Đưa doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo
Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, yêu cầu về kỹ năng nghề ngày càng cao, tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng để thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động. Từ đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp đến tổ chức thực hành, thực tập và tuyển dụng, mô hình hợp tác đang từng bước tạo ra hệ sinh thái đào tạo nhân lực sát thực tiễn.
Chất lượng nguồn nhân lực không chỉ quyết định khả năng tìm kiếm việc làm của người học mà còn tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Tuy nhiên, thực tế đặt ra yêu cầu ngày càng rõ về việc đào tạo phải bám sát công nghệ, quy trình sản xuất và nhu cầu nhân lực thực tế.
Vì vậy, gắn kết nhà trường với doanh nghiệp cần được triển khai theo hướng thực chất, lâu dài, thay vì chỉ dừng ở việc ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác.
Theo đó, doanh nghiệp cần tham gia ngay từ khâu khảo sát, xác định nhu cầu nhân lực; phối hợp xây dựng, cập nhật chương trình đào tạo; tham gia hướng dẫn thực hành, thực tập; đánh giá kỹ năng nghề và tuyển dụng người học sau tốt nghiệp.
Định hướng này đã được thể hiện trong nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Nghị định số 48/2015/NĐ-CP ngày 15/5/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục nghề nghiệp, trong đó xác định quyền và trách nhiệm của doanh nghiệp trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
Nghị quyết số 08/NQ-CP ngày 24/1/2018 của Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu tăng cường gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp phát triển cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Từ hợp tác đến mô hình đào tạo thực chất
Tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật, Đại học Thái Nguyên, hợp tác doanh nghiệp được xác định là một trong những nhiệm vụ chiến lược nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.
ThS Trần Minh Trường, Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhà trường luôn chú trọng gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Hợp tác doanh nghiệp, hợp tác quốc tế được xác định là lĩnh vực quan trọng trong quá trình phát triển.
Đến nay, nhà trường đã xây dựng và ký kết hợp tác với trên 40 doanh nghiệp, trong đó có 12 doanh nghiệp FDI. Đây là nền tảng để nhà trường mở rộng các hoạt động đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất, đồng thời tạo thêm cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc ngay trong quá trình học tập.
Nhà trường tích cực triển khai mô hình “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại nguồn nhân lực cho doanh nghiệp. Cách làm này không chỉ giúp người học được rèn luyện kỹ năng nghề mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào quá trình chuẩn bị nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu sản xuất.
Thông qua hợp tác, sinh viên có cơ hội tiếp cận dây chuyền sản xuất, công nghệ và quy trình làm việc thực tế. Ngược lại, nhà trường có điều kiện cập nhật công nghệ mới, tiếp nhận thiết bị phục vụ đào tạo, điều chỉnh nội dung chương trình theo yêu cầu của thị trường lao động.
Đặc biệt, hoạt động thực tập tại doanh nghiệp giúp sinh viên chuyển hóa kiến thức được học thành kỹ năng nghề nghiệp, hình thành tác phong công nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm và ý thức tuân thủ quy trình. Đây cũng là cầu nối quan trọng để doanh nghiệp phát hiện, tuyển dụng những nhân lực phù hợp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Không chỉ hợp tác với doanh nghiệp trong nước, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật, Đại học Thái Nguyên còn mở rộng quan hệ với các đối tác quốc tế tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan...
Các chương trình trao đổi giảng viên, sinh viên và thực tập cuối khóa giúp người học có thêm cơ hội trải nghiệm môi trường đào tạo, sản xuất hiện đại, qua đó mở rộng hiểu biết về công nghệ và văn hóa doanh nghiệp.
Ở góc độ doanh nghiệp, sự phối hợp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng mang lại lợi ích thiết thực. Ông Lee Daeok Sang, Chủ tịch Công ty TNHH Dreamtech Việt Nam cho biết: Bên cạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, Công ty luôn quan tâm đến các hoạt động an sinh xã hội, hỗ trợ cộng đồng; sẵn sàng tiếp nhận sinh viên thực tập thực tế và phối hợp với Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật, Đại học Thái Nguyên trao học bổng hỗ trợ học tập cho học viên, sinh viên.
Thực tế cho thấy, khi nhà trường và doanh nghiệp cùng tham gia đào tạo, người học là đối tượng hưởng lợi trực tiếp. Doanh nghiệp có thể chủ động hơn về nguồn nhân lực, nhà trường nâng cao chất lượng và tính thực tiễn của chương trình; còn sinh viên có thêm cơ hội rèn nghề, trải nghiệm môi trường làm việc và tìm kiếm việc làm sau tốt nghiệp.
Trong thời gian tới, phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với doanh nghiệp cần tiếp tục được triển khai theo hướng hợp tác thực chất, lâu dài và cùng có lợi. Khi doanh nghiệp trở thành một chủ thể trong quá trình đào tạo, nhà trường trở thành nơi cung cấp nhân lực sát nhu cầu thị trường, giáo dục nghề nghiệp sẽ có thêm động lực để nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi công nghệ và hội nhập.
