Trong lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai và đẩy mạnh ứng dụng giáo dục STEM vào giảng dạy, Trường THPT Lương Thế Vinh (tỉnh Quảng Trị) mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học môn Ngữ văn.
Đổi mới cách tiếp cận
Không còn hình ảnh quen thuộc của những tiết học Ngữ văn với bảng phấn và những phân tích văn bản theo lối truyền thống, lớp học 12A6, Trường THPT Lương Thế Vinh trở nên sôi động hơn với cách tiếp cận hoàn toàn mới. Tiết học “Đời muối” (trích từ tác phẩm của Mark Kurlansky) do cô giáo Trần Thị Diệu Thúy thực hiện cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy dạy học.
Ngay từ đầu tiết, học sinh được dẫn dắt vào chủ đề bằng những câu hỏi gợi mở bằng tiếng Anh, khuyến khích các em suy nghĩ và phản biện. Không chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu nội dung văn bản, học sinh còn tiếp cận muối như một thực thể mang tính lịch sử, văn hóa và khoa học.
Qua các hoạt động nhóm, học sinh được tìm hiểu về giá trị của muối, vai trò định hình lịch sử, kinh tế và quyền lực của các quốc gia. Những thuật ngữ về lịch sử, địa lý được các em sử dụng linh hoạt bằng tiếng Anh, tạo nên không khí học tập sôi nổi, chủ động.
Điểm đặc biệt của tiết học là sự tích hợp kiến thức liên môn một cách tự nhiên. Học sinh không chỉ đọc văn bản mà còn hiểu muối dưới góc nhìn khoa học, từ cấu trúc hóa học của muối ăn (Sodium Chloride) đến quy trình kết tinh và các yếu tố ảnh hưởng đến độ mặn. Những thí nghiệm nhỏ được thực hiện ngay tại lớp giúp kiến thức trở nên trực quan, dễ tiếp thu.
Việc đưa tiếng Anh và STEM vào dạy và học Ngữ văn đã phá vỡ ranh giới giữa các môn học, giúp học sinh nhận ra rằng tri thức không tồn tại riêng lẻ mà luôn có sự kết nối chặt chẽ với nhau. Đây cũng là cách để Ngữ văn trở nên gần gũi hơn với đời sống.
Chia sẻ về điều này, ông Trần Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Lương Thế Vinh khẳng định: “Việc đưa tiếng Anh và ứng dụng công nghệ vào dạy học không chỉ tạo điều kiện để độ ngũ giáo viên đổi mới phương pháp dạy, giảm tải công việc mà còn tạo cơ hội để học sinh tiếp cận tri thức mới, nâng cao hiệu quả học tập”.
Tăng cường trải nghiệm
Ban đầu, không ít học sinh tỏ ra lo lắng khi phải tiếp cận một tiết Ngữ văn bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, với sự hướng dẫn linh hoạt của cô Trần Thị Diệu Thúy cùng hệ thống hoạt động phù hợp, các em nhanh chóng thích nghi và chủ động tham gia.
Trong phần trình bày dự án nghiên cứu, học sinh tự tin giới thiệu về nghề muối tại Việt Nam và trên thế giới, đồng thời phân tích các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến nghề truyền thống này. Những phần tranh biện bằng tiếng Anh không chỉ giúp các em củng cố kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng giao tiếp, phản biện và làm việc nhóm.
Theo cô Trần Thị Diệu Thúy (giáo viên môn Ngữ văn, Trường THPT Lương Thế Vinh), việc đưa tiếng Anh vào môn Ngữ văn không chỉ giúp các em tiếp cận bản gốc của các văn bản thông tin quốc tế một cách chính xác nhất mà còn rèn luyện tư duy toàn cầu. Khi học về “Đời muối”, các em thấy được sự kết nối giữa khoa học và nhân văn, giữa quá khứ và hiện tại thông qua một ngôn ngữ chung.
Hào hứng tham gia tiết học, em Phan Lê Na bày tỏ: “Em thực sự bất ngờ khi một tiết Ngữ văn lại có thể thú vị đến thế. Việc học bằng tiếng Anh lúc đầu khiến chúng em hơi lo lắng, nhưng nhờ sự hướng dẫn tận tình của cô Diệu Thúy và các hoạt động STEM thực tế, em không chỉ hiểu sâu hơn về giá trị lịch sử của muối mà còn thấy vốn từ vựng tiếng Anh của mình tăng lên đáng kể”.
Tiết học “Đời muối” nhận được sự đánh giá cao từ Hội đồng sư phạm nhà trường. Không chỉ dừng lại ở tính mới lạ, mô hình này còn chứng minh được tính khả thi và hiệu quả trong thực tế giảng dạy.
Đây là kết quả của quá trình chuẩn bị bài bản, từ việc xây dựng nội dung tích hợp, thiết kế hoạt động học tập đến nâng cao năng lực giảng dạy bằng tiếng Anh cho giáo viên. Sự chủ động, sáng tạo của đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt giúp nhà trường từng bước hiện thực hóa mục tiêu đổi mới.
Trong bối cảnh chương trình giáo dục phổ thông mới đặt ra yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, việc tích hợp liên môn và tăng cường ứng dụng ngoại ngữ là xu hướng tất yếu. Trường THPT Lương Thế Vinh đã cho thấy sự nhanh nhạy trong việc nắm bắt xu hướng này.
