UBND TPHCM vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng về việc điều chỉnh, bổ sung cơ chế chính sách đặc thù vào Nghị quyết số 188/2025/QH15 để làm nhanh các tuyến metro tại Thành phố.
Theo đó, TPHCM đề xuất sửa đổi, bổ sung thêm quy định cho phép, địa phương được quyết định áp dụng các hình thức chỉ định thầu đối với việc lựa chọn nhà thầu tư vấn, phí tư vấn, thi công; nhà thầu EPC, EC, EP, chìa khóa trao tay; nhà đầu tư các dự án đường sắt đô thị, dự án đường sắt đô thị theo mô hình TOD.
Thành phố cũng đề xuất cho phép địa phương được quyết định các nội dung khác với quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất và các quy hoạch có liên quan.
Trường hợp tuyến đường sắt đô thị chưa được xác định trong quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất nhưng đã được xác định trong quy hoạch tỉnh, thành phố hoặc quy hoạch chuyên ngành, UBND TPHCM được điều chỉnh để làm cơ sở quyết định đầu tư và báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.
Ngoài việc đề xuất cơ chế đặc biệt cho dự án, TPHCM cũng đề xuất miễn trừ trách nhiệm cho người đứng đầu cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức tham gia dự án nếu có sai sót, thiệt hại trong những trường hợp bất khả kháng do quy định của pháp luật chưa phù hợp thực tiễn…
Đặc biệt, một trong những nội dung đáng chú ý trong đề xuất lần này là việc miễn giấy phép hoạt động xây dựng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia vào các dự án đường sắt đô thị.
Thay vào đó, chủ đầu tư sẽ chịu trách nhiệm đánh giá, xác định năng lực hành nghề của các đối tác nước ngoài cung cấp dịch vụ cho dự án.
Theo UBND TPHCM, đây là cơ chế cần thiết để rút ngắn trình tự thủ tục hành chính, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc lựa chọn nhà thầu quốc tế, qua đó đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.
Ngoài ra, TPHCM cũng kiến nghị bổ sung chính sách hỗ trợ đầu tư đối với các tuyến đường sắt (bao gồm cả đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị) kết nối TPHCM với các tỉnh lân cận có định hướng trở thành đô thị vệ tinh như Long An, Bình Dương, Đồng Nai.
Việc bổ sung cơ chế, chính sách phù hợp sẽ giúp TPHCM chủ động hơn trong triển khai các dự án đường sắt quy mô lớn, đồng thời huy động được nguồn lực từ khu vực tư nhân và các nhà đầu tư quốc tế có kinh nghiệm.
