“Kích cầu” tuyển sinh
Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược (Nghị định 179).
Theo Nghị định này, các nhóm ngành được hưởng chính sách học bổng gồm: sinh học; sinh học ứng dụng; khoa học vật chất; khoa học trái đất; toán học; thống kê; máy tính; công nghệ thông tin; kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật; kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; kỹ thuật hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường; vật lý kỹ thuật; kỹ thuật địa chất, địa vật lý và trắc địa; kỹ thuật mỏ; xây dựng.
TS Võ Thanh Hải - Phó Giám đốc Đại học Duy Tân (TP Đà Nẵng) bày tỏ đồng tình và đánh giá cao việc Chính phủ đưa một số ngành “đặc biệt” vào diện được hỗ trợ học bổng, trong đó có khoa học vật chất và khoa học trái đất.
Theo TS Võ Thanh Hải, đây đều là những ngành học có vai trò quan trọng trong phát triển khoa học công nghệ và công nghiệp nền tảng, song nhiều năm qua lại gặp khó khăn trong tuyển sinh do tính đặc thù và yêu cầu học thuật cao.
Phó Giám đốc Đại học Duy Tân nhìn nhận, Khoa học vật chất là ngành khá ‘kén’ người học. Chương trình đào tạo có độ khó lớn, đòi hỏi năng lực tư duy và nghiên cứu chuyên sâu nên số lượng thí sinh lựa chọn không nhiều. Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh, học sinh vẫn còn tâm lý lo ngại về cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.
Theo TS Võ Thanh Hải, thực tế hiện nay cho thấy nhiều ngành khoa học cơ bản đang thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, trong khi đây lại là lĩnh vực đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển của công nghệ, kỹ thuật và đổi mới sáng tạo.
Vì vậy, việc ban hành chính sách học bổng không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính cho người học mà còn tạo động lực để thu hút thí sinh giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản.
TS Võ Thanh Hải cho rằng, chính sách này sẽ góp phần “kích cầu” tuyển sinh đối với những ngành khó tuyển nhưng xã hội đang có nhu cầu nhân lực lớn. Đồng thời, học bổng cũng giúp sinh viên yên tâm học tập, nghiên cứu lâu dài, đặc biệt với các ngành cần đầu tư nhiều thời gian cho thực hành, thí nghiệm và nghiên cứu chuyên sâu.
Đây là tín hiệu tích cực cho thấy Nhà nước đang quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển nguồn nhân lực ở các lĩnh vực nền tảng, phục vụ chiến lược phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia trong giai đoạn mới.
Giá trị lớn hơn của chính sách là góp phần gắn kết “3 nhà”
Đồng quan điểm, GS.TS Chử Đức Trình - Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ (ĐH quốc gia Hà Nội) ghi nhận, chính sách học bổng không chỉ hỗ trợ điều kiện mà còn thể hiện cam kết của Chính phủ, Bộ GD&ĐT cùng các cơ sở giáo dục đại học trong việc đầu tư đào tạo nhân tài cho đất nước.
Chính sách này mở ra cơ hội để những học sinh có năng lực nổi trội, kể cả các em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn được tiếp cận các chương trình đào tạo chất lượng cao.
Quan trọng hơn, đây là một trong những trụ cột quan trọng để tạo dựng niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế, qua đó thu hút các tập đoàn lớn đầu tư vào Việt Nam.
GS.TS Chử Đức Trình cho rằng, giá trị lớn hơn của chính sách là góp phần gắn kết “3 nhà”: Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục đại học trong một hệ sinh thái phát triển nhân lực chất lượng cao.
Khi người học nhìn thấy triển vọng nghề nghiệp rõ ràng sau tốt nghiệp, có cơ hội việc làm ổn định và môi trường nghiên cứu tốt, các em sẽ có thêm niềm tin để lựa chọn và gắn bó lâu dài với lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Theo Nghị định 179, quy định mức học bổng theo tháng được quy định theo trình độ đào tạo và nhóm chương trình, ngành đào tạo như sau:
Đối với sinh viên trình độ đại học:
Chương trình đào tạo tài năng: 5.500.000 đồng/tháng;
Chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn, các ngành khoa học cơ bản: 4.200.000 đồng/tháng;
Chương trình đào tạo các ngành kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược: 3.700.000 đồng/tháng.
Chương trình đào tạo các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc các nhóm ngành đào tạo.
Đối với học viên trình độ thạc sĩ:
Chương trình đào tạo tài năng: 7.400.000 đồng/tháng;
Chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn, các ngành khoa học cơ bản: 6.300.000 đồng/tháng;
Chương trình đào tạo các ngành kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược: 5.500.000 đồng/tháng.
Đối với nghiên cứu sinh trình độ tiến sĩ:
Chương trình đào tạo tài năng, chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn, các ngành khoa học cơ bản: 8.400.000 đồng/tháng;
Chương trình đào tạo các ngành kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược: 7.400.000 đồng/tháng.
Nghị định 179 có hiệu lực kể từ 15/7/2026. Nghị định được ban hành là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm; tạo điều kiện thu hút người học vào các ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược và các lĩnh vực then chốt phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.
