Tối 18/4, tại Bến phà Gianh (Quảng Trị), Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận “Bản hùng ca trên sông”. Đây là hoạt động giàu ý nghĩa chính trị – văn hóa, góp phần ôn lại truyền thống đấu tranh hào hùng của dân tộc, đồng thời tri ân những thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thực hiện chủ trương của Quân ủy Trung ương, tháng 7/1959, lực lượng ta bí mật thành lập Tiểu đoàn 603 tại sông Gianh dưới danh nghĩa “Tập đoàn đánh cá sông Gianh”, chuẩn bị cho tuyến chi viện Bắc–Nam trên biển.
Đêm 27/1/1960, con thuyền không số đầu tiên chở vũ khí và cán bộ, chiến sĩ rời bến, mở đầu hành trình lịch sử. Tuy nhiên, chuyến đi bị lộ, vũ khí phải thả xuống biển, lực lượng bị địch bắt giữ và 5 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Dù không trọn vẹn, sự kiện đã trở thành dấu mốc quan trọng, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.
Trong suốt 9 năm ròng rã (1964 – 1973), đây chính là "tọa độ lửa" oằn mình hứng chịu bom đạn để giữ vững mạch máu giao thông chi viện cho tiền tuyến và chống lại chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ.
Bến phà Gianh không chỉ là một tuyến giao thông huyết mạch, mà còn là "bến phà của lòng dân", nơi hội tụ ý chí kiên cường, tinh thần bất khuất và sự gắn bó máu thịt giữa quân và dân trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
“Bản hùng ca trên sông” được dàn dựng công phu, kết hợp nghệ thuật biểu diễn với ngôn ngữ chính luận, tái hiện giai đoạn 1964–1973 tại Bến phà Gianh – Cảng Gianh. Đây từng là tuyến giao thông huyết mạch chi viện cho chiến trường miền Nam, đồng thời là “tọa độ lửa” hứng chịu bom đạn khốc liệt nhưng vẫn bền bỉ tồn tại.
Chương trình khắc họa hình ảnh những con người bình dị nhưng phi thường: bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến… tất cả cùng chung một ý chí giữ vững mạch giao thông trong mưa bom bão đạn. Những câu chuyện lịch sử được tái hiện bằng âm nhạc, hình ảnh và sân khấu hóa giàu cảm xúc, tạo nên một bản hùng ca vừa bi tráng vừa thiêng liêng.
Không chỉ dừng lại ở việc tái hiện quá khứ, chương trình còn mở ra lát cắt về hiện tại khi Bến phà Gianh hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới, trở thành Khu di tích quốc gia đặc biệt – điểm đến giáo dục truyền thống và địa chỉ đỏ gắn với phát triển du lịch địa phương.
“Bản hùng ca trên sông” vì thế không chỉ là một chương trình nghệ thuật, mà còn là hành trình ký ức, nơi lịch sử được đánh thức để đối thoại với hiện tại. Qua đó, chương trình góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc, khơi dậy trách nhiệm gìn giữ hòa bình và lan tỏa những giá trị nhân văn bền vững đến các thế hệ hôm nay.
