Sôi động trải nghiệm STEM và văn hóa truyền thống
Trường Tiểu học và THCS Xuân Quỳ (xã Hóa Quỳ, tỉnh Thanh Hóa) vừa tổ chức Ngày hội Khoa học với chủ đề “STEM và Năng lượng tái tạo”, thu hút hàng trăm học sinh, giáo viên tham gia. Chương trình do THE SCIENCE HOUSE VIETNAM phối hợp cùng nhà trường triển khai trong khuôn khổ Dự án “Tối ưu hóa sử dụng năng lượng cho một số trường học tại miền núi”.
Dự án do em Lê Quang Dũng, học sinh Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS, kỹ sư Dương Trung Hiếu, hướng tới mục tiêu đưa khoa học ứng dụng và các giải pháp năng lượng bền vững đến gần hơn với học sinh vùng khó khăn.
Ngay từ đầu chương trình, không khí sân trường đã trở nên sôi động với chuỗi hoạt động trải nghiệm ngoài trời hấp dẫn. Học sinh được trực tiếp quan sát và tương tác với nhiều mô hình khoa học như robot ứng dụng, mô hình năng lượng tái tạo và “mũ báo động” một sản phẩm cảnh báo an toàn mang tính ứng dụng thực tiễn cao.
Điểm nhấn thu hút sự hào hứng của học sinh là hoạt động phóng tên lửa nước. Những tiếng reo hò cổ vũ vang lên khắp sân trường khi các mô hình tên lửa lần lượt được phóng cao, khơi dậy niềm say mê khám phá khoa học trong mỗi học sinh.
Bên cạnh các hoạt động STEM hiện đại, chương trình còn lồng ghép nhiều trải nghiệm văn hóa truyền thống theo hình thức luân phiên trong phòng học. Học sinh được quan sát cơ thể qua kính hiển vi soi da, tự tay thực hiện in tranh Đông Hồ và trải nghiệm thư pháp do chính thầy Dương Trung Hiếu trực tiếp hướng dẫn, viết tặng.
Sự kết hợp giữa khoa học công nghệ với các giá trị văn hóa dân tộc đã mang đến cho học sinh những trải nghiệm đa chiều, giúp việc tiếp cận STEM trở nên gần gũi, trực quan và giàu cảm hứng hơn.
Ông Nguyễn Đình Chính - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Xuân Quỳ cho biết, Ngày hội Khoa học không chỉ tạo sân chơi bổ ích cho học sinh mà còn góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng trải nghiệm, sáng tạo. “Thông qua các hoạt động thực hành và tương tác trực tiếp, học sinh được tiếp cận khoa học một cách tự nhiên, từ đó hình thành niềm yêu thích học tập, đặc biệt là với các lĩnh vực STEM và bảo vệ môi trường”, ông Chính chia sẻ.
Trao tặng phòng học sử dụng năng lượng tái tạo
Một trong những nội dung ý nghĩa nhất của Ngày hội là hoạt động trao tặng phòng học sử dụng năng lượng tái tạo cho nhà trường. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu, khảo sát và triển khai thực tế trong khuôn khổ dự án.
Theo nhóm thực hiện, dự án đã khảo sát hơn 500 phiếu từ học sinh tại nhiều trường học ở Hà Nội và các tỉnh miền núi nhằm đánh giá thực trạng sử dụng điện, điều kiện học tập cũng như những khó khăn khi mất điện. Từ đó, nhóm nghiên cứu thiết kế các thiết bị phù hợp dựa trên nguyên lý quang học, nhiệt học và điện học nhằm duy trì hoạt động học tập trong điều kiện thiếu điện lưới.
Phòng học được trao tặng tích hợp các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo, tiêu biểu là năng lượng mặt trời, kết hợp với hệ thống thiết bị điện tối ưu và lập trình điều khiển thông minh. Nhờ đó, khi xảy ra mất điện, học sinh vẫn có thể học tập liên tục từ 2-3 giờ với hệ thống chiếu sáng và các thiết bị hỗ trợ cơ bản.
Không chỉ góp phần giảm chi phí điện năng lâu dài cho nhà trường, mô hình còn giúp nâng cao nhận thức của học sinh về tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Đặc biệt, việc được trực tiếp tiếp cận các giải pháp khoa học gắn với thực tiễn đời sống đã tạo thêm động lực học tập, khơi dậy tinh thần sáng tạo trong học sinh vùng miền núi. Theo các thầy cô giáo, đây không chỉ là một phòng học sử dụng năng lượng tái tạo mà còn là mô hình giáo dục trải nghiệm giàu ý nghĩa, có khả năng lan tỏa và nhân rộng trong tương lai.
Ông Nguyễn Đình Chính đánh giá, mô hình phòng học sử dụng năng lượng tái tạo mang ý nghĩa thiết thực đối với nhà trường, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan hoặc mất điện tại khu vực miền núi.
“Đây không chỉ là sự hỗ trợ về cơ sở vật chất mà còn góp phần nâng cao nhận thức cho học sinh về sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm điện và bảo vệ môi trường. Nhà trường mong muốn trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều chương trình ý nghĩa như thế này được triển khai”, ông Chính nhấn mạnh.
Ngày hội Khoa học tại Trường TH&THCS Xuân Quỳ đã để lại nhiều dấu ấn, cho thấy vai trò của giáo dục trải nghiệm trong đổi mới dạy học hiện nay. Sự kết hợp giữa STEM, năng lượng tái tạo và văn hóa truyền thống không chỉ giúp học sinh tiếp cận khoa học theo hướng thực hành mà còn truyền cảm hứng sáng tạo, góp phần mở ra thêm nhiều cơ hội học tập cho học sinh ở các khu vực còn khó khăn.
