Pháp luật đến gần hơn với đời sống đồng bào vùng cao
Nhờ đổi mới cách tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, những năm gần đây, xã Sín Thầu (tỉnh Điện Biên) đã từng bước đưa pháp luật đi vào đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao nhận thức, hình thành ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, giữ vững ổn định xã hội khu vực biên giới.
Sín Thầu là xã biên giới đặc biệt khó khăn của tỉnh Điện Biên, địa hình chủ yếu là núi cao, giao thông đi lại nhiều nơi còn cách trở. Trên địa bàn xã, đồng bào các dân tộc Hà Nhì, Mông, Dao sinh sống phân tán tại các thôn, bản vùng cao; đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Trong bối cảnh đó, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật từng gặp không ít trở ngại, nhất là việc đưa các quy định pháp luật đến gần hơn với người dân.
Thực tế cho thấy, khi pháp luật chưa được tiếp cận đầy đủ, một bộ phận người dân còn vi phạm pháp luật do thiếu hiểu biết, từ những vấn đề liên quan đến hôn nhân, gia đình, đất đai, đăng ký hộ tịch cho đến bảo vệ rừng, giữ gìn an ninh trật tự khu vực biên giới. Nhận thức rõ vai trò then chốt của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, xã Sín Thầu đã xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn chặt với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội và giữ vững quốc phòng, an ninh.
Theo đó, nội dung tuyên truyền được lựa chọn sát với thực tiễn đời sống của người dân, tập trung vào những vấn đề thiết thực như Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Đất đai, Luật Lâm nghiệp, các quy định về đăng ký khai sinh, khai tử, phòng chống tệ nạn ma túy, bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới. Thay vì truyền đạt khô cứng các điều khoản, cán bộ tuyên truyền chú trọng phân tích bằng những tình huống cụ thể, những câu chuyện gần gũi, giúp đồng bào “nghe hiểu, nhớ lâu và làm theo”.
Đa dạng hình thức tuyên truyền, phát huy vai trò người có uy tín
Hình thức phổ biến pháp luật cũng ngày càng được đổi mới, đa dạng. Pháp luật không chỉ được tuyên truyền trong các buổi họp dân mà còn được lồng ghép trong sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể, các hoạt động văn hóa – văn nghệ ở thôn, bản; thông qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở. Ở những địa bàn cần thiết, nội dung tuyên truyền được chuyển tải bằng tiếng dân tộc, góp phần tháo gỡ rào cản ngôn ngữ, tạo sự gần gũi, dễ tiếp cận đối với người nghe.
Một trong những điểm sáng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ở Sín Thầu là việc phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Với sự am hiểu phong tục, tập quán và được đồng bào tin tưởng, những người này đã trở thành “cầu nối” quan trọng đưa pháp luật đến với từng hộ dân. Những lời vận động mộc mạc, chân thành từ người quen, người gần gũi đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.
Ông Đặng Thành Huy, Bí thư Đảng ủy xã Sín Thầu, cho biết: “Phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ là nhiệm vụ của riêng cán bộ tư pháp mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị. Khi người dân hiểu pháp luật, tin vào pháp luật thì an ninh trật tự được giữ vững, các mâu thuẫn, tranh chấp được giải quyết ngay từ cơ sở, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.”
Hình thành ý thức sống và làm việc theo pháp luật
Nhờ cách làm phù hợp, nhận thức pháp luật của người dân xã Sín Thầu đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều hộ gia đình chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình; tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống từng bước được hạn chế; ý thức chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai, bảo vệ rừng được nâng lên. Các vụ việc vi phạm pháp luật giảm dần qua từng năm, an ninh trật tự cơ bản được giữ vững.
Không dừng lại ở việc “đưa luật đến dân”, xã Sín Thầu còn chú trọng xây dựng thói quen sống và làm việc theo pháp luật trong cộng đồng. Thông qua các tổ hòa giải ở cơ sở, nhiều mâu thuẫn nhỏ phát sinh trong đời sống được giải quyết kịp thời, hạn chế khiếu kiện vượt cấp, góp phần củng cố khối đoàn kết trong thôn, bản.
Có thể thấy, pháp luật từ chỗ xa lạ đã dần trở thành điểm tựa tinh thần, là công cụ bảo vệ quyền lợi chính đáng của đồng bào dân tộc thiểu số xã Sín Thầu. Những chuyển biến ấy tuy chưa thể đo đếm bằng con số cụ thể nhưng đang từng ngày góp phần xây dựng một cộng đồng vùng biên giới ổn định, kỷ cương, đoàn kết và phát triển.
Trong thời gian tới, xã Sín Thầu tiếp tục xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với các chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của người dân, pháp luật sẽ ngày càng thực sự đi vào cuộc sống, trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững nơi biên cương của tỉnh Điện Biên.
