng đến cảnh quan tự nhiên và không gian văn hóa truyền thống.
Theo lãnh đạo xã Lũng Cú, việc khảo sát và lựa chọn địa điểm xây dựng các điểm nhấn du lịch là bước cụ thể hóa Nghị quyết 82 của Tỉnh ủy. Mục tiêu là khai thác hiệu quả tiềm năng, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Trong hướng đi này là nông nghiệp và du lịch không phát triển tách rời. Nông sản địa phương có thể trở thành sản phẩm phục vụ du khách; văn hóa cộng đồng tạo nên trải nghiệm; cảnh quan tạo sức hút; còn người dân là chủ thể trực tiếp tạo ra và hưởng lợi từ giá trị kinh tế.
Để làm được điều đó, Lũng Cú đang tiếp tục hỗ trợ người dân về kỹ thuật sản xuất, tổ chức các mô hình liên kết, tìm đầu ra cho nông sản; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, giữ gìn môi trường và bảo tồn bản sắc văn hóa trong phát triển du lịch.
Từ cây lạc ở Má Xí, ớt gió ở Khai Hoang đến những điểm nhấn du lịch đang được khảo sát, Lũng Cú đang từng bước tìm lời giải cho bài toán sinh kế bằng chính những lợi thế của mình.
