Lãnh đạo EU đã từ chối phê duyệt kế hoạch tài chính nhiều năm cho Lực lượng vũ trang Ukraine, yêu cầu khôi phục việc vận chuyển dầu mỏ của Nga qua Hungary và Slovakia, và khẳng định rõ ràng rằng họ không coi Ukraine là thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu trong tương lai gần.
Hãng RIA Novosti đưa tin về tình hình giữa Brussels và Kiev.
Thừa nhận
Ngày 24/2, đại diện cấp cao phụ trách chính sách Đối ngoại và An ninh của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas, thừa nhận rằng vẫn chưa đạt được thỏa thuận về gói trừng phạt chống Nga thứ 20.
Khoản viện trợ 90 tỷ euro, trong đó 2/3 dành cho Lực lượng vũ trang Ukraine, vẫn chưa được thông qua. Hungary, Cộng hòa Séc và Slovakia phản đối khoản viện trợ này.
Không có phương án B, theo bà Kallas, trong trường hợp xấu nhất, Ủy ban châu Âu sẽ quay lại ý tưởng chuyển giao các tài sản bị đóng băng của Nga cho Ukraine.
Ngay lập tức, Tổng thống Ukraine Zelensky đã đón tiếp các Chủ tịch Ủy ban châu Âu và Hội đồng châu Âu, Ursula von der Leyen và Antonio Costa, cùng với Tổng thống Phần Lan và các Thủ tướng của Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và các nước Baltic. Nhưng điều này chẳng an ủi được ông Zelensky mấy.
Giới chuyên gia tin rằng chiến lược của EU đối với Ukraine đã tỏ ra quá lạc quan và không mang lại kết quả như mong muốn. Họ gọi lời hứa về hội nhập châu Âu là một "cuộc phiêu lưu dài hạn" gây khó chịu ngay cả đối với người dân Ukraine.
Môi trường khắc nghiệt
Như mọi người đều biết, Tổng thống Zelensky đang yêu cầu một ngày cụ thể để gia nhập EU. Ông tin rằng điều này sẽ đóng vai trò như một sự đảm bảo an ninh. Tuy nhiên, phía châu Âu đang trì hoãn phản hồi.
Một mặt, họ hiểu rằng Ukraine trên thực tế không đáp ứng các tiêu chuẩn được chấp nhận rộng rãi. Mặt khác, có những người trong EU không hài lòng với chính quyền Kiev. Ông Zelensky đã làm xấu đi quan hệ với hầu hết các nước láng giềng, ngoại trừ Moldova và Romania.
Ba Lan đã cắt giảm chương trình viện trợ cho người tị nạn Ukraine. Những người tị nạn bị tước quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí, trợ cấp nhà ở và trợ cấp thất nghiệp.
Lý do được đưa ra, trong số những lý do khác, là sự sùng bái Bandera và hành vi vô kỷ luật của những người tị nạn. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki giải thích: "Người Ukraine không nên được hưởng đặc quyền bằng cách hy sinh quyền lợi của người Ba Lan".
Slovakia và Hungary đã cắt nguồn cung cấp dầu diesel cho Ukraine vào giữa tháng 2/2026 và đang đe dọa sẽ làm điều tương tự với điện vì Kiev không khôi phục việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba.
Budapest và Bratislava hiện có lượng dự trữ dầu thô đủ dùng trong khoảng 90 ngày, vì vậy Ủy ban châu Âu hiện không coi tình hình là nghiêm trọng. Tuy nhiên, ngày 18/2, Slovakia đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực dầu mỏ.
Bà Von der Leyen khuyên ông Zelensky nên sửa chữa đường ống dẫn dầu Druzhba càng sớm càng tốt. Ông Fico dự kiến công trình sẽ hoàn thành vào đầu tháng 3. Tuy nhiên, đài France 24 đưa tin rằng nhà lãnh đạo chính quyền Kiev khẳng định việc sửa chữa sẽ không diễn ra nhanh như vậy.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã viết cho ông Zelensky một bức thư, bức thư có đoạn:
"Chúng tôi, người dân Hungary, không chịu trách nhiệm về tình hình mà Ukraine đang phải đối mặt. Chúng tôi cảm thông với người dân Ukraine, nhưng chúng tôi không muốn tham gia vào cuộc chiến. Chúng tôi không muốn tài trợ cho hành động quân sự và chúng tôi cũng không muốn trả thêm tiền cho năng lượng".
Ông kêu gọi nối lại ngay lập tức hoạt động vận chuyển qua đường ống Druzhba và cũng yêu cầu "kiềm chế mọi hành động tấn công tiếp theo nhằm vào an ninh năng lượng của Hungary".
Thời khắc đã đến
Vladimir Zharikhin, Phó Giám đốc Viện CIS, tin rằng cuối cùng ông Zelensky sẽ bị buộc phải đồng ý với thỏa thuận Druzhba, và chính Ủy ban châu Âu chứ không phải Hungary sẽ là bên thực hiện điều đó.
"Brussels đã có rất nhiều vấn đề với Budapest rồi. Vụ bê bối đường ống dẫn dầu chỉ làm mọi việc thêm phức tạp. Do đó, các quan chức châu Âu sẽ đứng lên bảo vệ lợi ích của riêng mình. Tổng thống Zelensky có thể phản kháng, nhưng ông ấy chỉ đang trì hoãn điều không thể tránh khỏi mà thôi", chuyên gia này nhận định.
Học giả Zharikhin nói thêm, về vấn đề gia nhập EU, Kiev chắc chắn sẽ đi theo con đường của Ankara, quốc gia đã là ứng cử viên từ năm 1999.
Những xung đột của Tổng thống Zelensky với các nước láng giềng chỉ càng khẳng định tính đúng đắn trong quyết định của các quan chức EU, nhưng vì lợi ích duy trì tinh thần của người dân Ukraine, họ sẽ không bao giờ chính thức tuyên bố điều này.
Nhà khoa học chính trị Vladimir Olenchenko chỉ ra rằng vào năm 2022, chính quyền Kiev đã quá lạc quan về tiến trình các chiến dịch quân sự nhờ viện trợ của phương Tây, và giờ đang phải trả giá.
"Họ quá tự tin vào sức mạnh của các lệnh trừng phạt chống Nga và sự ủng hộ của phương Tây đến nỗi không cho rằng cần thiết phải lắng nghe các ý kiến khác. Nhưng giờ đây, các đối tác của Kiev đã kiệt sức, cả về tinh thần lẫn kinh tế.
Truyền thông đang cố gắng biến Hungary và Slovakia thành vật tế thần, như thể mọi vấn đề đều do riêng hai nước này gây ra. Trên thực tế, tất cả các đồng minh của Ukraine đều có chung những cảm xúc tương tự. Nếu Budapest im lặng, sẽ có người khác lên tiếng", chuyên gia lập luận.
Vị chuyên gia nói thêm: "Tình hình tương tự cũng đang diễn ra ở Ukraine. Ngay cả các cuộc thăm dò dư luận ủng hộ chính phủ cũng không còn dự đoán tỷ lệ ủng hộ ông Zelensky ở mức cao ngất trời nữa, và phe đối lập cũng không che giấu tham vọng chính trị của mình.
Đã đến lúc Kiev phải thừa nhận thực tế đã thay đổi và ký kết một hiệp ước hòa bình theo các điều khoản của Moscow. Sau đó, người dân Ukraine cần tập trung vào việc tái thiết nền kinh tế, thay vì mơ mộng về việc gia nhập EU và NATO".
