Trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao gia tăng nhanh chóng, cuốn sách “Nhận diện và phòng, chống lừa đảo trực tuyến” của tác giả Nguyễn Thái Bình, do NXB Chính trị quốc gia Sự thật phát hành, được xem là cẩm nang thiết thực giúp người dân nâng cao nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ khi tham gia môi trường số.
Ngày nay, từ giao dịch tài chính, mua sắm trực tuyến đến học tập, làm việc và kết nối xã hội, mọi hoạt động đều có thể diễn ra trên không gian mạng. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này cũng tạo điều kiện cho các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện hành vi lừa đảo với nhiều thủ đoạn tinh vi.
Thực tế cho thấy, các hình thức lừa đảo trực tuyến không ngừng gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ nguy hiểm. Từ giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát, ngân hàng đến việc gửi đường link giả mạo, cài đặt ứng dụng độc hại hay mời gọi đầu tư, các đối tượng đều nhằm mục tiêu cuối cùng là chiếm đoạt tài sản.
Đáng lo ngại, những chiêu trò này thường đánh vào tâm lý phổ biến như sợ hãi, lòng tham hoặc sự thiếu cảnh giác, khiến ngay cả người có hiểu biết công nghệ cũng có thể trở thành nạn nhân.
Cuốn sách đã hệ thống hóa một cách rõ ràng các kịch bản lừa đảo, bao gồm cả những hình thức mới như phishing (lừa đảo qua email, website giả mạo), smishing (qua tin nhắn) hay vishing (qua cuộc gọi). Bên cạnh đó là các chiêu trò lừa đảo trong thương mại điện tử, đầu tư tài chính, tiền ảo hay lừa đảo tình cảm trên mạng xã hội.
Điểm nổi bật của cuốn sách không chỉ nằm ở việc nhận diện thủ đoạn, mà còn ở các giải pháp phòng ngừa cụ thể, dễ áp dụng. Người dùng được khuyến nghị bảo vệ thông tin cá nhân, không chia sẻ mật khẩu hay mã OTP, kiểm chứng kỹ nguồn thông tin trước khi giao dịch và luôn cảnh giác với những lời mời gọi bất thường. Những biện pháp như sử dụng mật khẩu mạnh, kích hoạt xác thực hai lớp hay cập nhật phần mềm thường xuyên được nhấn mạnh như “tuyến phòng thủ” cơ bản nhưng hiệu quả.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, tội phạm công nghệ cao đã trở thành một thách thức an ninh phi truyền thống. Do đó, việc nâng cao nhận thức và hình thành kỹ năng “tự miễn dịch” trên không gian mạng là yêu cầu cấp thiết đối với mỗi cá nhân.
Với cách trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, gắn liền với các tình huống thực tế, cuốn sách “Nhận diện và phòng, chống lừa đảo trực tuyến” không chỉ cung cấp thông tin mà còn giúp người đọc xây dựng thói quen sử dụng internet an toàn. Đây là cuốn sách hữu ích, góp phần tạo dựng “lá chắn” vững chắc, bảo vệ mỗi người trước những rủi ro ngày càng gia tăng trên môi trường số.
