Armenia đang chuẩn bị mua thêm máy bay chiến đấu đa năng Su-30 để đối phó với những chiếc JF-17C sắp ra mắt của Azerbaijan. Và chúng ta đang nói về tiêm kích do Ấn Độ sản xuất, một phiên bản nâng cấp của Su-30MKI nội địa.
Kế hoạch như vậy đã được đồn đoán vào đầu năm nay, nhưng giờ đây trang Indian Defense News tuyên bố rằng thỏa thuận đang trong giai đoạn cuối. Giá trị của hợp đồng lịch sử này ước tính khoảng 2,5 - 3 tỷ đô la, bao gồm 8 - 12 máy bay.
Có thông tin cho rằng đây là phiên bản nâng cấp của Su-30MKI, sử dụng nhiều hệ thống do Ấn Độ sản xuất hơn. Trong số đó bao gồm radar Uttam AFAR, hệ thống tác chiến điện tử nội địa hiện đại, cùng tên lửa không đối không Astra Mk 1 và Mk 2 với tầm bắn tối đa lần lượt là 110 km và 160 - 200 km.
Tuy vậy cần nói thêm, tên lửa Astra Mk 2 vẫn đang trong quá trình phát triển, hơn nữa hiện vẫn chưa rõ liệu phiên bản nâng cấp tương ứng của máy bay chiến đấu với tất cả các thành phần mới có được đưa vào hoạt động hay không, ngoài ra vẫn chưa rõ khi nào điều này sẽ xảy ra.
Yếu tố nữa phải nói đến là mặc dù tỷ lệ nội địa hóa cao, một phần đáng kể linh kiện của Su-30MKI sẽ đến từ Liên bang Nga. Điều này có nghĩa là Moskva vừa có thể thu được lợi nhuận từ hợp đồng này, vừa có thể bổ sung năng lực cho ngành công nghiệp quốc phòng của mình.
Một số người nhận xét lựa chọn của Armenia có vẻ kỳ lạ, nhưng thực tế không có gì bất thường. Thứ nhất, nước này đã vận hành máy bay chiến đấu Su-30SM, mặc dù chỉ với số lượng 4 chiếc, và có thể hoàn toàn không được trang bị vũ khí.
Thứ hai, quốc gia này đã nhiều lần mua sản phẩm từ ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ, vì vậy dựa trên những thành công trước đây, họ cũng có thể lựa chọn máy bay. Một lợi thế nữa là việc tiếp nhận các tên lửa không đối không thông thường, về mặt lý thuyết không bị Nga giới hạn.
Cũng cần lưu ý, Ấn Độ có kinh nghiệm tác chiến độc đáo, mặc dù ít ỏi, trong việc chống lại JF-17 của Pakistan và Trung Quốc. Trong khi đó Azerbaijan đã đặt mua phiên bản JF-17 Block III với số lượng 40 chiếc, mặc dù chiến tranh đã kết thúc nhưng Baku vẫn duy trì quan hệ căng thẳng với Armenia.
Hóa ra việc lựa chọn máy bay chiến đấu này là hợp lý về mặt chính trị và thậm chí cả kỹ thuật.
Nhưng câu hỏi vẫn còn đó là liệu ngành công nghiệp quốc phòng Ấn Độ có thể giao hàng theo đúng thời hạn đã định vào năm 2027 và hoàn thành vào năm 2029 hay không, hay như thường lệ, sẽ phải đối mặt với rất nhiều vấn đề và sự chậm trễ.
Mặt khác, đây là hợp đồng xuất khẩu máy bay chiến đấu mới đầu tiên của ngành công nghiệp hàng không Ấn Độ.
Do vậy việc thực hiện hợp đồng này đặt ra trách nhiệm rất lớn, và nếu kết quả không như mong đợi, sẽ ảnh hưởng rất lớn đến những thương vụ tương lai.
