Ở nơi đây, tình yêu nghề, lòng tận tâm và sự sẻ chia của thầy cô không chỉ truyền kiến thức mà còn thắp sáng niềm tin, nuôi dưỡng ước mơ cho các em hướng tới tương lai.
Lớp học thêm đặc biệt
Buổi sáng cuối tuần, trời mưa phùn nhẹ và rét ngọt, nhưng trong lớp học ở Trường THCS Nam Cường cũ (Thiên Nhẫn, Nghệ An) vẫn có gần 30 học sinh lớp 5 sôi nổi học bài. Tiếng đồng thanh trả lời câu hỏi của cô giáo, những cánh tay thi nhau xung phong lên bảng giải toán, và cả những lời nhắc nhở bạn khi làm sai phép nhân chia… tất cả tạo nên một không khí học tập vừa nghiêm túc, vừa thân thiện.
Đây là lớp học tình thương do Hội Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn tổ chức, dành cho học sinh tiểu học trên địa bàn, chủ yếu là các em lớp 4 và 5 ở xóm Đông Xuân, Quảng Xá.
Trực tiếp đứng lớp môn Toán là cô Trần Thị Phương, cựu giáo chức vừa nghỉ hưu 3 tháng trước, trước đó là Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Phúc Cường 2. Chính vì vậy, mối quan hệ giữa cô và trò rất gần gũi, thân thiết. Cô nhớ tên và hiểu rõ hoàn cảnh từng em, không chỉ để dạy học mà còn để chia sẻ, quan tâm, trao yêu thương cho những trẻ em còn nhiều khó khăn.
Cầm trên tay cuốn vở bài tập của em Lê Thị V., cô Phương tự hào chia sẻ: “Em viết chữ rất đẹp, sạch sẽ, làm bài tập đầy đủ, ghi chép rõ ràng từng buổi học. Hoàn cảnh của em rất éo le: Bố bị tai nạn chấn thương não nặng, đang sống trong tình trạng thực vật; mẹ bị bệnh cột sống, không thể lao động nặng; trong nhà còn nuôi bà nội già yếu hơn 80 tuổi. Vì quá nghèo, anh trai đầu của em, dù học khá lớp 12, vẫn nhất quyết nghỉ học đi làm thuê để kiếm tiền trang trải sinh hoạt gia đình và dành cơ hội học tập cho các em”.
Theo cô Phương, mỗi lớp học có khoảng 30 em, nhưng hơn một nửa trong số đó có hoàn cảnh éo le, có em mồ côi bố, có em mồ côi mẹ. Em Phan Văn V., với gương mặt sáng, khôi ngô và nghịch ngợm, nhưng khi nhắc đến hoàn cảnh gia đình, cậu bé lại lặng đi, rơm rớm nước mắt: Bố không may bị tai nạn lao động và mất sớm, một mình mẹ phải nuôi các anh em ăn học. Trường hợp em Q.A., cả bố và mẹ đều đi bán hàng rong, cũng viết đơn xin cho con được học thêm với thầy cô để đỡ thiệt thòi vì gia đình vất vả.
Sinh ra và lớn lên ở nông thôn, hầu hết các em không có điều kiện học thêm, mà chủ yếu học tập tại trường. Vì vậy, những buổi học vào thứ Bảy, Chủ nhật với các thầy cô cựu giáo chức trở thành niềm vui, sự háo hức chờ đợi mỗi tuần. Em Lê Thị Hà Giang tự xin bố mẹ được tham gia lớp học tình thương từ năm lớp 4. Đến nay, cô bé đã quen với việc cuối tuần đi học thêm. “Em biết đi xe đạp rồi nên hẹn bạn tự đi đến lớp. Ở đây em thấy vui lắm, không thấy mệt”, Hà Giang chia sẻ.
Sau các tiết học văn hóa, giờ ra chơi, các em lại kéo nhau xuống sân trường, tự mở nhạc, tập hát múa hoặc chơi trò chơi dân gian một cách thuần thục. Không rụt rè hay nhút nhát, các em rất lễ phép, tự tin giao tiếp và trò chuyện với thầy cô, cũng như các vị khách đến thăm lớp. Tinh thần ham học, niềm yêu thích được học của các em chính là động lực để cô Phương và các thầy cô khác trong Hội Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn tiếp tục đến lớp dạy, dù ở độ tuổi đã nghỉ hưu.
“Bố mẹ các em dù bận rộn vẫn quan tâm đến việc học của con. Hôm nào rảnh đều tranh thủ chở con đến lớp; những ngày bận, họ vẫn nhắn tin cho tôi với lời cảm ơn giản dị: ‘Cô đã vất vả vì các con’, hoặc nhờ tôi nhắc nhở, động viên con ở lớp”, cô Phương cho biết.
Bù đắp thiếu hụt cho trẻ vùng khó
Lớp học nhỏ ở ngôi làng bên sông Lam của các cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn đã được duy trì đều đặn suốt 4 năm qua. Nơi đặt lớp vốn là Trường THCS Nam Phúc, đã ngừng sử dụng sau khi sáp nhập xã Trung Phúc Cường cũ. Hội Cựu giáo chức đã trao đổi và được chính quyền địa phương tạo điều kiện mượn các phòng kiên cố để tổ chức lớp học tình thương.
Thầy Vũ Đình Lâm - Chủ tịch Hội Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn, cho biết, ý tưởng xây dựng lớp học tình thương xuất phát từ mong muốn của một người cháu trong gia đình hiện đang sống tại TPHCM. “Cách đây 6 năm, người nhà chia sẻ muốn tài trợ mở một lớp học cho học sinh khó khăn trên địa bàn để các em được học tập và rèn luyện. Trở ngại là lớp ở xa, nên chỉ có thể hỗ trợ kinh phí. Bản thân tôi là giáo viên nghỉ hưu, nên khi nghe ý tưởng này, tôi hoàn toàn ủng hộ và đứng ra thay mặt tổ chức lớp, mời giáo viên tham gia”, thầy Lâm chia sẻ.
Ban đầu, lớp được mở tại huyện Đức Thọ cũ (Hà Tĩnh) và dạy học cho học sinh THPT. Tuy nhiên, 4 năm trở lại đây, lớp chuyển về xã Thiên Nhẫn và hướng đến học sinh tiểu học, bởi đây là lứa tuổi cần được quan tâm và hỗ trợ sớm. Để duy trì lớp học thường xuyên, nhà tài trợ hàng tháng hỗ trợ chi phí mua sắm trang thiết bị, đồ dùng dạy học, tiền điện nước và trích một phần để bồi dưỡng giáo viên đứng lớp. Nhân các dịp lễ, Tết, các em cũng được tặng sách vở và đồ dùng học tập.
Thầy Vũ Đình Lâm từng là hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn huyện Nam Đàn cũ. Với kinh nghiệm quản lý và cái tâm của một nhà giáo, thầy đặc biệt quan tâm đến chất lượng giáo dục, dù chỉ là các lớp học tự phát, tự nguyện. Học sinh được chia thành hai nhóm – lớp 4 và lớp 5, mỗi nhóm khoảng 30 em. Do trong tuần đã học hai buổi mỗi ngày tại trường, các em sẽ học thêm vào cuối tuần với các môn Toán, Tiếng Việt và kỹ năng sống.
Trong quá trình triển khai, thầy Lâm đặc biệt chú trọng đội ngũ giáo viên, mời những giáo viên uy tín, giàu kinh nghiệm trực tiếp đứng lớp, như cô Trần Thị Phương – từng là Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn Trường Tiểu học Trung Phúc Cường 2. Cô vừa nghỉ hưu, am hiểu Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, phương pháp dạy học phù hợp với trẻ nhỏ và rất tâm huyết.
Cô Phương chia sẻ: “Tôi làm quản lý nhiều năm nhưng mong muốn lớn nhất là được đứng lớp, dạy chữ, dạy kiến thức cho học trò. Về hưu, được tiếp tục đứng trên bục giảng, tôi thấy vui và hạnh phúc lắm. Vì vậy, tôi luôn cố gắng để không phụ sự gửi gắm của nhà hảo tâm, lòng tin của phụ huynh và chính quyền địa phương”.
Các thầy cô khác đứng lớp cũng đều là những người yêu nghề, tận tâm với học trò. Với đặc thù của hội cựu giáo chức, thầy cô nào trong quá trình dạy bận việc riêng hoặc vì lý do sức khỏe sẽ nghỉ để người khác đảm nhận. Riêng thầy Vũ Đình Lâm và cô Tùng - vợ thầy, từng là giáo viên dạy Văn - trực tiếp dạy về kỹ năng sống cho học trò.
Theo thầy Lâm, ở trường các em đã được học kỹ năng sống lồng ghép trong chương trình, với nhiều hoạt động trải nghiệm. Vì vậy, tại lớp học thêm này, vợ chồng thầy chủ yếu chia sẻ các chủ đề gần gũi như tình cảm gia đình, tình cảm cô trò, cách ứng xử và kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống.
“Tôi thường nói với các cháu rằng bố mẹ vất vả làm việc, còn nhiệm vụ của con là học tập, giúp dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, hình thành lối sống gọn gàng, ngăn nắp… Kết quả học tập và rèn luyện của các cháu chính là lời cảm ơn đến bố mẹ, thầy cô và các mạnh thường quân đã giúp đỡ mình”, thầy Lâm chia sẻ.
Những đứa trẻ ở vùng quê này còn cả một chặng đường dài phía trước, và lớp học tình thương như góp thêm từng viên gạch nhỏ, để xây ước mơ, nuôi khát vọng và giữ niềm tin trong trẻo hướng về phía trước.
Dù quy mô Hội Cựu giáo chức xã Thiên Nhẫn, Nghệ An còn nhỏ, các thầy cô luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho lớp học tình thương, nơi chăm lo cho con em trên địa bàn. Trong hai đợt mưa lũ vừa qua, khi xã nằm ở vùng trũng và nhiều gia đình học sinh bị thiệt hại nặng nề, các cựu giáo chức đã quyên góp tiền để mua sách vở tặng các em, động viên các em vượt qua khó khăn, thiếu thốn.
